Issues
Select Version
Mahāvaggaṭṭhakathā
Mahāvaggaṭṭhakathā

Ussādanāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Ussādanāvaṇṇanā

TatthaM2.77 ussādento – ānanda , tvaṃ mahāpañño visadañāṇo , tena te gambhīropi paṭiccasamuppādo uttānako viya khāyati .
Aññesaṃ panesa uttānakoti na sallakkhetabbo , gambhīroyeva ca gambhīrāvabhāso ca .
Tattha catasso upamā vadanti .
Chamāse subhojanarasapuṭṭhassa kira katayogassa mahāmallassa samajjasamaye katamallapāsāṇaparicayassa yuddhabhūmiṃ gacchantassa antarā mallapāsāṇaṃ dassesuṃ , so – kiṃ etanti āha .
Mallapāsāṇoti .
Āharatha nanti .
UkkhipituṃV2.69 na sakkomāti vutte sayaṃ gantvā kuhiṃ imassa bhāriyaṭṭhānanti vatvā dvīhi hatthehi dve pāsāṇe ukkhipitvā kīḷāguḷe viya khipitvā agamāsi .
Tattha mallassa mallapāsāṇo lahukopi na aññesaṃ lahukoti vattabbo .
Chamāse subhojanarasapuṭṭho mallo viya hi kappasatasahassaṃ abhinīhārasampanno āyasmā ānando , yathā mallassa mahābalatāya mallapāsāṇo lahuko , evaṃ therassa mahāpaññatāyaP2.487 paṭiccasamuppādo uttāno , so aññesaṃ uttānoti na vattabbo .
Mahāsamudde ca timināma maccho dviyojanasatiko timiṅgalo tiyojanasatiko , timipiṅgalo catuyojanasatiko timirapiṅgalo pañcayojanasatiko , ānando timinando ajjhāroho mahātimīti ime cattāro yojanasahassikā .
Tattha timirapiṅgaleneva dīpenti .
Tassa kira dakkhiṇakaṇṇaṃ cālentassa pañcayojanasate padese udakaṃ calati .
Tathā vāmakaṇṇaṃ .
Tathā naṅguṭṭhaṃ , tathā sīsaṃ .
Dve pana kaṇṇe cāletvā naṅguṭṭhena udakaṃ paharitvā sīsaṃ aparāparaṃ katvā kīḷituṃ āraddhassa sattaṭṭhayojanasate padese bhājane pakkhipitvā uddhane āropitaṃ viya udakaṃ pakkuthati , tiyojanasatamatte padese udakaṃ piṭṭhiṃ chādetuṃ na sakkoti .
So evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ mahāsamuddo gambhīro gambhīroti vadanti kutassa gambhīratā , mayaṃ piṭṭhipaṭicchādanamattampi udakaṃ na labhāmā ’’ ti .
Tattha kāyupapannassa timirapiṅgalassa mahāsamuddo uttānoti , aññesaṃ khuddakamacchānaṃ uttānoti na vattabbo , evameva ñāṇupapannassa therassa paṭiccasamuppādo uttānoti , aññesampi uttānoti na vattabbo .
SupaṇṇarājāM2.78 ca diyaḍḍhayojanasatiko , tassa dakkhiṇapakkho paññāsayojaniko hoti tathā vāmapakkho , piñchavaṭṭi saṭṭhiyojanikā , gīvā tiṃsayojanikā , mukhaṃ navayojanaṃ , pādā dvādasayojanikā .
Tasmiṃ supaṇṇavātaṃ dassetuṃ āraddhe sattaṭṭhayojanasataṃ ṭhānaṃ nappahoti .
So evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ ākāso ananto anantoti vadanti , kutassa anantatā , mayaṃ pakkhavātappasāraṇokāsampi na labhāmā ’’ ti .
Tattha kāyupapannassa supaṇṇarañño ākāso parittoti , aññesaṃ khuddakapakkhīnaṃ parittoti na vattabbo , evameva ñāṇupapannassa therassa paṭiccasamuppādo uttānoti , aññesampi uttānoti na vattabbo .
Rāhu asurindo pana pādantato yāva kesantā yojanānaṃ cattāri sahassāni aṭṭha ca satāni hoti .
Tassa dvinnaṃ bāhānaṃ antaraṃ dvādasayojanasatikaṃ .
Bahalattena chayojanasatikaṃP2.488 .
HatthapādatalāniV2.70 tiyojanasatikāni , tathā mukhaṃ .
Ekekaṃ aṅgulipabbaṃ paññāsayojanaṃ , tathā bhamukantaraṃ .
Nalāṭaṃ tiyojanasatikaṃ .
Sīsaṃ navayojanasatikaṃ .
Tassa mahāsamuddaṃ otiṇṇassa gambhīraṃ udakaṃ jāṇuppamāṇaṃ hoti .
So evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ mahāsamuddo gambhīro gambhīroti vadanti , kutassa gambhīratā , mayaṃ jāṇuppaṭicchādanamattampi udakaṃ na labhāmā ’’ ti .
Tattha kāyupapannassa rāhuno mahāsamuddo uttānoti , aññesaṃ uttānoti na vattabbo , evameva ñāṇupapannassa therassa paṭiccasamuppādo uttānoti , aññesampi uttānoti na vattabbo .
Etamatthaṃ sandhāya bhagavā –
‘‘ mā hevaṃ , ānanda , avaca ;
mā hevaṃ , ānanda avacā ’’ ti āha .
Therassa hi catūhi kāraṇehi gambhīropi paṭiccasamuppādo uttānoti upaṭṭhāti .
Katamehi catūhi ?
Pubbūpanissayasampattiyā , titthavāsena , sotāpannatāya , bahussutabhāvenāti .