[ပဉ္စ အာပတ္တိယော စသည်တို့ လွယ်ပြီ။]
အာနန္တရိကာနိ၊ အာနန္တရိက ဖြစ်ကုန်သော။
ကမ္မာနိ၊ တို့သည်။
ပေ။
နိယတာ၊ စုတ်၏ အခြားမဲ့၌ အကျိုးပေးသောအားဖြင့် မြဲကုန်သော။
ပေ။
ဆေဒနကာ၊ ဖြတ်ခြင်းရှိကုန်သော။
[စပ်ပုဒ်ကို ပါဠိတော်၌ ကြည့်ပါ၊ ထူးရာကိုသာ ရေးပါမည်။]
ပဉ္စဟိ, အာကာရေဟိ၊ အလဇ္ဇိတာစသော အကြောင်းတို့ကြောင့်။
ပေ။
[မုသာဝါဒ ပစ္စယအာပတ် ၅ ပါးသည် ဘိက္ခုကတာပတ္တိဝါရ, ပါစိတ် မုသာဝါဒ သိက္ခာပုဒ်၌ ပါ၏။]
ပဉ္စဟိ၊
ပေ။
ကမ္မံ၊ သို့။
န ဥပေတိ၊ မကပ်ရောက်။
သယံဝါ ကမ္မံ န ကရောတိ၊
ပရံဝါ န အဇ္ဈေသတိ၊ မတိုက်တွန်း။
ဆန္ဒံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ပါရိသုဒ္ဓိံဝါ န ဒေတိ ကမ္မေ၊ ကို။
ကရိယမာနေ၊ ပြုအပ်သော်။
ပဋိက္ကောသတိ၊ တားမြစ်၏။
ကမ္မေ၊ ကို။
ကတေဝါပန၊ အပ်ပြီးသော်ကား။
အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ အဓမ္မကံဟု အယူရှိသည်။
ဟောတိ၊
ပဉ္စ၊ ငါးပါးသော အာနိသင်တို့သည်။
ပိဏ္ဍပါတိကဿ၊ ပိဏ္ဍပါတ် ဓုတင်ဆောင်ဖြစ်သော။
ဘိက္ခုနော၊ အား။
ကပ္ပန္တိ၊ အပ်ကုန်၏။
(ရကုန်၏။)
အနာမန္တစာရော၊ ထင်ရှားရှိသော ရဟန်းထံခွင့်မပန်ပဲ ရွာတွင်းသို့ သွားနိုင်ခြင်းလည်းကောင်း။
ဂဏဘောဇနံ၊ ဂဏဘောဇဉ်နှင့်စပ်သော အာပတ်မသင့်ခြင်းလည်းကောင်း။
ပရမ္ပရဘောဇနံ၊ ပရမ္ပရဘောဇဉ်နှင့် စပ်သော အာပတ်မသင့်ခြင်းလည်းကောင်း။
အဓိဋ္ဌာနံ၊ ဂဏဘောဇန သိက္ခာပုဒ်နှင့်စပ်သော သမယကို ဆောက်တည်ဖွယ် မလိုခြင်းလည်းကောင်း။
အဝိကပ္ပနာပရမ္ပရဘောဇန ဝိကပ္ပနာ ပြုဖွယ်မလိုခြင်းလည်းကောင်းတည်း။
["ပိဏ္ဍပါတိကဓုတင်ဆောင်ရဟန်းမှာ ထို ၅ ပါးလုံး ပြုဖွယ်မလိုသောကြောင့် အလိုအလျောက်အပ်ပြီးနေသည်" ဟူလို။]
ပဉ္စဟိ၊
ပေ။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အကုပ္ပဓမ္မော၊ မပျက်စီးသော အရဟတ္တဖိုလ်တရားရှိသော ရဟန်းသည်။
(သမာနော) အပိ၊ သော်လည်း။
ပါပဘိက္ခူတိ၊ ယုတ်မာသော ရဟန်းဟူ၍။
ဥဿင်္ကိတ ပရသင်္ကိတော၊ ရှေးဦးစွာ ယုံမှားအပ်, အဖန်ဖန်ယုံမှားအပ်သည်။
ဟောတိ၊
ဝေသိယာဂေါစရောဝါ၊ ပြည့်တန်ဆာမဟူသော ကျက်စားရာရှိသည်မူလည်း။
ဟောတိ၊
ဝိဓဝါ၊ လင်သေ လင်ပြတ်, တစ်ခုလတ်မုဆိုးမဟူသော။
ထုလ္လကုမာရိ၊ ရာဂပြောထူ, အပျိုဟူသော။
ပဏ္ဍက၊ ပဏ္ဍုက်ဟူသော။
ဘိက္ခုနီဂေါစရောဝါ၊ ဘိက္ခုနီဟူသော ကျက်စားရာရှိသည်မူလည်း။
ဟောတိ၊
[ဝေသိယာ ဂေါစရော စသည်တို့၏ အဖွင့်ကို မဟာဝဂ္ဂ ဘာသာဋီကာ, မဟာခန္ဓက အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗကထာ အဖွင့်၌ ပြထားပြီ။]ပါပိဘိက္ခူတိ၊ ပေ၊ ဓမ္မော။ ။ "ပါပဘိက္ခူတိ" စသည် ပရသင်္ကိတ ပရသင်္ကိတ ဖြစ်ပုံကိုပြသော အာကာရတည်း၊ အကုပ္ပဓမ္မ (မဖျက်နိုင်သော တရား) ဟူသည် အရဟတ္တဖိုလ်တည်း၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ရှ်သော ရဟန္တာကို "အကုပ္ပေါ+ဓမ္မော ယဿ" ဟု ပြု၍ "အကုပ္ပဓမ္မ" ဟု ခေါ်သည်၊ အပိသည် သမ္ဘာဝနာ ဇောတကတည်း၊ ပြည့်တန်ဆာမ စသူတို့၏အိမ်၌ အသွားအလာများ၍ ကျက်စားနေသူဖြစ်လျှင် ရဟန္တာပင် ဖြစ်စေကာမူ "ပါပဘိက္ခု" ဟု လူအများ၏ ယုံမှားခြင်းကို ခံရတတ်သည်-ဟူလို။
မူကွဲ။ ။ "ပါပဘိက္ခုပိ အကုပ္ပဓမ္မာပိ" ဟု ဤဝိနည်း ပါဠိတော်စာအုပ်၌ ရှိ၏၊ အချို့အဋ္ဌကထာစာအုပ်၌ "အပိစ" ဟု ရှိ၏၊ အင်္ဂုတ္တိုရ်, ပဉ္စက, တတိယပဏ္ဏာသက, ၁-ဖာသုဝိဟာရဝဂ်, (၂) သုတ်၌ "ဥဿင်္ကိတ ပရီသင်္ကိတော ဟောတိ ပါပဘိက္ခူတိ အပိအကုပ္ပဓမ္မော" ဟု သီဟိုဠ် ယိုးဒယားမှုရှိ၏၊ အဋ္ဌကထာ၌လည်း (ရှေးစာအုပ်၌) "အပိအကုပ္ပဓမ္မော" ဟု သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗရှိသော်လည်း သံဝဏ္ဏနာ၌ "အကုပ္ပဓမ္မော ခီဏာသဝေါ၊ သမာနော အပိ" ဟု အပိတစ်ပုဒ်သာ ပါ၏။
ထိုတွင်- သီဟိုဠ် ယိုးဒယားမူအတိုင်း "အပိ အကုပ္ပဓမ္မော" ဟု ရှိသောပါဌ်သည် ကောင်း၏၊ ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ၌လည်း အင်္ဂုတ္တိုရ် သီဟိုဠ်မူအတိုင်းသာ ရှိသင့်၏၊ ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာတို့၌လည်း "သမ္ဘာဝနာဇောတက တစ်ပုဒ်တည်းသာ သုံးစွဲလေ့ရှိပါသည်၊ "အပိ ဒိဗ္ဗေသု ကာမေသု, ရတိံ သော နာဓိဂစ္ဆတိ" ဓမ္မပဒ- ဗုဒ္ဓဝဂ္ဂ- (၁၈၇) - ပါဠိတော်၊ "မနုဿဘူတဿေဝ မနုဿဘူတံ မာတရံဝါ ပိတရံဝါ အပိ ပရိဝတ္တင်္လိဂံ (လိန်ပြန်နေစေကာမူ) ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တဿ ကမ္မံ အာနန္တရိယံ ဟောတိ။ - တတိယပါရာဇိကဋ္ဌ။
တိလတေလံ၊ နှမ်းဆီ။
သာသပတေလံ၊ မုံညင်းဆီ။
မဓုကတေလံ၊ သစ်မည်စည်ဆီ။
ဧရဏ္ဍတေလံ၊ ကြက်ဆူဆီ။
ဝသာတေလံ၊ သားဆီ။
(သားဆီ ၅ မျိုးကား) အစ္ဆဝသံ၊ ဝံဆီ။
မစ္ဆဝသံ၊ ငါးဆီ။
သုသုကာဝသံ၊ မိကျောင်းဆီ။
ဝါ၊ လင်ပိုင်ဆီ။
သူကရဝသံ၊ ဝက်ဆီ။
ဂဒြဘဝသံ၊ မြည်းဆီ။
[ဤဆီများသည် ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဂက၌ ပါ၏၊ အဆုံးအဖြတ်ကား ပါရာဇိကဋ္ဌကထာ, နိသဂ္ဂိယ ဘေသဇ္ဇ သိက္ခာပုဒ်၌ ပါ၏။]
ဗျသနာနိ၊ ပျက်စီးခြင်းတို့သည်။
ပေ။
ဉာတိဗျသနံ၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပျက်စီးခြင်း။
ဘောဂဗျသနံ၊ စည်းစိမ်တို့၏ ပျက်စီးခြင်း။
ရောဂဗျသနံ၊ အရောဂျဂုဏ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ရောဂါ။
သီလဗျသနံ၊ သီလ၏ ပျက်စီးခြင်း။
ဒိဋ္ဌိဗျသနံ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ဖျက်ဆီးတတ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
(သုက္ကပက္ခ၌) ဉာတိသမ္ပဒါ၊ ဆွေမျိုးတို့၏ ပြည့်စုံခြင်း။
ပေ။
အာရောဂျသမ္ပဒါ၊ အနာရောဂါမရှိသူ၏ အဖြစ်၏ပြည့်စုံခြင်း။
ပေ။
[ဤသုတ်များသည် ပဉ္စင်္ဂုတ္တရ, တတိယ- ပံ, ၃- ဝဂ်၌လည်း ပါ၏၊ အဖွင့်ကို ဤဋီကာ သာရတ္ထ၌ ကြည့်ပါ။]
ဥပဇ္ဈာယမှာ၊ ဥပဇ္ဈာယ်အထံမှ။
နိဿယပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယော၊ မှီခိုမှုငြိမ်းခြင်းတို့သည်။
(ဥပဇ္ဈာယ် ပျက်ခြင်းတို့သည်။)
ပဉ္စ၊
ဥပဇ္ဈာယော၊ သည်။
ပက္ကန္တောဝါ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ (အရုဏ်တက်သည့်တိုင်အောင် နေမည်ဟု ကြံ၍) ဖဲသွားသည်သော်လည်းကောင်း။
ဝိဗ္ဘန္တ၊ လူထွက်။
ကာလင်္ကတ၊ ပျံလွန်တော်မူ။
ပက္ခသင်္ကန္တ၊ တိတ္ထိတို့ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့။
အာဏတ္တိယေဝ၊ နှင်ထုတ်ခြင်းသည်ပင်။
ပဉ္စမိ၊ ငါးပါးမြောက် လည်းကောင်းတည်း။
[မဟာခန္ဓကဋ္ဌကထာ နိဿယပ္ပဋိပဿဒ္ဓိကထာ၌ အကျယ်ပါ၏၊ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗပုဂ္ဂိုလ် ၅ ယောက်ကို ဒုကဝါရ၌ အနက်ပေးခဲ့ပြီ။]
သောသာနိကံ၊ သုသာန်၌ ကျသော ပံသကူအဝတ်။
ပါပဏိကံ၊ ဈေး၏ တံခါးပေါက်၌ ကျသော အဝတ်။
ဥန္ဒူရက္ခာယိတံ၊ ကြွက်သည် ကိုက်အပ်သော အဝတ်။
ဥပစိကက္ခာယိတံ၊ ချသည် ခဲစားအပ်သော အဝတ်။
အဂ္ဂိဒဍ္ဎံ၊ မီးလောင်အပ်သော အဝတ်။
(နောက် ၅ မျိုး၌ ) ဂေါခါယိတံ၊ နွားသည် စားအပ်သော အဝတ်။
အဇက္ခာယိတံ၊ ဆိတ်သည် စားအပ်သော အဝတ်။
ထူပစီဝရံ၊ ထူပကဲ့သို့ မိုမောက်နေသော တောင်ပို့ကို ရစ်ပတ်၍ ပူဇော်ပသအပ်သောအဝတ်။
အာဘိသေကိကံ၊ လူအများတို့ ရေချိုးရာအရပ်သို့ စွန့်ပစ်အပ်သော အဝတ်။
ဝါ၊ မင်း၏ အဘိသိက်သွန်းရာ အရပ်၌ စွန့်ပစ်အပ်သော အဝတ်။
ဂတပဋိယာဂတံ၊ သုသာန်သို့ ရောက်ပြီးဖြစ်၍ တစ်ဖန်ဆောင်ယူအပ်သော အဝတ်။
["အဋ္ဌကထာ၌ ဘတပဋိယာဘဋံ၊ သုသာန်သို့ ဆောင်ယူအပ်ပြီးဖြစ်၍ တစ်ဖန် ပြန်ဆောင်အပ်သော အဝတ်" ဟု ပါဌ်ရှိ၏။]
အဝဟာရာ၊ အယုတ်အားဖြင့် ဆောင်ယူခြင်းတို့သည်။
ဝါ၊ ခိုးခြင်းတို့သည်။
ပဉ္စ၊
ထေယျာဝဟာရော၊ ပုန်းလျိုးကွယ်လျိုး, မသိအောင်ခိုးခြင်းလည်းကောင်း။
ပသယှာဝဟာရော၊ အနိုင်ထက်, နှိပ်စက်၍ ခိုးခြင်းလည်းကောင်း။
ပရိကပ္ပါဝဟာရော၊ ကြံဆမှန်းထားခြင်းရှိသော ခိုးခြင်းလည်းကောင်း။
ပဋိစ္ဆန္နာဝဟာရော၊ မြက်စသည်ဖြင့် ဖုံးထားအပ်သော ဘဏ္ဍာကို ခိုးခြင်းလည်းကောင်း။
ကုသာဝဟာရော၊ မဲဖြင့် ခိုးခြင်းလည်းကောင်းတည်း။
[ဤပုဒ်တို့၏ အဖွင့်ကို ဒုတိယပါရာဇိကဘာသာဋီကာ, ထေယျာဝဟာရပဉ္စက စာမျက်နှာ(၅၄၉( ၌ ပြထားပြီ။]
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
မဟာစောရာ၊ ခိုးသူကြီးတို့သည်။
လောကသ္မိံ၊ သတ္တလောက၌။
သန္တော၊ ထင်ရှားရှိကုန်၏။
သံဝိဇ္ဇမာနာ၊ ဉာဏ်ဖြင့်ကပ်၍ သိအပ်ကုန်၏။
အဝိသဇ္ဇနီယာနိ၊ မစွန့်ထိုက်သော ဝတ္ထုတို့သည်။
ပေ။
အဝေဘင်္ဂါနိ၊ မဝေဖန်ထိုက်သော ဝတ္ထုတို့သည်။
[ပဉ္စာပတ္တိယော ကာယတော သမုဋ္ဌန္တိ စသည်တို့၌ လွယ်ပြီ၊ အဓိပ္ပာယ်ကို ဤပါဠိတော် အန္ထရပေယျာလ, ကတာပတ္တိဝါရ၌ ကြည့်ပါ။]
သဗ္ဗပစ္စန္တိမေသု၊ အလုံးစုံ မဇ္ဈိမဒေသ၏ အစွန်အဖျား၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ဇနပဒေသု၊ တို့၌။
ဝိနယဓရပဉ္စမေန၊ ဝိနည်းဓိုရ်ဟူသော ငါးပါးမြောက်ရှိသော။
ဂဏေန၊ ဖြင့်။
ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေနိုင်၏။
(ရဟန်းပြုပေးနိုင်၏)။
ကထိနတ္ထာရေ၊ ကထိန်ခင်းခြင်း၌။
အာနိသံသာ ပဉ္စ၊
[ကထိနက္ခန္ဓက၌ အကျယ်ပါ၏။]
ကမ္မာနိ ပဉ္စ၊
ယာဝတတိယကေ၊ ယာဝတတိယက သိက္ခာပုဒ်၌။
အာပတ္တိယော ပဉ္စ၊
[အဓိပ္ပာယ်ကို အဋ္ဌကထာ၌ကြည့်။]
ပဉ္စဟိ၊
ပေ။
အဒိန္နံ၊ (ပါရာဇိကလောက်သော) မပေးအပ်သော လူ့ဥစ္စာကို။
အာဒိယန္တဿ၊ ယူသော ရဟန်း၏။
ပါရာဇိကဿ၊ သို့။
အာပတ္တိ၊ သည်။
ဟောတိ၊
ပေ။
ထုလ္လစ္စယဿ၊
ပေ။
ဒုက္ကဋဿ၊
ပေ။
[ဒုတိယပါရာဇိက ပါဠိတော် ပဒဘာဇနီ ပုဒ်ရေ (၁၂၂) စသည်၌ အကျယ်ပါ၏။]
ပဉ္စ၊ န်သော။
အကပ္ပိယာနိ၊ မအပ်သောဝတ္ထုတို့ကို။
န ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာန၄ိ၊ မသုံးဆောင်ထိုက်ကုန်။
အဒိန္နဉ္စ၊ လူသာမဏေစသူတို့က မပေးအပ် (မကပ်အပ်) သော ဝတ္ထုသည်လည်း။
ဟောတိ၊
အဝိဒိတ၊ ကပ်နေမှန်းမသိအပ်သော ဝတ္ထု။
အကပ္ပိယ၊ ကပ္ပိမှုကို မပြုအပ်သော ဝတ္ထု။
အကတာတိရိတ္တဉ္စ၊ မပြုအပ်သေးသော အတိရိတ်ဝိနည်းကံရှိသည်လည်း။
ဟောတိ၊
[သုက္ကပက္ခ၌ လွယ်ပြီ။]
လောကသ္မိံ၊ ၌။
အပုညာနိ၊ ကောင်းမှုမဟုတ်ကုန်သည်။
(သမာနာနိ၊ ဖြစ်ကုန်လျက်။)
ပုညသမ္မတာနိ၊ ကောင်းမှုဟု သမုတ်အပ်ကုန်သော။
ဒါနာနိ၊ တို့သည်။
ပဉ္စ၊
မဇ္ဇဒါနံ၊ သေရည်အရက် စသော အလှူလည်းကောင်း။
သမဇ္ဇဒါနံ၊ ပွဲသဘင်အလှူ။
ဣတ္ထိဒါနံ၊ မိန်းမအလှူ။
ဥသဘဒါနံ၊ နွားလားဥသဘအလှူ။
စိတ္တကမ္မဒါနံ၊ ဆန်းကြယ်စွာ ပြုအပ်သော မိန်းမရုပ်ယောကျ်ားရုပ် အလှူလည်းကောင်းတည်း။
[ကိလေသာတိုးပွားကြောင်းဖြစ်သော မိန်းမနှင့် ယောကျ်ားတို့၏ ပျော်ပါးပုံကို ထုလုပ် ရေးဆွဲအပ်သော အရုပ်မျိုးတည်း။]
ဥပ္ပန္နာ၊ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော။
ဝါ၊ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သည်။
(သမာနာ၊ န်လသော်။)
ပဉ္စ၊ ၅ မျိုးသော အရာတို့ကို။
ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယာ၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပယ်ဖျောက်အပ်ကုန်၏။
ဝါ၊ ပယ်ဖျောက်နိုင်ခဲကုန်၏။
[ယိုးဒယားမူ၌ "ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယာ" ဟု ရှိ၏၊ ထိုပါဌ်က သာ၍ရှင်း၏။]
ဥပ္ပန္နော၊ သော။
ရာဂေါ၊ ကို။
ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယော၊ အပ်၏။
ဒေါသော၊
ပေ။
မောဟော၊
ပေ။
ပဋိဘာနံ၊ ရှေးရှုထင်လာသော ဉာဏ်။
ဝါ၊ ဉာဏ်အား ရှေးရှုထင်လာသောစကား။
ပေ။
ဂမိယစိတ္တံ၊ ခရီးသွားလိုသူ၏ စိတ်ကို။
(ခရီးသွားလိုသောစိတ်) ကို။
ဒုပ္ပဋိဝိနောဒိယံ၊ ၏။
[ဤသုတ်သည် ပဉ္စင်္ဂုတ္တရ, စတုတ္ထ- ပံ, ၁- ဝဂ်၌လည်း ပါ၏။]
သမ္မဇ္ဇနိယာ၊ တံမြက်လှည်းခြင်း၌။
အာနိသံသာ ပဉ္စ၊
သကစိတ္တံ၊ မိမိစိတ်သည်။
ပသီဒတိ၊ ကြည်လင်၏။
(ဝမ်းမြောက်ကုန်သည်။)
ဟောန္တိ၊
ပါသာဒိက သံဝတ္တနိကကမ္မံ၊ စိတ်၏ ကြည်လင်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်သောကံကို။
(ရုပ်အဆင်းလှကြောင်းကံကို။)
ဥပစိနာတိ၊ ဆည်းပူး၏။
(ဆည်းပူရာရောက်၏)။
ကာယဿ၊ ခန္ဓာကိုယ်၏။
ဘေဒါ၊ သုခအပေါင်း၏ လည်းလျောင်းရာဖြစ်သော။
သဂ္ဂံ၊ ရူပါရုံစသည်တို့ဖြင့် လွန်စွာမြတ်သော။
လောကံ၊ လူ့ပြည် နတ်ပြည်သို့။
ဥပဂစ္ဆတိ၊ ကပ်ရောက်ရ၏။
(တစ်နည်း ငါးပါး၌)။
သတ္ထုသာသနံ၊ ဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမတော်သည်။
ဝါ၊ ကို။
(သေနာသနဝတ်ကို)။
ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။
ဟောတိ၊
ပစ္ဆိမာ၊ နောက်၌ဖြစ်သော။
(နောင်လာ နောက်သားဖြစ်သော)။
ဇနတာ၊ ရှင်, ရဟန်းအပေါင်းသည်။
ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ၊ မြင်အပ်သော အရာသို့ အတုလိုက်ခြင်းသို့။
(အတုယူခြင်းသို့)။
အာပဇ္ဇတိ၊