2. Abhidhammabhājanīyaṃ
683. Catasso appamaññāyo – mettā , karuṇā , muditā , upekkhā .
684. Tattha katamā mettā ?
Idha
P0.277 bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃM0.290 , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Tattha katamā mettā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ
V0.314 vūpasamā … pe … dutiyaṃT0.376 jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Tattha katamā mettā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.
Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
685. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.
Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṃ vicāramattaṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.
Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.
Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā
T0.377 ca virāgā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samayeM0.291 metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
686. Tattha
P0.278V0.315 katamā karuṇā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.
Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Tattha katamā karuṇā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.
Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Tattha katamā karuṇā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.
Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
687. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti
T0.378 – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṃ vicāramattaṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.
Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ
M0.292 samaye karuṇāV0.316 karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā
P0.279 karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
688. Tattha katamā muditā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.
Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Tattha katamā muditā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ
T0.379 jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyatanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Tattha katamā muditā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.
Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
689. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.
Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Idha
V0.317 bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṃ vicāramattaṃ vivekajaṃ pītisukhaṃM0.293 dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.
Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā
T0.380 ca virāgā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
690. Tattha katamā upekkhā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṃ upekkhācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ upekkhā ’’.
Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā .
691. Catasso appamaññāyo – mettā , karuṇā , muditā , upekkhā .
692. Tattha katamā mettā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.
Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Tattha
V0.318 katamā mettā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ
P0.280 upasampajja viharati mettāsahagataṃT0.381 , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā
M0.294 upacitattā vipākaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
693. Tattha katamā karuṇā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.
Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
Tattha katamā karuṇā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ
T0.382 jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati karuṇāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ karuṇācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ karuṇā ’’.Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā .
694. Tattha
P0.281 katamā muditā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa
V0.319 kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
Tattha
M0.295 katamā muditā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati muditāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṃ muditācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ muditā ’’.
Avasesā dhammā muditāya sampayuttā .
695. Tattha
T0.383 katamā upekkhā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṃ upekkhācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ upekkhā ’’.
Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā .
696. Catasso appamaññāyo – mettā , karuṇā , muditā , upekkhā .
697. Tattha
V0.320 katamā mettā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā
P0.282 tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
Tattha katamā mettā ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati mettāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṃ mettācetovimutti
T0.384 – ayaṃ vuccati ‘‘ mettā ’’.Avasesā dhammā mettāya sampayuttā .
698. Tattha
M0.296 katamā karuṇā … pe … tattha katamā muditā … pe … tattha katamā upekkhā ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati upekkhāsahagataṃ , yā tasmiṃ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṃ upekkhācetovimutti – ayaṃ vuccati ‘‘ upekkhā ’’.
Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā .
Abhidhammabhājanīyaṃ .