Kusāvatīrājadhānīvaṇṇanā
241. Evaṃ
P2.616V2.186M2.208 me sutan ti mahāsudassanasuttaṃ .Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā – sabbaratanamayoti ettha ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā , ekā rūpiyamayā , ekā veḷuriyamayā , ekā phalikamayā , ekā lohitaṅkamayā , ekā masāragallamayā , ekā sabbaratanamayā , ayaṃ pākāro sabbapākārānaṃ anto ubbedhena saṭṭhihattho ahosi .
Eke pana therā –
‘‘ nagaraṃ nāma anto ṭhatvā olokentānaṃ dassanīyaṃ vaṭṭati , tasmā sabbabāhiro saṭṭhihattho , sesā anupubbanīcā ’’ ti vadanti .
Eke –
‘‘ bahi ṭhatvā olokentānaṃ dassanīyaṃ vaṭṭati , tasmā sabbaabbhantarimo saṭṭhihattho , sesā anupubbanīcā ’’ ti .
Eke –
‘‘ anto ca bahi ca ṭhatvā olokentānaṃ dassanīyaṃ vaṭṭati , tasmā majjhe pākāro saṭṭhihattho , anto ca bahi ca tayo tayo anupubbanīcā ’’ ti .
Esikāti esikatthambho .
Tiporisaṅgāti ekaṃ porisaṃ majjhimapurisassa attano hatthena pañcahatthaṃ , tena tiporisaparikkhepā pannarasahatthaparimāṇāti attho .
Te pana kathaṃ ṭhitāti ?
Nagarassa bāhirapasse ekekaṃ mahādvārabāhaṃ nissāya ekeko , ekekaṃ khuddakadvārabāhaṃ nissāya ekeko , mahādvārakhuddakadvārānaṃ antarā tayo tayoti .
Tālapantīsu sabbaratanamayānaṃ tālānaṃ ekaṃ sovaṇṇamayanti pākāre vuttalakkhaṇameva veditabbaṃ , paṇṇaphalesupi eseva nayo .
Tā pana tālapantiyo asītihatthā ubbedhena , vippakiṇṇavāluke samatale bhūmibhāge pākārantare ekekā hutvā ṭhitā .
Vaggūti cheko sundaro .
Rajanīyoti rañjetuṃ samattho .
Khamanīyoti divasampi suyyamāno khamateva , na bībhaccheti .
Madanīyoti
P2.617 mānamadapurisamadajanano .Pañcaṅgikassāti ātataṃ vitataṃ ātatavitataṃ
V2.187 susiraṃ ghananti imehi pañcahaṅgehi samannāgatassa .Tattha ātataṃ nāma cammapariyonaddhesu bherīādīsu ekatalaṃ tūriyaṃ .
Vitataṃ nāma ubhayatalaṃ .
Ātatavitataṃ nāma sabbato pariyonaddhaṃ .
Susiraṃ
M2.209 nāma vaṃsādi .Ghanaṃ nāma sammādi .
Suvinītassāti ākaḍḍhanasithilakaraṇādīhi sumucchitassa .
Suppaṭitāḷitassāti pamāṇe ṭhitabhāvajānanatthaṃ suṭṭhu paṭitāḷitassa .
Sukusalehi samannāhatassāti ye vādituṃ chekā kusalā , tehi vāditassa .
Dhuttāti akkhadhuttā ,.
Soṇḍāti surāsoṇḍā .
Teyeva punappunaṃ pātukāmatāvasena pipāsā .
Paricāresun ti ( dī . ni .2.132) hatthaṃ vā pādaṃ vā cāletvā naccantā kīḷiṃsu .