9. Akusalaniddeso
280. Katame
T0.220 dhammā akusalā ?Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena … pe … somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … somanassasahagataṃ
P0.165 diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
281. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati avijjāpaccayā saṅkhāro … pe ….
Tattha
V0.187 katamo taṇhāpaccayā adhimokkho ?Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘ taṇhāpaccayā adhimokkho ’’.
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimokkhapaccayā
M0.172 bhavo ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti . 282. Katame
T0.221 dhammā akusalā ?Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
283. Tattha
P0.166 katamā avijjā ?Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati avijjā … pe ….
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
284. Katame dhammā akusalā ?
Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ sasaṅkhārena … pe … upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ
T0.222 , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhāV0.188 , taṇhāpaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
285. Tattha katamā avijjā … pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
286. Katame
M0.173 dhammā akusalā ?Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā paṭighaṃ , paṭighapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
287. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ
P0.167 cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.Tattha katamaṃ vedanāpaccayā paṭighaṃ ?
Yo cittassa āghāto … pe … caṇḍikkaṃ asuropo [ asulopo ( syā .)] anattamanatā cittassa – idaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā paṭighaṃ ’’
T0.223 .Tattha katamo paṭighapaccayā adhimokkho ?
Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘ paṭighapaccayā adhimokkho ’’.
Tattha
V0.189 katamo adhimokkhapaccayā bhavo ?Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimokkhapaccayā bhavo ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
288. Katame dhammā akusalā ?
Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ vicikicchāsampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha
M0.174 , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā vicikicchā , vicikicchāpaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
289. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ , cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.
Tattha
P0.168 katamā vedanāpaccayā vicikicchā ?Yā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā
T0.224 dveḷhakaṃ dvidhāpatho [ dvedhāpatho ( sī . syā .)] saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhaṇā [ apariyogāhanā ( sī . syā . ka .)] chambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā vicikicchā ’’.Tattha katamo vicikicchāpaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā vicikicchaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ vicikicchāpaccayā bhavo ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
290. Katame
V0.190 dhammā akusalā ?Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ uddhaccasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā uddhaccaṃ , uddhaccapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
291. Tattha
M0.175 katamā avijjā ?Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.
Tattha katamaṃ vedanāpaccayā uddhaccaṃ ?
Yaṃ cittassa uddhaccaṃ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṃ cittassa
T0.225 – idaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā uddhaccaṃ ’’.Tattha katamo uddhaccapaccayā adhimokkho ?
Yo
P0.169 cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘ uddhaccapaccayā adhimokkho ’’.Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimokkhapaccayā bhavo ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
Akusalaniddeso .