Issues
Select Version
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

10. Kusalaniddeso

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Kusalaniddeso

292. KatameV0.191 dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
293. Tattha katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso , amoho .
TatthaM0.176 katamo alobho ?
Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ alobho ’’.
Tattha katamo adoso ?
Yo adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādoT0.226 abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ adoso ’’.
Tattha katamo amoho ?
Yā paññā pajānanā … pe … amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi – ayaṃ vuccati ‘‘ amoho ’’.
Ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
TatthaP0.170 katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’.
Tattha katamaṃ saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ … pe … viññāṇapaccayā nāmaṃ … pe … nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ … pe … chaṭṭhāyatanapaccayā phasso … pe … phassapaccayā vedanā … pe … ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.
TatthaV0.192 katamo vedanāpaccayā pasādo ?
Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā pasādo ’’.
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho ?
Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘ pasādapaccayā adhimokkho ’’.
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimokkhapaccayā bhavo ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
294. Katame dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā … pe … somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayāT0.227 viññāṇaṃM0.177 , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
295. TatthaP0.171 katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso .
Tattha katamo alobho ?
Yo alobho alubbhanā alubbhitattaṃ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṃ anabhijjhā alobho kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ alobho ’’.
Tattha katamo adoso ?
Yo adoso adussanā adussitattaṃ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ adoso ’’.
Ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
TatthaV0.193 katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
296. Katame dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayāT0.228 bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
297. TatthaM0.178 katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso , amoho – ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … ayaṃ vuccati –
‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ neva sātaṃ nāsātaṃ cetosamphassajaṃ adukkhamasukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
Katame dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā … pe … upekkhāsahagataṃV0.194 ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā saddārammaṇaṃ vā gandhārammaṇaṃ vā rasārammaṇaṃ vā phoṭṭhabbārammaṇaṃ vā dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
299. Tattha katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso – ime vuccantiT0.229 ‘‘ kusalamūlā ’’.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
300. Katame dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ [ paṭhavīkasiṇaṃ ( sī . syā .)], tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayāP0.172 viññāṇaṃM0.179 , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
301. Tattha katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso , amoho – ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
302. KatameV0.195 dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajjaT0.230 viharati , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
303. Tattha katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso , amoho – ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’… pe … tena vuccati ‘‘ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
304. KatameM0.180 dhammā kusalā ?
Yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃP0.173 upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmaṃ , nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṃ , chaṭṭhāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā pasādo , pasādapaccayā adhimokkho , adhimokkhapaccayā bhavo , bhavapaccayāT0.231 jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ .
Evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hoti .
305. Tattha katame kusalamūlā ?
Alobho , adoso , amoho .
TatthaV0.196 katamo alobho … pe … adoso … pe … amoho ?
Yā paññā pajānanā … pe … amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ amoho ’’.
Ime vuccanti ‘‘ kusalamūlā ’’.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro ?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kusalamūlapaccayā saṅkhāro ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā ?
Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – ayaṃ vuccati ‘‘ phassapaccayā vedanā ’’.
Tattha katamo vedanāpaccayā pasādo ?
Yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo – ayaṃ vuccati ‘‘ vedanāpaccayā pasādo ’’.
Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho ?
Yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā – ayaṃ vuccati ‘‘ pasādapaccayā adhimokkho ’’.
Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ?
Ṭhapetvā adhimokkhaṃ , vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimokkhapaccayā bhavo ’’… pe … ayaṃ vuccati ‘‘ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ ’’.
EvametesaṃM0.181 dhammānaṃ samudayo hotīti .
Evametesaṃ dhammānaṃ saṅgati hoti , samāgamo hoti , samodhānaṃ hoti , pātubhāvo hoti .
Tena vuccati ‘‘ evametesaṃ dhammānaṃ samudayo hotī ’’ ti .
Kusalaniddeso .