2. Abhidhammabhājanīyaṃ
1. Rūpāvacarakusalaṃ
623. Cattāri
V0.297 jhānāni – paṭhamaṃ jhānaṃ , dutiyaṃ jhānaṃ , tatiyaṃ jhānaṃ , catutthaṃ jhānaṃ . 624. Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ
M0.275 , tasmiṃ samaye tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ dutiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha
P0.264T0.357 katamaṃ tatiyaṃ jhānaṃ ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ tatiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ catutthaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Catukkaṃ .
625. Idha
V0.298 bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṃ vicāramattaṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ dutiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha
T0.358 bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ tatiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti pītiyā ca virāgā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha
M0.276 bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sukhassa ca pahānā … pe … pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ pañcamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Pañcakaṃ .
2. Arūpāvacarakusalaṃ
626. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti
P0.265 sabbaso ākiñcaññāyatanaṃV0.299 samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
3. Lokuttarakusalaṃ
627. Cattāri
T0.359 jhānāni – paṭhamaṃ jhānaṃ , dutiyaṃ jhānaṃ , tatiyaṃ jhānaṃ , catutthaṃ jhānaṃ . 628. Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ dutiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha
M0.277 katamaṃ tatiyaṃ jhānaṃ ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ tatiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha
T0.360 katamaṃ catutthaṃ jhānaṃ ?Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā sukhassa ca pahānā
V0.300 … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Catukkaṃ .
629. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya
P0.266 bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṃ vicāramattaṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti vicāro pīti sukhaṃ cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ dutiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ
T0.361 vūpasamā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye tivaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ tatiyaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā pītiyā ca virāgā … pe …
M0.278 catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Idha
V0.301 bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā sukhassa ca pahānā … pe … pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ pañcamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Pañcakaṃ .
4. Rūpāvacaravipākā
630. Cattāri jhānāni – paṭhamaṃ jhānaṃ , dutiyaṃ jhānaṃ , tatiyaṃ jhānaṃ , catutthaṃ jhānaṃ .
631. Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja
T0.362 viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye
P0.267 pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .
Ime dhammā kusalā .
Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ pañcamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā … pe ….
5. Arūpāvacaravipākā
632. Idha
M0.279V0.302 bhikkhu yasmiṃ samaye arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .Ime dhammā kusalā .
Tasseva arūpāvacarassa kusalassa
T0.363 kammassa katattā upacitattā vipākaṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
6. Lokuttaravipākā
633. Cattāri jhānāni – paṭhamaṃ jhānaṃ , dutiyaṃ jhānaṃ , tatiyaṃ jhānaṃ , catutthaṃ jhānaṃ .
634. Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo
P0.268 hoti .Ime dhammā kusalā .
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati
T0.364 dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ , tasmiṃ samaye phasso hoti … pe … avikkhepo hoti .Ime dhammā kusalā .
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa
M0.280 katattā bhāvitattā vipākaṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃV0.303 … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … pañcamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ pañcamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
7. Rūpārūpāvacarakiriyā
635. Cattāri jhānāni – paṭhamaṃ jhānaṃ , dutiyaṃ jhānaṃ , tatiyaṃ jhānaṃ , catutthaṃ jhānaṃ .
636. Tattha katamaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye pañcaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – vitakko , vicāro , pīti , sukhaṃ , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ paṭhamaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
Tattha katamaṃ dutiyaṃ jhānaṃ ?
Idha bhikkhu yasmiṃ samaye rūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … pe … tatiyaṃ jhānaṃ … pe … catutthaṃ jhānaṃ … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ … pe … pañcamaṃ
T0.365 jhānaṃ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṃ , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .Idaṃ vuccati ‘‘ pañcamaṃ
P0.269 jhānaṃ ’’.Avasesā dhammā jhānasampayuttā .
637. Idha bhikkhu yasmiṃ samaye arūpāvacaraṃ jhānaṃ bhāveti kiriyaṃ neva kusalaṃ nākusalaṃ na ca kammavipākaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṃ sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati , tasmiṃ samaye duvaṅgikaṃ jhānaṃ hoti – upekkhā , cittassekaggatā .
Idaṃ vuccati ‘‘ catutthaṃ jhānaṃ ’’.
Avasesā dhammā jhānasampayuttāti .
Abhidhammabhājanīyaṃ .