4. Kiriyavāro
743. Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā , niruttipaṭisambhidā , paṭibhānapaṭisambhidā .
Katame dhammā abyākatā ?
Yasmiṃ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā
P0.302 vā … pe … phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye phasso hoti , vedanā hoti , saññā hoti , cetanā hoti , cittaṃ hoti , vitakko hoti , vicāro hoti , upekkhā hoti , cittassekaggatā hoti , manindriyaṃ hoti , upekkhindriyaṃ hoti , jīvitindriyaṃ hoti , ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā .Ime dhammā abyākatā .
Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā .
Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā
T0.413 .Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti –
‘‘ imāni ñāṇāni idamatthajotakānī ’’ ti , ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā .
744. Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā , niruttipaṭisambhidā , paṭibhānapaṭisambhidā .
Katame dhammā abyākatā ?
Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā … pe … dhammārammaṇā vā … pe … manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā … pe … dhammārammaṇā vā yaṃ
M0.318 yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye phasso hoti , vedanā hoti , saññā hoti , cetanā hoti , cittaṃ hoti , vitakko hoti , vicāro hoti , upekkhā hoti , cittassekaggatā hoti , vīriyindriyaṃ hotiV0.343 , samādhindriyaṃ hoti , manindriyaṃ hoti , upekkhindriyaṃ hoti , jīvitindriyaṃ hoti , ye vā pana tasmiṃ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā .Ime dhammā abyākatā .
Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā .
Yāya niruttiyā tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā .
Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti –
‘‘ imāni ñāṇāni idamatthajotakānī ’’ ti , ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā .
745. Tisso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā , niruttipaṭisambhidā , paṭibhānapaṭisambhidā .
Katame dhammā abyākatā ?
Yasmiṃ samaye manoviññāṇadhātu
T0.414 uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā … pe … somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena … pe … somanassasahagatā ñāṇavippayuttā … pe … somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena … pe … upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā … pe … upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena … pe … upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā … pe … upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena … pe … rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti … pe … arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ … pe … sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .Ime dhammā abyākatā .
Imesu dhammesu ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā .
Yāya niruttiyā
P0.303 tesaṃ dhammānaṃ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā .Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti –
‘‘ imāni ñāṇāni idamatthajotakānī ’’ ti , ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā .
746. Catasso paṭisambhidā – atthapaṭisambhidā , dhammapaṭisambhidā , niruttipaṭisambhidā , paṭibhānapaṭisambhidā .
Tisso paṭisambhidā kāmāvacarakusalato catūsu
M0.319 ñāṇasampayuttesu cittuppādesu , kiriyato catūsu ñāṇasampayuttesuT0.415 cittuppādesu uppajjanti .Atthapaṭisambhidā etesu ceva uppajjati , catūsu maggesu catūsu phalesu ca uppajjati .
Abhidhammabhājanīyaṃ .