ဧကံသံ၊ တစ်ခုသောလက်ဝဲအဖို့၌။
ဝါ၊ လက်ဝဲတစ်ဖက်, ပခုံးထက်၌။
စီဝရံ၊ အပေါ်ခြုံ ဧကသီသင်္ကန်းကို။
ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။
(တစ်နည်း) ။
ဧကံသံ စီဝရံ ကတွာ၊ လက်ကန်တော့တင်ပြီး၍။
အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။
ပဂ္ဂဏှိတွာန၊ ချီမြှောက်၍။
အာသီသမာနရူပေါ (ရူပေါ+ဣဝ)၊ တောင့်တသူ၏အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသူကဲ့သို့။
(ဟုတွာ)၊
ကိဿ၊ အဘယ်ကိစ္စကြောင့်။
တွံ၊ သည်သည်။
ဣဓ၊ ဤအရပ်သို့။
အာဂတော၊ နည်း။
[မြတ်စွာဘုရားက အရှင်ပါလိကို မေးတော်မူသည်။]
ဒွီသု၊ ဘိက္ခုဝိဘင်း, ဘိက္ခုနီဝိဘင်းအားဖြင့် ၂ ပါးကုန်သော။
ဝိနယေသု၊ ဝိနည်းပိဋကတို့၌။
ယေ၊ အကြင် သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ပညတ္တာ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပါကုန်ပြီ။
ဥပေါသထေသု၊ ဥပုသ်နေ့တို့၌။
ဥဒ္ဒေသံ၊ သရုပ်အားဖြင့် ရွတ်ပြအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်သို့။
အာဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ပါကုန်၏။
တေ သိက္ခာပဒါ၊ တို့သည်။
ကတိ၊ အဘယ်မျှလောက်တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ပါကုန်သနည်း။
ကတီသု၊ န်သော။
နဂရေသု၊ တို့၌။
ပညတ္တာ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပါကုန်သနည်း။
[အရှင်ဥပါလိကမြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်သည်၊ နောက်၌လည်း ဤနည်းမှီ၍ မေးပုံ, ဖြေတော်မူပုံကို သိပါ။]
တေ၊ သင်၏။
ဥမ္မင်္ဂေါ၊ ပြဿနာသည်။
ဘဒ္ဒကော၊ ကောင်း၏။
(တွံ၊ သည်။)
ယောနိသော၊ သင့်သော အကြောင်းအားဖြင့်။
ပရိပုစ္ဆသိ၊ မေး၏။
တဂ္ဃ၊ ထိုသို့သင်သော အကြောင်းအားဖြင့် မေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
["အက္ခိဿံ" ၌ စပ်။]
(တစ်နည်း) တဂ္ဃ၊ ကောင်းပြီ။
ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့်။
(ဖြေဆိုလသော်)။
ကုသလော၊ ကျွမ်းကျင်သည်။
အသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
တထာ၊ ထို ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်နိုင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
တေ၊ အား။
အဟံ၊ ငါသည်။
အက္ခိဿံ၊ ဖြေဆိုတော်မူအံ့။
ဒွီသု၊
ပေ။
ပညတ္တာ၊ ပညတ်အပ်ကုန်ပြီ။
ပေ။
တေ၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။
အဍ္ဎုဍ္ဎသတာနိ၊ အခွဲအားဖြင့် သုံးရာတို့သည်။
ဝါ၊ နှစ်ရာ့ငါးဆယ်တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
သတ္တသု၊
ပေ။
ပညတ္တာ၊ အပ်ကုန်ပြီ။
သတ္တသု၊ ကုန်သော။
ကတမေသု နဂရေသု၊ အဘယ်မြို့တို့၌။
ပညတ္တာ၊ ပညတ်တော်မူအပ်ပါကုန်သနည်း။
ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းသောအား လျှောက်ထားပါ၏။
တွံ၊ ရှင်တော်မြတ်ဘုရားသည်။
နံ၊ ထိုပြဿနာကို။
မေ၊ တပည့်တော်အား။
ဗျာကရ၊ ဖြေတော်မူပါ။
တံ ဝစနပထံ၊ ထိုဖြေတော်မူအပ်သော စကားလမ်းကြောင်းကို။
နိသာမယိတွာ၊ ကောင်းစွာ မှတ်ထား၍။
ပဋိပဇ္ဇေမ၊ ကျင့်ပါကုန်အံ့။
နော၊ တို့၏။
ဟိတာယ၊ စီးပွားအလို့ငှာ။
သိယာ၊ ဖြစ်ရာပါ၏။
[ဘုရားရှင်၏ အဖြေ၌ "ဝေသာလိယံ- ၌လည်းကောင်း၊ ပေ၊ သက္ကေသု ဗဟုဝုစ် အမည်ရသော ဇနပုဒ်၌လည်းကောင်း၊ ပညတ္တာ- အပ်ကုန်ပြီ" ဟု ပေးပါ။]
ကတိ၊ အဘယ်မျှလောက်ကုန်သော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ဝေသာလိယံ၊ ၌။
ပညတ္တာ၊ န်သနည်း။
ကတိ၊ တို့ကို။
ရာဇဂဟေ၊ ၌။
ကတာ၊ ပြုတော်မူအပ် (ပညတ်အပ်) ပါကုန်သနည်း။
ပေ။
ဝုစ္စန္တိ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါကုန်သနည်း။
ပေ။
တံ၊ ထိုပြဿနာကို။
မေ၊ အား။
ပုစ္ဆိတော၊ မေးအပ်သောရှင်တော်ဘုရားသည်။
အက္ခာဟိ၊ ဖြေတော်မူပါ။
[အဖြေ၌ "ဆ ဦနတီဏိ သတာနိ- ခြောက်ပါးဖြင့်ယုတ်လျော့သော သုံးရာသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ဝါ၊ နှစ်ရာ့ကိုးဆယ်လေးပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို" ဟု ပေးပါ။]
ယေ၊ အကြင်ဆယ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ဝေသာလိယံ၊ ၌။
ပညတ္တာ၊
တေ၊ တို့ကို။
ယထာတထံ၊ ဟုတ်မှန်စွာ။
သုဏောဟိ၊ နာယူမှတ်သား, ဆောင်ထားလော့။
မေထုန၊ မေထုနဓမ္မသိက္ခာပုဒ်။
ဝိဂ္ဂဟ၊ မနုဿဝိဟဂ္ဂသိက္ခာပုဒ်။
[ဤသို့ စသည်ဖြင့် အဆုံးအဆုံး၌ "သိက္ခာပုဒ်" ဟူသော စကားထည့်၍ဆိုပါ။]
ဥတ္တရိ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မ။
အတိရေကဉ္စ၊ အတိရေကစီဝရ။
(ပထမကထိန)။
ကာဠကံ၊ သုဒ္ဓကာဠက။
ဘူတံ၊ ဘူတာရောစန။
ပရမ္ပရဘတ္တံ၊ ပရမ္ပရဘတ္တ။
ဒန္တပေါဏေန၊ ဒန္တပေါဏသိက္ခာပုဒ်နှင့် (တကွ)။
အစေလကော၊ အစေလက။
ဘိက္ခုနီသုစ၊ တို့၌။
(ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မူအပ်သော)။
အက္ကောသော၊ အက္ကောသ သိက္ခာပုဒ်။
["ဘိက္ခုံ အက္ကောသေယျဝါ ပရိဘာသေယျဝါ" ဟူသော သိက္ခာပုဒ်။]
(ဣတိ၊ ဤသို့။)
ဒသ၊ န်သော။
ဧတေ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ဝေသာလိယံ၊ ၌။
ကတာ၊ ပြုအပ် (ပညတ်) တော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
ယေ၊
ပေ။
သုဏောဟိ၊ လော့။
အဒိန္နာဒါနံ၊ အဒိန္နာဒါန။
ရာဇဂဟေ၊ ၌။
(ပညတ္တာ၊ န်သော)။
ဒွေ၊ န်သော။
အနုဒ္ဓံသနာ၊ ပထမအနုဒ္ဓံသန, ဒုတိယအနုဒ္ဓံသန။
(ပထမ ဒုဋ္ဌဒေါသ, ဒုတိယ ဒုဋ္ဌဒေါသ)။
ဒွေပိ၊ န်သော။
ဘေဒါစ၊ သံဃဘေဒက, ဘေဒါနုဝတ္တူက။
အန္တရဝါသကံ၊ အညာတိကစီဝရ ပဋိဂ္ဂဟဏ=
[အန္တရဝါသကန္တိအညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ - သာရတ္ထ။]
ရူပိယံ၊ ရူပိယ သံဝေါဟာရ။
သုတ္တံ၊ သုတ္တဝိညာပန။
ဥဇ္ဈာပနေန၊ ဥဇ္ဈာပနသိက္ခာပုဒ်နှင့် (တကွ)။
ပါစိတပိဏ္ဍံ၊ ဘိက္ခုနီပရိပါစိတပိဏ္ဍပါတ။
ဂဏဘောဇနံ၊ ဂဏဘောဇန။
ဝိကာလေ၊ ဝိကာလဘောဇန။
စာရိတ္တံ၊ စာရိတ္တ။
နဟာနံ၊ နှန (ဩရေနဒ္ဓမာသနဟာန)။
ဦနဝီသတိ၊ ဦနဝီသတိဝဿ။
စီဝရံဒတွာ၊ စီဝရံ ဒတွာ ခိယန။
ဝေါသာသန္တိ၊ ဝေါသာသ (ဒုတိယ ပါဋိဒေသနီယ)။
ဂိရဂ္ဂ၊ ဂိရဂ္ဂသမဇ္ဇ။
(နစ္စ ဂီတ)။
စရိယာ၊ အန္တောဝဿ စာရိကစရဏ။
တတ္ထေဝ၊ ဝုဿံဝုဋ္ဌစာရိက အပက္ကမန။
ဆန္ဒဒါနေန၊ ပါရိဝါသိက ဆန္ဒဒါနသိက္ခာပုဒ်နှင့် (တကွ)။
ဧကဝီသတိ၊ သော။
ဧတေ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
ရာဇဂတေ ကတာ။
ယေ၊
ပေ။
သုဏောဟိ၊ လော့။
စတ္တာရိ၊ န်သော။
ပါရာဇိကာနိ၊ ဘိက္ခုနီတို့၏ အသာဓာရဏ ပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်တို့သည်လည်းကောင်း။
သောဠသ၊ န်သော။
သံဃာဒိသေသာ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဘဝန္တိ၊ ရှိကုန်၏။
ဒွေ၊ ကုန်သော။
အနိယတာစ၊ တို့သည်လည်း။
ဟောန္တိ၊
စတုတ္တိံသ၊ သုံးဆယ်လေးပါးသော။
နိသဂ္ဂိယာ (ဟောန္တိ)၊
ဆ ပညာသသတံ၊ တစ်ရာ့ငါးဆယ်ခြောက်ပါးသော။ဂိရဂ္ဂစရိယာ တတ္ထေဝ။ ။ ဂိရဂ္ဂန္တိ နစ်စ ဂီတံ၊ စရိယာတိ အန္တောဝဿံ စာရဏံ၊ တတ္ထေဝါတိ ဝဿံဝုဋ္ဌာယ စာရိကံ အပက္ကမိတွာ တတ္ထေဝ (ထိုဝါဆိုရာကျောင်း၌ပင်) နိဝါသနံ (နေခြင်းကို) ပဋိစ္စ ပညတ္တသိက္ခာပဒံ၊- ဝိမတိ၊ ဤအလို "တတ္ထေဝ" ဟု ရှိသင့်၏၊ ဂိရဂ္ဂန္တိ "ယာ ပန ဘိက္ခုနီ နစ္စံဝါ ဂီတံဝါ" တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒံ၊ စရိယာတိ "အန္တောဝဿံ စာရိကံ စရေယျာ" တိစ "ဝဿံဝုဋ္ဌာ စာရကံ နပက္ကမေယျ" တိစ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ၊ - သာရတ္ထ၊ ဤအလို "တထေဝ" ဟု ရှိသင့်၏၊ "တထေဝ- ထိုမှတစ်ပါး၊ စရိယာ- အန္တောဝဿ စာရိကာစရဏသိက္ခာပုဒ်, ဝဿံဝုဋ္ဌစာရိကာ န ပက္ကမနသိက္ခာပုဒ်" ဟု ပေးပါ၊ ယခုစာအုပ်တို့၌ကား "တတ္ထေဝ" ဟုသာ တွေ့ရသည်။
သံဃာဒိသေသာ သောဠသ။ ။ သောဠသာတိ အာဒိတော ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ, ကုလဒူသနဉ္စာတိ ဆ, ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ ဒသ၊ - ဝိမတိ။ [ဋီကာစာအုပ်တို့၌ ဒသနောင် နိသဂ္ဂိယာနိဟုရှိ၍ ထိုနိသဂ္ဂိယာနိနောင် ပိုဒ်ရှိသည်မှာ မကောင်းပါ၊ ဒသနောင် ပိုဒ်ရှိ၍ နိသဂ္ဂိယာနိကို "စတုတ္တိံသ" နှင့် တွဲရမည်။]
နိသဂ္ဂိယာ စတုတ္တိံသ။ ။ နိသဂ္ဂိယာနိ စတုတ္တိံသာတိ ပဌမကထိန, သုဒ္ဓကာဠက, စီဝရပဋိဂ္ဂဟ, ရူပိယ, စီဝရဝါယာပန, ကောသေယျမိဿက, ဧဠကလောမဓောဝါပန, ဒုတိယပတ္တဝဇ္ဇိတာနိ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ ဒွါဝီသတိ, ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ ဒွါဒသစာတိ စတုတ္တိံသ- ဝီမတိ။ [ပါဠိတော်စာအုပ်တို့၌ "နိသဂ္ဂိယာ စတုဝီသတိ" ဟု တွေ့ရ၏၊ ဤ ဝိမတိကို ထောက်၍ "စတုဝီသတိ" နေရာဝယ် "စတုတ္တိံသ" ဟုရှိရမည်၊ ထိုသို့ရှိမှလည်း "ဆ ဦနတီဏိ သတာနိ" ဟူသော စကားနှင့် ညီပါသည်၊ "ပါရာဇိကာနိ စတ္တာရိ" စသော သင်္ချာတို့ကို ပေါင်းကြည့်ပါ။] ခုဒ္ဒကာနိ၊ တို့ကို။ ပဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
သံဃာဒိသေသာ သောဠသ။ ။ သောဠသာတိ အာဒိတော ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ, ကုလဒူသနဉ္စာတိ ဆ, ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ ဒသ၊ - ဝိမတိ။ [ဋီကာစာအုပ်တို့၌ ဒသနောင် နိသဂ္ဂိယာနိဟုရှိ၍ ထိုနိသဂ္ဂိယာနိနောင် ပိုဒ်ရှိသည်မှာ မကောင်းပါ၊ ဒသနောင် ပိုဒ်ရှိ၍ နိသဂ္ဂိယာနိကို "စတုတ္တိံသ" နှင့် တွဲရမည်။]
နိသဂ္ဂိယာ စတုတ္တိံသ။ ။ နိသဂ္ဂိယာနိ စတုတ္တိံသာတိ ပဌမကထိန, သုဒ္ဓကာဠက, စီဝရပဋိဂ္ဂဟ, ရူပိယ, စီဝရဝါယာပန, ကောသေယျမိဿက, ဧဠကလောမဓောဝါပန, ဒုတိယပတ္တဝဇ္ဇိတာနိ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ ဒွါဝီသတိ, ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ ဒွါဒသစာတိ စတုတ္တိံသ- ဝီမတိ။ [ပါဠိတော်စာအုပ်တို့၌ "နိသဂ္ဂိယာ စတုဝီသတိ" ဟု တွေ့ရ၏၊ ဤ ဝိမတိကို ထောက်၍ "စတုဝီသတိ" နေရာဝယ် "စတုတ္တိံသ" ဟုရှိရမည်၊ ထိုသို့ရှိမှလည်း "ဆ ဦနတီဏိ သတာနိ" ဟူသော စကားနှင့် ညီပါသည်၊ "ပါရာဇိကာနိ စတ္တာရိ" စသော သင်္ချာတို့ကို ပေါင်းကြည့်ပါ။] ခုဒ္ဒကာနိ၊ တို့ကို။ ပဝုစ္စန္တိ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။
ဒသေဝ၊ ဆယ်ပါးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။
ဂါရယှာ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
(ပါဋိဒေသနီယတို့ကိုလည်းကောင်း။)
ဒွေသတ္တတိ၊ ခုနစ်ဆယ် ၂ ပါးသော။
သေခိယာစ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
(ပဝုစ္စန္တိ)၊
ဣတိ၊ သို့။
ဆ ဦနတီဏိ သတာနိ၊ ခြောက်ပါးဖြင့် ယုတ်လျော့သော သုံးရာကုန်သော။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံသော သိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
သာဝတ္ထိယံ၊ ၌။
ကတာ၊ အပ်ကုန်ပြီ။
ယေ၊
ပေ။
သုဏောဟိ၊
ကုဋိံ၊ ကုဋိကာရ။
ကောသိယ၊ ကောသိယမိဿက သန္ထတ။
သေယျာစ၊ အနုပသမ္ပန္နသဟသေယျ။
ခဏနေ၊ ပထဝီခဏန။
ဂစ္ဆဒေဝတေ၊ ဝိဘင်း၌ "ဂစ္ဆဒေဝတေ" ဟု လာသော ဘူတဂါမ။
သပ္ပါဏကဉ္စ သိဉ္စံ၊ သပ္ပါဏောဒကသိဉ္စန သိက္ခာပုဒ်။
ဣတိ၊ သို့။
ဆ၊ န်သော။
ဧတေ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်တို့ကို။
အာဠဝိယံ ကတာ၊
ယေ၊
ပေ။
သုဏောဟိ၊
ဧဠကလောမာနိ၊ ဧဠကာလောမ ဓောဝါပန။
[ဝိမတိ၌ "ဧဠကလောမော" ဟု ရှိ၏၊ သာရတ္ထ၌ကား "ဧဠကလောမာနိ" ဟု ပင်ရှိသည်။]
ပတ္တောစ၊ ဦနပဉ္စဗန္ဓန ပတ္တ(ဒုတိယ ပတ္တ)။
ဩဝါဒေါစေဝ၊ ဘိက္ခုနုပဿယ ဩဝါဒ။
ဘေသဇ္ဇံ၊ တတုတ္တရိဘေသဇ္ဇ ဝိညာပန။
(စာတုမာသပ္ပစ္စယ ပဝါရဏာ သိက္ခာပုဒ်။)
သူစိ၊ သူစိဃရ။
အာရညိကော စေဝ၊ အရညက (စတုတ္ထ ပါဋိဒေသနီယ)။
ဥဒကသုဒ္ဓိယာ၊ ဥဒကသုဒ္ဓိက သိက္ခာပုဒ်နှင့်တကွ။
ဩဝါဒေါ၊ ဩဝါဒ အဂမန သိက္ခာပုဒ်။
ဘိက္ခုနီသု၊ တို့၌။
ပဝုစ္စန္တိ၊ မိန့်အပ်ကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။
ဧတေ၊ တို့ကို။
ကာပိလဝတ္ထဝေ၊ ကပိလဝတ္ထုနေပြည်တော်၌။
ပဝုစ္စန္တိ၊
[ကပိလဝတ္ထုမြို့က သက္ကတိုင်း၌ ပါဝင်သောကြောင့် "အဋ္ဌေတေ ကာပိလဝတ္ထဝေ" ဟု မိန့်တော်မူသည်။]
ဆပညာသ သတဉ္စေဝ စသည်။ ။ ဆ ပညာသ သတန္တိ ဝေသာလိယာဒီသု ပညတ္တာနိ ဒွတ္တိံသ သိက္ခာပဒါနိ ထပေတွာ သေသာ ဆပညာသသတံ၊ ဒသ ဂါရယှာတိ ဝေါသာသအပ္ပဋိသံတိဒိတ သိက္ခာပဒဒွယံ ထပေတွာ သေသာနိ ဒသပါဋိဒေသနီယာနိ၊ ["ဒွေသတ္တတိ သေခိယာ" အရ သုရုသုရုကာရက, သာမိသေနဟတ္ထေန ပါနိယတ္ထာလက, သသိတ္ထက ပတ္တဓောဝန သိက္ခာပုဒ် ၃ ပုဒ်မှ ကြွင်းသမျှတည်း။] - ဝိမတိ။
ယေ၊
ပေ။
သုဏောဟိ၊
သမာဒဟိတွာ ဝိသိဗ္ဗေန္တိ၊ သမာဒဟိတွာ ဝိသိဗ္ဗန။
(ဇောတိသိက္ခာပုဒ်)။
သာမိသေန၊ သာမိသဟတ္ထသိက္ခာပုဒ်နှင့် တကွ။
သသိတ္ထကံ၊ သသိတ္ထက သိက္ခာပုဒ်။
(ဣမေ၊ ဤ ၃ ပါးတို့တည်း။)
စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနီတိ အာဒိနာ ဆသု ၉နဂရေသု ပညတ္တံ ဧကတော သမ္ပိဏ္ဍိတွာ သာဝတ္ထိယာ ပညတ္တံ ဝိသုံ ဂဏေတွာ (ရေတွက်ပြီး၍)။
သဗ္ဗာနေဝ သိက္ခာပဒါနိ ဒွီဟိ ရာသီဟိ သင်္ဂဏှာတိ (သိမ်းယူတော်မူ၏)။
သာရတ္ထ၊ ထိုဂါထာတို့၌ "ကာရုဏိကေန= မဟာကရုဏာ ရှိတော်မူသော။
ဂေါတမေန၊ အနွယ်အားဖြင့် ဂေါတမမည်တော်မူသော။
ယဿိနာ၊ များသောအခြံအရံရှိတော်မူသော။
ဗုဒ္ဓေန၊ သည်။
ကတာ၊ ပြုတော်မူအပ်ကုန်ပြီ" ဟု ပေးပါ။