Issues
Select Version
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

5. Paccayacatukkaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Paccayacatukkaṃ

248. KatameP0.144V0.162 dhammā akusalā ?
Yasmiṃ samaye akusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
249. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanāT0.193 sañcetayitattaṃ [ cetayitattaṃ ( sī . ka .)]– ayaṃ vuccati ‘‘ avijjāpaccayā saṅkhāro ’’.
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ’’.
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ viññāṇapaccayā nāmaṃ ’’.
Tattha katamaṃ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ ’’.
TatthaM0.151V0.163 katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.
TatthaP0.145 katamā vedanāpaccayā taṇhā ?
Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandirāgo cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā taṇhā ’’.
Tattha katamaṃ taṇhāpaccayā upādānaṃ ?
Yā diṭṭhi diṭṭhigataṃT0.194 diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho [ vipariyesaggāho ( bahūsu )]– idaṃ vuccati ‘‘ taṇhāpaccayā upādānaṃ ’’.
Tattha katamo upādānapaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā upādānaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ upādānapaccayā bhavo ’’.
Tattha katamā bhavapaccayā jāti ?
Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jāti sañjāti nibbatti abhinibbatti pātubhāvo – ayaṃ vuccati ‘‘ bhavapaccayā jāti ’’.
Tattha katamaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ ?
Atthi jarā , atthi maraṇaṃ .
Tattha katamā jarā ?
Yā tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ jarā jīraṇatā āyuno saṃhāni – ayaṃ vuccati ‘‘ jarā ’’.
Tattha katamaṃ maraṇaṃ ?
Yo tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ maraṇaṃ ’’.
Iti ayañca jarā , idañca maraṇaṃ .
Idaṃ vuccati ‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ ’’.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassaV0.164 saṅgati hoti , samāgamo hoti , samodhānaṃ hoti , pātubhāvo hoti .
Tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
250. TasmiṃM0.152 samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā phasso , phassapaccayāT0.195 vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayāP0.146 upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
251. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjāpaccayā saṅkhāro ’’.
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ’’.
Tattha katamaṃ viññāṇapaccayā nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ viññāṇapaccayā nāmaṃ ’’.
Nāmapaccayā phassoti .
Tattha katamaṃ nāmaṃ ?
Ṭhapetvā phassaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ nāmaṃ ’’.
Tattha katamo nāmapaccayā phasso ?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ nāmapaccayā phasso ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpaṃV0.165 , nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jātiT0.196 , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
253. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjāpaccayā saṅkhāro ’’.
TatthaM0.153 katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ’’.
TatthaP0.147 katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ?
Atthi nāmaṃ , atthi rūpaṃ .
Tattha katamaṃ nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ nāmaṃ ’’.
Tattha katamaṃ rūpaṃ ?
Cakkhāyatanassa upacayo , sotāyatanassa upacayo , ghānāyatanassa upacayo , jivhāyatanassa upacayo , kāyāyatanassa upacayo , yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ rūpaṃ ’’.
Iti idañca nāmaṃ , idañca rūpaṃ .
Idaṃ vuccati ‘‘ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ’’.
Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatananti .
Atthi nāmaṃ , atthi rūpaṃ .
Tattha katamaṃ nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ nāmaṃ ’’.
Tattha katamaṃ rūpaṃ ?
Yaṃ rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘ rūpaṃ ’’.
Iti idañca nāmaṃ , idañca rūpaṃ .
Idaṃ vuccati ‘‘ nāmarūpaṃ ’’.
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ ?
YaṃT0.197 cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ ’’.
TatthaV0.166 katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
254. Tasmiṃ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
255. Tattha katamā avijjā ?
Yaṃ aññāṇaṃ adassanaṃ … pe … avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjā ’’.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ avijjāpaccayā saṅkhāro ’’.
TatthaM0.154 katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ’’.
TatthaP0.148 katamaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ?
Atthi nāmaṃ , atthi rūpaṃ .
Tattha katamaṃ nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ nāmaṃ ’’.
Tattha katamaṃ rūpaṃ ?
Cakkhāyatanassa upacayo , sotāyatanassa upacayo , ghānāyatanassa upacayo , jivhāyatanassa upacayo , kāyāyatanassa upacayoT0.198 , yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ cittasamuṭṭhānaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ rūpaṃ ’’.
Iti idañca nāmaṃ , idañca rūpaṃ .
Idaṃ vuccati ‘‘ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ ’’.
Nāmarūpapaccayā saḷāyatananti .
Atthi nāmaṃ , atthi rūpaṃ .
Tattha katamaṃ nāmaṃ ?
Vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho – idaṃ vuccati ‘‘ nāmaṃ ’’.
Tattha katamaṃ rūpaṃ ?
CattāroV0.167 ca mahābhūtā , yañca rūpaṃ nissāya manoviññāṇadhātu vattati – idaṃ vuccati ‘‘ rūpaṃ ’’.
Iti idañca nāmaṃ , idañca rūpaṃ .
Idaṃ vuccati ‘‘ nāmarūpaṃ ’’.
Tattha katamaṃ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ ?
Cakkhāyatanaṃ , sotāyatanaṃ , ghānāyatanaṃ , jivhāyatanaṃ , kāyāyatanaṃ , manāyatanaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ ’’.
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
Paccayacatukkaṃ .