(15) Pañca diṭṭhadhammanibbānavādā
943. Tattha katame pañca diṭṭhadhammanibbānavādā ?
( Ka ) idhekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi [ evaṃdiṭṭhi ( syā .)]–
‘‘ yato kho , bho
T0.512 , ayaṃ attā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti , ettāvatā kho , bho , ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hotī ’’ ti .Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññapenti .
( Kha ) tamañño evamāha –
‘‘ atthi kho , bho , eso attā yaṃ tvaṃ vadesi neso natthīti vadāmi .
No ca kho , bho , ayaṃ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hoti .
Taṃ kissa hetu ?
Kāmā hi , bho , aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā .
Tesaṃ vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā .
Yato kho , bho , ayaṃ attā
V0.444 vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , ettāvatā kho , bho , ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hotī ’’ ti .Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññapenti .
( Ga ) tamañño evamāha –
‘‘ atthi kho , bho , eso attā yaṃ tvaṃ vadesi .
Neso natthīti vadāmi .
No ca kho , bho , ayaṃ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hoti .
Taṃ kissa hetu ?
Yadeva tattha vitakkitaṃ vicāritaṃ etena etaṃ oḷārikaṃ akkhāyati .
Yato kho , bho , ayaṃ attā vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , ettāvatā kho , bho , ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hotī ’’ ti .
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññapenti .
( Gha ) tamañño
M0.394 evamāha –‘‘ atthi kho , bho , eso attā yaṃ tvaṃ vadesi .
Neso natthīti vadāmi .
No ca kho , bho , ayaṃ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto
T0.513 hoti .Taṃ kissa hetu ?
Yadeva tattha pītigataṃ cetaso uppilāvitaṃ , etena etaṃ oḷārikaṃ akkhāyati .
Yato kho , bho , ayaṃ attā pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , ettāvatā kho , bho , ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto
P0.380 hotī ’’ ti .Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññapenti .
( Ṅa ) tamañño evamāha –
‘‘ atthi kho , bho , eso attā yaṃ tvaṃ vadesi .
Neso natthīti vadāmi .
No ca kho , bho , ayaṃ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hoti .
Taṃ kissa hetu ?
Yadeva tattha sukhapīti cetaso ābhogo , etena etaṃ oḷārikaṃ akkhāyati .
Yato kho , bho , ayaṃ attā sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , ettāvatā kho , bho , ayaṃ attā paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hotī ’’ ti .
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṃ paññapenti .
Ime pañca diṭṭhadhammanibbānavādā .
Pañcakaṃ .