Devasabhāvaṇṇanā
294. Sudhammāyaṃ sabhāyan ti sudhammāya nāma itthiyā ratanamattakaṇṇikarukkhanissandena nibbattasabhāyaṃ
V2.216 .Tassā
P2.648 kira phalikamayā bhūmi , maṇimayā āṇiyoM2.241 , suvaṇṇamayā thambhā , rajatamayā thambhaghaṭikā ca saṅghātā ca , pavāḷamayāni vāḷarūpāni , sattaratanamayā gopānasiyo ca pakkhapāsakā ca mukhavaṭṭi ca , indanīlaiṭṭhakāhi chadanaṃ , sovaṇṇamayaṃ chadanapīṭhaṃ , rajatamayā thūpikā , āyāmato ca vitthārato ca tīṇi yojanasatāni , parikkhepato navayojanasatāni , ubbedhato pañcayojanasatāni , evarūpāyaṃ sudhammāyaṃ sabhāyaṃ .Dhataraṭṭhotiādīsu dhataraṭṭho gandhabbarājā gandhabbadevatānaṃ koṭisatasahassena parivuto koṭisatasahassasuvaṇṇamayāni phalakāni ca suvaṇṇasattiyo ca gāhāpetvā puratthimāya disāya pacchimābhimukho dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinno .
Virūḷhako kumbhaṇḍarājā kumbhaṇḍadevatānaṃ koṭisatasahassena parivuto koṭisatasahassarajatamayāni phalakāni ca suvaṇṇasattiyo ca gāhāpetvā dakkhiṇāya disāya uttarābhimukho dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinno .
Virūpakkho nāgarājā nāgānaṃ koṭisatasahassena parivuto koṭisatasahassamaṇimayāni mahāphalakāni ca suvaṇṇasattiyo ca gāhāpetvā pacchimāya disāya puratthimābhimukho dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinno .
Vessavaṇo yakkharājā yakkhānaṃ koṭisatasahassena parivuto koṭisatasahassapavāḷamayāni mahāphalakāni ca suvaṇṇasattiyo ca gāhāpetvā uttarāya disāya dakkhiṇābhimukho dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinnoti veditabbo .
Atha pacchā amhākaṃ āsanaṃ hotīti tesaṃ pacchato amhākaṃ nisīdituṃ okāso pāpuṇāti .
Tato paraṃ pavisituṃ vā passituṃ vā na labhāma .
Sannipātakāraṇaṃ panettha pubbe vuttaṃ catubbidhameva .
Tesu vassūpanāyikasaṅgaho vitthārito .
Yathā pana vassūpanāyikāya , evaṃ mahāpavāraṇāyapi puṇṇamadivase sannipatitvā ‘‘ ajja kattha gantvā kassa santike pavāressāmā ’’ ti mantenti .
Tattha sakko devānamindo yebhuyyena piyaṅgudīpamahāvihārasmiṃyeva pavāreti .
Sesā devatā pāricchattakādīni
M2.242 dibbapupphāni ceva dibbacandanacuṇṇāni ca gahetvā attano attano manāpaṭṭhānameva gantvā pavārenti .Evaṃ pavāraṇasaṅgahatthāya sannipatanti
P2.649 .Devaloke
V2.217 pana āsāvatī nāma latā atthi .Sā pupphissatīti devā vassasahassaṃ upaṭṭhānaṃ gacchanti .
Pāricchattake pupphamāne ekavassaṃ upaṭṭhānaṃ gacchanti .
Te tassa paṇḍupalāsādibhāvato paṭṭhāya attamanā honti .
Yathāha –
‘‘ Yasmiṃ , bhikkhave , samaye devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pāricchattako koviḷāro paṇḍupalāso hoti , attamanā , bhikkhave , devā tāvatiṃsā tasmiṃ samaye honti –
‘ paṇḍupalāso kho dāni pāricchattako koviḷāro , na cirasseva pannapalāso bhavissatī ’ ti .
Yasmiṃ , bhikkhave , samaye devānaṃ tāvatiṃsānaṃ pāricchattako koviḷāro pannapalāso hoti , khārakajāto hoti , jālakajāto hoti , kuṭumalakajāto hoti , korakajāto hoti .
Attamanā , bhikkhave , devā tāvatiṃsā tasmiṃ samaye honti –
‘ korakajāto dāni pāricchattako koviḷāro na cirasseva sabbapāliphullo bhavissatī ’ ti ( a . ni .7.69).
Sabbapāliphullassa kho pana , bhikkhave , pāricchattakassa koviḷārassa samantā paññāsa yojanāni ābhāya phuṭaṃ hoti , anuvātaṃ yojanasataṃ gandho gacchati .
Ayamānubhāvo pāricchattakassa koviḷārassā ’’ ti .
Pupphite pāricchattake ārohaṇakiccaṃ vā aṅkusakaṃ gahetvā namanakiccaṃ vā pupphāharaṇatthaṃ caṅkoṭakakiccaṃ vā natthi , kantanakavāto uṭṭhahitvā pupphāni vaṇṭato kantati , sampaṭicchanakavāto sampaṭicchati , pavesanakavāto sudhammaṃ devasabhaṃ paveseti , sammajjanakavāto purāṇapupphāni nīharati , santharaṇakavāto pattakaṇṇikakesarāni naccanto santharati , majjhaṭṭhāne dhammāsanaṃ hoti .
Yojanappamāṇo ratanapallaṅko upari tiyojanena setacchattena dhārayamānena , tadanantaraṃ sakkassa devarañño
M2.243 āsanaṃ atthariyati .Tato tettiṃsāya devaputtānaṃ , tato aññāsaṃ mahesakkhadevatānaṃ .
Aññataradevatānaṃ pana pupphakaṇṇikāva āsanaṃ hoti .
Devā devasabhaṃ pavisitvā nisīdanti .
Tato pupphehi reṇuvaṭṭi uggantvā upari kaṇṇikaṃ āhacca nipatamānā devatānaṃ tigāvutappamāṇaṃ attabhāvaṃ lākhārasaparikammasajjitaṃ viya
P2.650 karoti .Tesaṃ sā kīḷā catūhi māsehi pariyosānaṃ gacchati .
Evaṃ pāricchattakakīḷānubhavanatthāya sannipatanti .
Māsassa
V2.218 pana aṭṭhadivase devaloke mahādhammasavanaṃ ghusati .Tattha sudhammāyaṃ devasabhāyaṃ sanaṅkumāro vā mahābrahmā , sakko vā devānamindo , dhammakathikabhikkhu vā , aññataro vā dhammakathiko devaputto dhammakathaṃ katheti .
Aṭṭhamiyaṃ pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā , cātuddasiyaṃ puttā , pannarase sayaṃ cattāro mahārājāno nikkhamitvā suvaṇṇapaṭṭañca jātihiṅgulakañca gaṇhitvā gāmanigamarājadhāniyo anuvicaranti .
Te –
‘‘ asukā nāma itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato , dhammaṃ saraṇaṃ gato .
Saṅghaṃ saraṇaṃ gato .
Pañcasīlāni rakkhati .
Māsassa aṭṭha uposathe karoti .
Mātuupaṭṭhānaṃ pūreti .
Pituupaṭṭhānaṃ pūreti .
Asukaṭṭhāne uppalahatthakasatena pupphakumbhena pūjā katā .
Dīpasahassaṃ āropitaṃ .
Akāladhammasavanaṃ kāritaṃ .
Chattavedikā puṭavedikā kucchivedikā sīhāsanaṃ sīhasopānaṃ kāritaṃ .
Tīṇi sucaritāni pūreti .
Dasakusalakammapathe samādāya vattatī ’’ ti suvaṇṇapaṭṭe jātihiṅgulakena likhitvā āharitvā pañcasikhassa hatthe denti .
Pañcasikho mātalissa hatthe deti .
Mātali saṅgāhako sakkassa devarañño deti .
Yadā puññakammakārakā bahū na honti , potthako khuddako hoti , taṃ disvāva devā –
‘‘ pamatto , vata bho mahājano viharati , cattāro apāyā paripūrissanti , cha devalokā tucchā bhavissantī ’’ ti anattamanā honti .
Sace pana potthako mahā hoti , taṃ disvāva devā –
‘‘ appamatto , vata bho , mahājano viharati , cattāro apāyā suññā bhavissanti
M2.244 , cha devalokā paripūrissanti , buddhasāsane puññāni karitvā āgate mahāpuññe purakkhatvā nakkhattaṃ kīḷituṃ labhissāmā ’’ ti attamanā honti .Taṃ potthakaṃ gahetvā sakko devarājā vāceti .
Tassa pakatiniyāmena kathentassa saddo dvādasa yojanāni gaṇhāti .
Uccena sarena kathentassa ca sakalaṃ dasayojanasahassaṃ devanagaraṃ chādetvā tiṭṭhati .
Evaṃ dhammasavanatthāya sannipatanti .
Idha pana pavāraṇasaṅgahatthāya sannipatitāti veditabbā .
Tathāgataṃ namassantāti navahi kāraṇehi tathāgataṃ namassamānā
P2.651 .Dhammassa ca sudhammatan ti svākkhātatādibhedaṃ dhammassa sudhammataṃ ujuppaṭipannatādibhedaṃ saṅghassa ca suppaṭipattinti attho .