1. Suttantabhājanīyaṃ
390. Cattāro
M0.216P0.208V0.233 sammappadhānā – idha bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati , uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati , anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati , uppannānaṃ kusalānaṃT0.280 dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati . 391. Kathañca bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ?
Tattha katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā ?
Tīṇi akusalamūlāni – lobho , doso , moho .
Tadekaṭṭhā ca kilesā .
Taṃsampayutto vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho , viññāṇakkhandho , taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime vuccanti ‘‘ anuppannā pāpakā akusalā dhammā ’’.
Iti imesaṃ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati .
392. Chandaṃ janetīti .
Tattha katamo chando ?
Yo chando chandikatā [ chandīkatā ( syā .)] kattukamyatā kusalo
V0.234 dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘ chando ’’.Imaṃ chandaṃ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti [ uṭṭhāpeti samuṭṭhāpeti ( syā .) evamuparipi ] nibbatteti abhinibbatteti .
Tena vuccati ‘‘ chandaṃ janetī ’’ ti .
393. Vāyamatīti .
Tattha katamo vāyāmo ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – ayaṃ
P0.209 vuccati ‘‘ vāyāmo ’’.Iminā vāyāmena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ vāyamatī ’’ ti .
394. Vīriyaṃ
T0.281M0.217 ārabhatīti .Tattha katamaṃ vīriyaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ vīriyaṃ ’’.
Imaṃ vīriyaṃ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti .
Tena vuccati ‘‘ vīriyaṃ ārabhatī ’’ ti .
395. Cittaṃ paggaṇhātīti .
Tattha katamaṃ cittaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ cittaṃ ’’.
Imaṃ cittaṃ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti .
Tena vuccati ‘‘ cittaṃ paggaṇhātī ’’ ti .
396. Padahatīti .
Tattha katamaṃ padhānaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ padhānaṃ ’’.
Iminā padhānena upeto hoti … pe … samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ padahatī ’’ ti .
397. Kathañca bhikkhu uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ?
Tattha katame uppannā pāpakā akusalā dhammā ?
Tīṇi akusalamūlāni – lobho , doso , moho .
Tadekaṭṭhā ca kilesā .
Taṃsampayutto vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho , viññāṇakkhandho , taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime vuccanti ‘‘ uppannā pāpakā akusalā dhammā ’’.
Iti imesaṃ uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati .
398. Chandaṃ
T0.282 janetīti .Tattha katamo chando ?
Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo
V0.235 dhammacchando – ayaṃ vuccati ‘‘ chando ’’.Imaṃ chandaṃ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti .
Tena vuccati ‘‘ chandaṃ janetī ’’ ti .
399. Vāyamatīti .
Tattha katamo vāyāmo ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – ayaṃ vuccati ‘‘ vāyāmo ’’.
Iminā vāyāmena upeto hoti … pe … samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ vāyamatī ’’ ti .
400. Vīriyaṃ
M0.218 ārabhatīti .Tattha katamaṃ vīriyaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ vīriyaṃ ’’.
Imaṃ vīriyaṃ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti .
Tena vuccati ‘‘ vīriyaṃ ārabhatī ’’ ti .
401. Cittaṃ paggaṇhātīti .
Tattha katamaṃ cittaṃ ?
Yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘ cittaṃ ’’.
Imaṃ cittaṃ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti .
Tena vuccati ‘‘ cittaṃ paggaṇhātī ’’ ti .
402. Padahatīti .
Tattha katamaṃ padhānaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ padhānaṃ ’’.
Iminā padhānena upeto hoti … pe … samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ padahatī ’’ ti .
403. Kathañca bhikkhu anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ?
Tattha
P0.210 katameT0.283 anuppannā kusalā dhammā ?Tīṇi kusalamūlāni – alobho , adoso , amoho .
Taṃsampayutto vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho , viññāṇakkhandho .
Taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , manokammaṃ – ime vuccanti ‘‘ anuppannā kusalā dhammā ’’.
Iti imesaṃ anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati .
404. Chandaṃ janetīti … pe … vāyamatīti … pe … vīriyaṃ ārabhatīti … pe … cittaṃ paggaṇhātīti … pe … padahatīti .
Tattha katamaṃ padhānaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho
V0.236 … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ padhānaṃ ’’.Iminā padhānena upeto hoti … pe … samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ padahatī ’’ ti .
405. Kathañca bhikkhu uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ?
Tattha katame uppannā kusalā dhammā ?
Tīṇi kusalamūlāni – alobho , adoso , amoho .
Taṃsampayutto vedanākkhandho , saññākkhandho , saṅkhārakkhandho , viññāṇakkhandho
M0.219 , taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime vuccanti ‘‘ uppannā kusalā dhammā ’’.Iti imesaṃ uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati .
406. Ṭhitiyāti .
Yā ṭhiti so asammoso , yo asammoso so bhiyyobhāvo
T0.284 , yo bhiyyobhāvo taṃ vepullaṃ , yaṃ vepullaṃ sā bhāvanā , yā bhāvanā sā pāripūrī . 407. Chandaṃ janetīti … pe … vāyamatīti … pe … vīriyaṃ ārabhatīti … pe … cittaṃ paggaṇhātīti … pe … padahatīti .
Tattha katamaṃ padhānaṃ ?
Yo cetasiko vīriyārambho … pe … sammāvāyāmo – idaṃ vuccati ‘‘ padhānaṃ ’’.
Iminā padhānena upeto hoti … pe … samannāgato .
Tena vuccati ‘‘ padahatī ’’ ti .
Suttantabhājanīyaṃ .