Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
中文翻译1
中文
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

1. Ekakaniddeso

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Ekakaniddeso

(1) Jātimado

843. TatthaM0.363P0.350 katamo jātimado ?
Jātiṃ paṭicca mado majjanā majjitattaṃ māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo [ uṇṇati uṇṇāmo ( syā . ka .) dha . sa .1121] dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ jātimado ’’.

(2-27) Gottamadādī

844. Tattha katamo gottamado ?
Gottaṃ paṭicca … pe … ārogyaṃ paṭicca … pe … yobbanaṃ paṭicca … pe … jīvitaṃ paṭicca … pe … lābhaṃT0.472 paṭicca … pe … sakkāraṃ paṭicca … pe … garukāraṃ paṭicca … pe … purekkhāraṃ paṭicca … pe … parivāraṃ paṭicca … pe … bhogaṃ paṭicca … pe … vaṇṇaṃ paṭicca … pe … sutaṃ paṭicca … pe … paṭibhānaṃ paṭicca … pe … rattaññutaṃ paṭicca … pe … piṇḍapātikattaṃ paṭicca … pe … anavaññātaṃ paṭicca … pe … iriyāpathaṃ paṭicca … pe … iddhiṃ paṭicca … pe … yasaṃ paṭicca … pe … sīlaṃ paṭicca … pe … jhānaṃ paṭicca … pe … sippaṃ paṭicca … pe … ārohaṃ paṭicca … pe … pariṇāhaṃ paṭicca … pe … saṇṭhānaṃ paṭicca … pe … pāripūriṃ paṭiccaV0.401 mado majjanā majjitattaṃ māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ pāripūrimado ’’.

(28) Mado

845. Tattha katamo mado ?
Yo mado majjanā majjitattaṃ māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ mado ’’.

(29) Pamādo

846. Tattha katamo pamādo ?
Kāyaduccarite vā vacīduccarite vā manoduccarite vā pañcasu vā kāmaguṇesu cittassa vossaggo vossaggānuppadānaṃ kusalānaṃ vā dhammānaṃ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittachandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṃ anadhiṭṭhānaṃ ananuyogo pamādo , yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṃ – ayaṃ vuccatiT0.473 ‘‘ pamādo ’’.

(30) Thambho

847. Tattha katamo thambho ?
Yo thambho thambhanā thambhitattaṃ kakkhaḷiyaṃ phārusiyaṃ ujucittatā amudutā – ayaṃ vuccati ‘‘ thambho ’’.

(31) Sārambho

848. TatthaM0.364 katamo sārambho ?
Yo sārambho paṭisārambho sārambhanā paṭisārambhanā paṭisārambhitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ sārambho ’’.

(32) Atricchatā

849. Tattha katamā atricchatā ?
ItarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehiV0.402 pañcahi vā kāmaguṇehi asantuṭṭhassa bhiyyokamyatāP0.351 , yā evarūpā icchā icchāgatā atricchatā rāgo sārāgo cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘ atricchatā ’’.

(33) Mahicchatā

850. Tattha katamā mahicchatā ?
Itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi pañcahi vā kāmaguṇehi asantuṭṭhassa bhiyyokamyatā , yā evarūpā icchā icchāgatā mahicchatā rāgo sārāgo cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘ mahicchatā ’’.

(34) Pāpicchatā

851. Tattha katamā pāpicchatā ?
Idhekacco assaddho samāno ‘‘ saddhoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , dussīlo samāno ‘‘ sīlavāti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , appassuto samāno ‘‘ bahussutoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , saṅgaṇikārāmo samāno ‘‘ pavivittoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , kusīto samāno ‘‘ āraddhavīriyoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , muṭṭhassatī samāno ‘‘ upaṭṭhitassatīti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , asamāhito samāno ‘‘ samāhitoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , duppaññoT0.474 samāno ‘‘ paññavāti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati , akhīṇāsavo samāno ‘‘ khīṇāsavoti maṃ jano jānātū ’’ ti icchati – yā evarūpā icchā icchāgatā pāpicchatā rāgo sārāgo cittassa sārāgo – ayaṃ vuccati ‘‘ pāpicchatā ’’.

(35) Siṅgaṃ

852. Tattha katamaṃ siṅgaṃ ?
Yaṃ siṅgaṃ siṅgāratā cāturatā cāturiyaṃ parikkhattatā pārikkhattiyaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ siṅgaṃ ’’.

(36) Tintiṇaṃ

853. TatthaV0.403 katamaṃ tintiṇaṃ ?
Yaṃ tintiṇaṃ tintiṇāyanā tintiṇāyitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchañjikatā sādhukamyatā – idaṃ vuccati ‘‘ tintiṇaṃ ’’.

(37) Cāpalyaṃ

854. TatthaM0.365 katamaṃ cāpalyaṃ ?
Cīvaramaṇḍanā pattamaṇḍanā senāsanamaṇḍanā imassa vā pūtikāyassa bāhirānaṃ vā parikkhārānaṃ maṇḍanā vibhūsanā keḷanā parikeḷanā giddhikatā giddhikattaṃ capalatā cāpalyaṃ – idaṃ vuccati ‘‘ cāpalyaṃ ’’.

(38) Asabhāgavutti

855. Tattha katamaṃ asabhāgavutti ?
Mātari vā pitari vā jeṭṭhe vā bhātari vā ācariyesu vā upajjhāye vā buddhe vā sāvakesu vā aññataraññataresu garuṭṭhāniyesu vippaṭikūlaggāhitā vipaccanīkasātatā anādariyaṃP0.352 anādariyatā agāravatā appatissavatā – ayaṃ vuccati ‘‘ asabhāgavutti ’’.

(39) Arati

856. Tattha katamā arati ?
Pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati aratitā anabhirati anabhiramaṇā ukkaṇṭhitāT0.475 paritassitā – ayaṃ vuccati ‘‘ arati ’’.

(40) Tandī

857. Tattha katamā tandī ?
Yā tandī tandiyanā tandimanakatā ālasyaṃ ālasyāyanā ālasyāyitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ tandī ’’.

(41) Vijambhitā

858. TatthaV0.404 katamā vijambhitā ?
Yā kāyassa jambhanā vijambhanā ānamanā vinamanā sannamanā paṇamanā byādhiyakaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ vijambhitā ’’.

(42) Bhattasammado

859. Tattha katamo bhattasammado ?
Yā bhuttāvissa bhattamucchā bhattakilamatho bhattapariḷāho kāyaduṭṭhullaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ bhattasammado ’’.

(43) Cetaso ca līnattaṃ

860. Tattha katamaṃ cetaso ca līnattaṃ ?
Yā cittassa akalyatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṃ līyanā līyitattaṃ thinaṃ thīyanā thīyitattaṃ cittassa – idaṃ vuccati ‘‘ cetaso ca līnattaṃ ’’.

(44) Kuhanā

861. Tattha katamā kuhanā ?
Lābhasakkārasilokasannissitassa pāpicchassa icchāpakatassa paccayapaṭisevanasaṅkhātena [ paccayapaṭisedhanasaṅkhātena ( sī .)] vā sāmantajappitena vā iriyāpathassa vā aṭhapanā [ āṭhapanā ( ka .)] ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭitā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘ kuhanā ’’.

(45) Lapanā

862. TatthaM0.366 katamā lapanā ?
Lābhasakkārasilokasannissitassa pāpicchassa icchāpakatassa yā paresaṃ ālapanā lapanā sallapanā ullapanā samullapanā unnahanā samunnahanā ukkācanā samukkācanā anuppiyabhāṇitā cāṭukamyatā muggasūpyatā pāribhaṭayatā – ayaṃ vuccati ‘‘ lapanā ’’.

(46) Nemittikatā

863. TatthaT0.476V0.405 katamā nemittikatā ?
Lābhasakkārasilokasannissitassa pāpicchassa icchāpakatassaP0.353 yaṃ paresaṃ nimittaṃ nimittakammaṃ obhāso obhāsakammaṃ sāmantajappā parikathā – ayaṃ vuccati ‘‘ nemittikatā ’’.

(47) Nippesikatā

864. Tattha katamā nippesikatā ?
Lābhasakkārasilokasannissitassa pāpicchassa icchāpakatassa yā paresaṃ akkosanā vambhanā garahaṇā ukkhepanā samukkhepanā khipanā saṅkhipanā pāpanā sampāpanā avaṇṇahārikā parapiṭṭhimaṃsikatā – ayaṃ vuccati ‘‘ nippesikatā ’’.

(48) Lābhena lābhaṃ nijigīsanatā

865. Tattha katamā lābhena lābhaṃ nijigīsanatā ?
Lābhasakkārasilokasannissito pāpiccho icchāpakato ito laddhaṃ āmisaṃ amutra harati amutra vā laddhaṃ āmisaṃ idha āharati , yā evarūpā āmisassa eṭṭhi gaveṭṭhi pariyeṭṭhi esanā gavesanā pariyesanā – ayaṃ vuccati ‘‘ lābhena lābhaṃ nijigīsanatā ’’.

(49) Seyyohamasmīti māno

866. Tattha katamo seyyohamasmīti māno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena [ vijjaṭṭhānena ( syā .)] vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā mānaṃ jappeti , yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ seyyohamasmīti māno ’’.

(50) Sadisohamasmīti māno

867. TatthaT0.477V0.406 katamo sadisohamasmīti māno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vāM0.367 sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā mānaṃ jappeti , yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ sadisohamasmīti māno ’’.

(51) Hīnohamasmīti māno

868. Tattha katamo hīnohamasmīti māno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā omānaṃ jappeti , yo evarūpo omāno omaññanā omaññitattaṃ hīḷanā ohīḷanā ohīḷitattaṃ attuññā attavaññā attaparibhavo – ayaṃ vuccati ‘‘ hīnohamasmīti māno ’’.

(52) Seyyassa seyyohamasmīti māno

869. TatthaP0.354 katamo seyyassa seyyohamasmīti māno ?
Idhekacco seyyo hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā parehi seyyaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnatiT0.478 unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ seyyassa seyyohamasmīti māno ’’.

(53) Seyyassa sadisohamasmīti māno

870. Tattha katamo seyyassa sadisohamasmīti māno ?
Idhekacco seyyo hoti jātiyāV0.407 vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā parehi sadisaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ seyyassa sadisohamasmīti māno ’’.

(54) Seyyassa hīnohamasmīti māno

871. Tattha katamo seyyassa hīnohamasmīti māno ?
Idhekacco seyyo hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vāM0.368 vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā parehi hīnaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya omānaṃ jappeti .
Yo evarūpo omāno omaññanā omaññitattaṃ hīḷanā ohīḷanā ohīḷitattaṃ attuññā attavaññā attaparibhavo – ayaṃ vuccati ‘‘ seyyassa hīnohamasmīti māno ’’.

(55) Sadisassa seyyohamasmīti māno

872. Tattha katamo sadisassa seyyohamasmīti māno ?
Idhekacco sadiso hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarenaT0.479 vatthunā parehi seyyaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ … pe … ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ sadisassa seyyohamasmīti māno ’’.

(56) Sadisassa sadisohamasmīti māno

873. Tattha katamo sadisassa sadisohamasmīti māno ?
Idhekacco sadiso hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi sadisaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ sadisassa sadisohamasmīti māno ’’.

(57) Sadisassa hīnohamasmīti māno

874. TatthaV0.408 katamo sadisassa hīnohamasmīti māno ?
Idhekacco sadiso hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi hīnaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya omānaṃ jappeti .
Yo evarūpo omāno omaññanā omaññitattaṃ hīḷanā ohīḷanā ohīḷitattaṃ attuññā attavaññā attaparibhavo – ayaṃ vuccati ‘‘ sadisassa hīnohamasmīti māno ’’.

(58) Hīnassa seyyohamasmīti māno

875. Tattha katamo hīnassa seyyohamasmīti māno ?
Idhekacco hīno hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi seyyaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnatiT0.480 unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ hīnassa seyyohamasmīti māno ’’.

(59) Hīnassa sadisohamasmīti māno

876. TatthaM0.369 katamo hīnassa sadisohamasmīti māno ?
Idhekacco hīno hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi sadisaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya mānaṃ jappeti .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajoP0.355 sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ hīnassa sadisohamasmīti māno ’’.

(60) Hīnassa hīnohamasmīti māno

877. Tattha katamo hīnassa hīnohamasmīti māno ?
Idhekacco hīno hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi sadisaṃ attānaṃ dahati ;
so taṃ nissāya omānaṃ jappeti .
Yo evarūpo omāno omaññanā omaññitattaṃ hīḷanāV0.409 ohīḷanā ohīḷitattaṃ attuññā attavaññā attaparibhavo – ayaṃ vuccati ‘‘ hīnassa hīnohamasmīti māno ’’.

(61) Māno

878. Tattha katamo māno ?
Yo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ māno ’’.

(62) Atimāno

879. Tattha katamo atimāno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā parehi attānaṃ atimaññati .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmoT0.481 dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ atimāno ’’.

(63) Mānātimāno

880. Tattha katamo mānātimāno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā … pe … aññataraññatarena vatthunā pubbakālaṃ parehi sadisaṃ attānaṃ dahati , aparakālaṃ attānaṃ seyyaṃ dahati .
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ mānātimāno ’’.

(64) Omāno

881. Tattha katamo omāno ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanenaM0.370 vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā omānaṃ jappeti .
Yo evarūpo omāno omaññanā omaññitattaṃ hīḷanā ohīḷanā ohīḷitattaṃ attuññā attavaññā attaparibhavo – ayaṃ vuccati ‘‘ omāno ’’.

(65) Adhimāno

882. TatthaV0.410 katamo adhimāno ?
Appatte pattasaññitā , akate katasaññitā , anadhigate adhigatasaññitā , asacchikate sacchikatasaññitā , yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ adhimāno ’’.

(66) Asmimāno

883. TatthaP0.356 katamo asmimāno ?
Rūpaṃ asmīti māno , asmīti chandoT0.482 , asmīti anusayo , vedanā … pe … saññā … pe … saṅkhārā … pe … viññāṇaṃ asmīti māno , asmīti chando , asmīti anusayo , yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ asmimāno ’’.

(67) Micchāmāno

884. Tattha katamo micchāmāno ?
Idhekacco pāpakena vā kammāyatanena pāpakena vā sippāyatanena pāpakena vā vijjāṭṭhānena pāpakena vā sutena pāpakena vā paṭibhānena pāpakena vā sīlena pāpakena vā vatena pāpakena vā sīlabbatena pāpikāya vā diṭṭhiyā aññataraññatarena vatthunā mānaṃ jappeti , yo evarūpo māno maññanā maññitattaṃ unnati unnāmo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa – ayaṃ vuccati ‘‘ micchāmāno ’’.

(68) Ñātivitakko

885. Tattha katamo ñātivitakko ?
Ñātake ārabbha gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ ñātivitakko ’’.

(69) Janapadavitakko

886. TatthaV0.411 katamo janapadavitakko ?
Janapadaṃ ārabbha gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ janapadavitakko ’’.

(70) Amaravitakko

887. Tattha katamo amaravitakko ?
Dukkarakāritāpaṭisaṃyutto vā diṭṭhigatapaṭisaṃyutto vā gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ amaravitakko ’’.

(71) Parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko

888. TatthaM0.371 katamo parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko ?
Idhekacco gihīhi saṃsaṭṭhoT0.483 viharati sahanandī sahasokī , sukhitesu sukhito , dukkhitesu dukkhito , uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā vā yogaṃ āpajjati .
Yo tattha gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ parānuddayatāpaṭisaṃyutto vitakko ’’.

(72) Lābhādipaṭisaṃyutto vitakko

889. Tattha katamo lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko ?
Lābhasakkārasilokaṃ ārabbha gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ lābhasakkārasilokapaṭisaṃyutto vitakko ’’.

(73) Anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko

890. Tattha katamo anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko ?
Idhekacco jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vatthunā māV0.412 maṃ pareP0.357 avajāniṃsūti .
Yo tattha gehasito takko vitakko micchāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘ anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko ’’.
Ekakaṃ .