Issues
Select Version
Bhikkhu Bodhi
English
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
庄春江
中文
Tikanipātapāḷi
Tikanipātapāḷi

1. Bālavaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

(ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ ဣဒံ၊ ဤဘယသုတ်ကို)။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ မေ၊ တပည့်တော်သည်။ သုတံ၊ ပြီ။ [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် ၁ သုတ်ကြည့်။] ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယာနိ ကာနိစိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးကုန်သော။ ဘယာနိ၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းတို့သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်လာကုန်၏။ သဗ္ဗာနိ တာနိ (ဘယာနိ)၊ ထိုအားလုံးသော ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းတို့သည်။ ဗာလတော၊ လူမိုက်ကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ရကုန်၏။ဘယ, ဥပဒ္ဒဝ, ဥပသဂ္ဂ။ ။ ဘယန္တိ စိတ္တုတြာတော- စိတ် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းသည် ဘယမည်၏။ ဥပဒ္ဒဝေါတိ အနေကဂ္ဂတာကာရော- စိတ်မတည်ကြည် မငြိမ်သက်ခြင်း(တုန်လှုပ် ချောက်ခြားခြင်း) သဘောသည် ဥပဒ္ဒဝမည်၏။ ဥပသဂ္ဂေါတိ ဥပသဋ္ဌာကာရော၊ တတ္ထ တတ္ထ လဂ္ဂနာကာရော- ထိုထိုအရပ်၌ ခိုကပ်နေထိုင်ရခြင်းသည် ဥပသဂ္ဂ မည်၏။ အဋ္ဌကထာ၌ ဘယ, ဥပဒ္ဒဝ, ဥပသဂ္ဂ ဟူသော သုံးမျိုးတို့ကို ဤအတိုင်း အကျဉ်းချုပ် ဖွင်ပြပြီးနောက် ထိုသုံးမျိုးတို့၏ ထူးခြားဟန်ကို ဆက်လက် ဖွင့်ပြထားသည်မှာ-
သင်တို့ရွာကို ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်မှာ ငါတို့လာပြီး လုယက်တိုက်ခိုက်မည်ဟု ရွားသားများထံသို့ ခိုးသားဓားပြတို့က သတင်းပေး အကြောင်းကြား လိုက်ခြင်းကြောင့် ထိုသတင်းကို ကြားရသည်မှစ၍ ရွာသားများ ကြောက်ရွံ့ ထိန်လန့်ခြင်းသည် စိတ္တုတြာသဘယ မည်၏။
ထိုရွာသားတို့သည် လက်ဖြင့် သယ်ယူနိုင်သမျှ အဖိုးတန် ပစ္စည်း ဥစ္စာများကို ယူဆောင်ကာ ကျွဲ နွား စသော အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များနှင့်တကွ လွတ်ရာကျွတ်ရာ တောထဲသို့ ဝင်ရောက်ပုန်းအောင်း၍ မြေကြီးပေါ်၌ အိပ်ရခြင်း, ခြင်ဝှက် အကိုက်ခံရခြင်း၊ ဆူးငြောင့် ခလုတ် နင်းမိတိုက်မိခြင်းတို့ကြောင့် မငြိမ်မသက် စိတ်စက်ထွေပြား ထုန်လှုပ်ချောက်ချားမှုဖြစ်ကြရ၏။ ယင်းသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် အဓနတဂ္ဂတာကာရ (ဥပဒ္ဒဝ) မည်၏။
ထို့နောက် ယင်းသို့ သတင်းပေးအကြောင်းကြားထားသော်လည်း ထိုနေ့၌ သုခိုးဓားပြတို့ မလာကြသဖြင့် ရွာသာတို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာများနှင့်တကွ မိမိတို့ရွာသို့ ပြန်လာကြ၏။ ထိုအချိန်အကျမှ ဓားပြများ ရောက်လာကြပြီး ရွာကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ကာ မီးရှို့လူသတ်ပြီး ရှိသမျှ ပစ္စည်းဥစ္စာများကို လုယက်ယူဆောင်သွားကြ၏။ အသက်မသေဘဲ ကျန်နေရစ်ခဲ့သော ရွာသားများသည် မီးကို ငြိမ်းသတ်ပြီး ကျိ( ဂိုဒေါ) ၏ အရိပ်, နံရံ အရပိ စသည်တို့၌ ခိုကပ်နေထိုင်ကာ ဆုံးရှုံးသမျှကို တွေးတောပူဆွေး ဝမ်းနည်းနေကြ၏။ ယင်းသို့ ဖြစ်ရခြင်းသည် ဥပသဋ္ဌာကာရ လဂ္ဂနာကာရ (ဥပသဂ္ဂ) မည်၏။ (ဤကား အဋ္ဌကထာအဖွင့်။)
ဋီကာအဖွင့်။ ။ ဥပဒ္ဒဝေါတိ အန္တရာယော၊ တဿ ပန ဝိက္ခေပ ကာရဏတ္တာ ဝုတ္တံ" အနေကဂ္ဂတာကာရော" တိ- ဥပဒ္ဒသဒ္ဒါသည် ဘေးအန္တရာယ်ဟူသော အနက်ဟောတည်း၊ ထိုအန္တရာယ်သည် စိတ်ဓာတ် မငြိမ်သက်ခြင်း၊ (တုန်လှုပ်ချောက်ခြားခြင်း)၏ အကြောင်းဖြစ်သောကြောင့် "အနေကဂ္ဂတာကာရော" ဟု အဋ္ဌကထာမိန့်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသို့ ဋီကာအဖွင့်၏။ ထို့အဖွင့်အတိုင်း နိဿယခန်း၌ အနက်ပြန်ဆိုထားသည်။ ဥပသဂ္ဂပုဒ်ကို ဖွင့်ဆိုရာ၌ကား။
ဥပသဂ္ဂေါတိ ဥပသဇ္ဇနံ၊ ဒေဝတော ပပိဠာဒီနာ အပ္ပဋီကာရ ဝီဃာတာပတ္တိ၀ တွယ်ကပ်ခြင်း၊ နတ်ပူးကပ်နှိပ်စက်ခြင်း စသည်ကြောင့် ကုသ၍ မရနိုင်လောက်အောင် ဆင်းရဲပင်ပန်းခြင်းသို့ ရောက်ခြင်းသည် ဥပသဂ္ဂ မည်၏။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် တွေ့ရ၏။ အခြားနေရာ၌ ဥပသဂ္ဂေါတိ ဥပဒ္ဒဝေါ (သာရတ္ထဋီကာ၊ တ- ၂၀၈)ဟူ၍ ဥပသဂ္ဂပုဒ်ကို ဥပဒ္ဒဝပုဒ်နှင့် အနက်တူ ဖွင့်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်သာမက ဤသုတ်ဋီကာ အဖွင့်နှင့် အလားတူပင်ဖြစ်သော-
ဒေဝတူပသဂ္ဂေါ ဝိယ (ထေရီအဋ္ဌကထာ၊ ၂၅၀)။ ဥပသဂ္ဂေါတိ စ ဒေဝတူသံဟာရဝသေန ပဝတ္တော ဗျာဝိအာဒိအနတ္ထော( ဝိသုဒ္ဓိမဂ် မဟာဋီကာ၊ ဒု- ၃၉၆) ဟူသော အဖွင့်များကိုလည်း တွေ့ရ၏။ ဆရာတော် အရှင် မြတ်များကား ထိုအဖွင့်အမျိားအတိုင်း ဥပသဂ္ဂပုဒ္ကို အစွဲ (စုန်းနတ်ပယောဂ)။ ကပ်ငြိတတ်သော အနှောင့်အယှက်။ ပူးတပ်တတ်သော အမှောင့်ပယောဂ။ ဤသို့ မြန်မာပြန်ဆိုတော် မူကြ၏။ THE PRACTICAL မည်သော သက္ကတ အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်၌လည်း possession by an evil spirit (စုန်းဘီလူးနတ် ပူးကပ်ခြင်း) ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုတွေ့သမျှ အဖွင့်များသည် ပြခဲ့သော ဤသုတ်အဋ္ဌကထာ အဖွင့်နှင့် မည်သို့ မည်ပုံ ဆက်စပ်သည်ကို စဉ်းစားကြပါလေ။
ပဏ္ဍိတတော၊ ပညာရှိသူတော်ကောင်းကြောင့်။ နော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ရသည် မဟုတ်ကုန်။
ယေကေစိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးကုန်သော။ ဥပဒ္ဒဝါ၊ ဘေးဥပဒ် အန္တရာယ်တို့သည်။ (မငြိမ်မသက် စိတ်စက်ထွေပြား ချောက်ချားကြောင်း ဘေး အန္တရာယ်တို့သည်)။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်လာကုန်၏။ သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။ တေ (ဥပဒ္ဒဝါ)၊ ထိုဘေးဥပဒ် အန္တရာယ်တို့သည်။ ။ပ။၊
ဥပသဂ္ဂါ၊ ထိုထိုအရပ် ခိုကပ်မှီတင်း ကြေကွဲဖွယ်နေရခြင်းတို့သည်။ ဝါ၊ စုန်းဘီလူးနတ် ပူးကပ်ညှင်းဆြသဖြင့် ဆင်းရဲညှိုးနွမ်းပင်ပန်းခြင်းတို့သည်။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ နဠာဂါရာ ဝါ၊ ကျူမိုးကျူကာ အိမ်မှ လည်းကောင်း။ တိဏာဂါရာ ဝါ၊ မြက်မိုးမြက်ကာ အိမ်မှလည်းကောင်း။ မုတ္တော၊ လွတ်ထွက်လွင့်စင်လာသော။ အဂ္ဂိံ၊ မီးသည်။ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တာနိ၊ အတွင်းအပြင် လိမ်းကျံထားအပ်ကုန်သော။ နိဝါတာနိ၊ လေမရှိကုန်သော။ ဝါ၊ လေလုံကုန်သော။ ဖုသိတဂ္ဂဠာနိ၊ ထိမိစေ့စပ်သော တံခါးရွက် ရှိကုန်သော။ [ဖုသိတ+ အဂ္ဂဠ] ဂိဟိတဝါတပါနာနိ၊ ပိတ်အပ်ပြီးသော လေသာပြူတင်းရှိကုန်သော။ ကူဋာဂါရာနိပိ၊ အထွတ်တပ်ဆင်ထားအပ်သော အိမ်တို့ကိုပင်လည်း။ ဍဟတိ သေယျထာပိ၊ လောင်နိုင်သကဲ့သို့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝံ၊ ဤအတူပင်။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတိ ခေါ၊ ဤသို့ ဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်းပင်။ ဗာလော၊ လူမိုက်သည်။ သပ္ပဋိဘယော၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ် လန့်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်၏။ ဝါ၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်၏။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းသည်။ အပ္ပဋိဘယော၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းမရှိ။ ဝါ၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းကို မဖြစ်စေတတ်။
ဗာလော၊ သည်။ သဥပဒ္ဒဝေါ၊ ဘေးဥပဒ်နှင့် တကွဖြစ်၏။ ဝါ၊ ဘေးဥပဒ်ကို ဖြစ်စေတတ်၏။ ပဏ္ဍိတော၊ သည်။ အနုပဒ္ဒဝေါ၊ ဘေးဥပဒ်မရှိ။ ဝါ၊ ဘေးဥပဒ်ကို မဖြစ်စေတတ်။
ဗာလော၊ သည်။ သဥပသဂ္ဂေါ၊ ထို ထိုအရပ်..... ခြင်းနှင့်တကွ ဖြစ်၏။ ဝါ၊ ထိုထိုအရပ်.... ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်၏။ ပဏ္ဍိတော၊ သည်။ အနုပသဂ္ဂေါ၊ ထိုထိုအရပ်.. .ခြင်းမရှိ။ ဝါ၊ ခြင်းကို မဖြစ်စေတတ်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဏ္ဍိတတော၊ ပညာရှိကြောင့်။ ဘယံ၊ ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခြင်းသ်ည။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ပဏ္ဍိတတော၊ ကြောင့်။ ဥပဒ္ဒဝေါ၊ ဘေးဥပဒ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ။ပ။၊ ဥပသဂ္ဂေါ၊ ထိုထို အရပ်.... ခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ လူမိုက်သည် ဘေးဥပဒ်ကို ဖြစ်စေ၍ ပညာရှိသည် ဘေးဥပဒ်ကို မဖြစ်စေတတ်သည် အဖြစ်ကြောင့်) ။ ဣဟ၊ ၌။ (ဝေါ၊ တို့သည်)။ ဧဝံ၊ ၍။ [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် ၇၇ ကြည့်။] သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည်။ (ကိန္တိ၊ ၍။ သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ဟူမူ)။
တီဟိ၊ သုံးမျိုးကုန်သော။ ယေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ အကြင်တရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော သူကို။ ဗာလော၊ လူမိုက်ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိနိုင်၏။ (မယံ၊ ငါတို့သည်)။ တယော၊ သုံးမျိုးကုန်သော။ တေ ဓမ္မေ၊ ထိုတရားတို့ကို။ အဘိနိဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်၍။ [နောက်သုတ်များ၌ ထိုတရားသုံးမျိုးတွေ့လတ္တံ့။] ။ပ။၊ ပဏ္ဍိတော၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ။ပ။၊ သမာဒါယ၊ ကောင်းစွာခံယူ၍။ ဝတ္တိဿာမာ၊ ဖြစ်စေကုန်အံ့။ ဝါ၊ ကျင့်သုံးကုန်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ (သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည်)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ ဟိ၊ လျှင်။ ဝေါ၊ သင်တို့သည်။ သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
ပဌမံ၊ ပဌမသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗာလော၊ သည်။ ကမ္မလက္ခဏော၊ (မိမိ ပြုလပ်အပ်သော) ကာယကံစသော သိကြောင်း အမှတ်အသား ရှိ၏။ ပဏ္ဍိတော၊ သည်။ ကမ္မလက္ခဏော၊ ၏။ ပညာ၊ ပညာသည်။ အပဒါနသောဘနီ၊ သတ္တဝါတို့၏ အမှန်အမှား နှစ်မျိုးကွဲပြားသော အားထုတ်လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ထင်ရှား၏။ အပဒါနသောဘနီ။ ။ အပဒါနပုဒ်၏ အဘိဇေယျတ္တမှာ အားထုတ်လုပ်ဆောင်မှု အကျင့်စရိုက် ပယောဂတည်း။ ဒါဓာတ်သည် ဤနေရာ၌ ရက္ခဏအနက်, ဆေဒနအနက်တို့ကို ဟော၏။ အဝဒီယနတိ ဒေါသာ ဧတေန ရက္ခိယန္တီတိ အပဒါနံ- အပြစ်ဒေါသတို့ကို ထိန်းသိမ်းကြောင်းဖြစ်သော မှားယွင်းသော အားထုတ်လုပ်ဆောင်မှု (မိစ္ဆာပဝတ္တပ္ပယောဂ)။ အပဒီယန္တိ လူယန္တိ ဆိဇ္ဇန္တိ ဒေါသော ဧတေနာတိ အပဒါနံ- အဖြစ်ဒေါသတို့ကို ပယ် ဖြတ်ကြောင်းဖြစ်သော မှန်ကန်သော အားထုတ်လုပ်ဆောင်မှု (သမ္မာပဝတ္တပ္ပယောဂ)။ [ဣတိ သဒ္ဒါ မလို။]
ဘိက္ခဝေ၊ တိ့။ တီဟိ ။ပ။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ တီဟိ၊ ကုန်သော။ (ဓမ္မေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ကို။ ဗာလော၊ ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ နည်း)။
ကာယဒုစ္စရိတေန၊ ကာယဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်နှင့်လည်းကောင်း။ [ကေကစာပိုဒ် - ၂၈၄- စသည်ကြည့်။] ။ပ။၊ မနောဒုစ္စရိတေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ (သမန္နာဂတော၊ ကို။ ဗာလော၊ ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏)။
ဘိက္ခဝေ၊ တိ့။ တီဟိ၊ ကုန်သော။ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။ ။ပ။၊
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဒုစ္စရိတ်သုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသူကို ဗာလဟု သိနိုင်၍ သုစရိတ်သုံးပါးနှင့် ပြည်စုံသူကို ပဏ္ဍိတဟု သိနိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့်)။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗာလဿ၊ လူမိုက်၏။ ဗာလလက္ခဏာနိ၊ လူမိုက်အမှတ်လက္ခဏာတို့သည်။ (လူမိုက်ဟု သိနိုင်ကြောင်း အမှတ်အသားတို့သည်)။ ဗာလနိမိတ္တာနိ၊ လူမိုက်အမှတ်တံဆိပ်တို့သည်။ ဗာလာပဒါနာနိ၊ လူမိုက်၏ ထင်ရှားသော အားထုတ်လုပ်ဆောင်မှုတို့သည်။ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤသုံးမျိုးတို့တည်း။
တီဏိ၊ သုံးမျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ဗာလော၊ သည်။ ဒုစ္စိန္တိတစိန္တီစ၊ အဘိဇ္ဈာ စသည်တို့သည် ဖျက်ဆီးတတ်သော အကြံဆိုးကိုသာ ကြံစည်တတ်သည်လည်းကောင်း။ [ဒု (ဒုဋ္ဌ)၊ ဖျက်ဆီးတတ်သော+ စိန္တိတ၊ ကြံစည်အပ်သော အကြံဆိုးကို+ စိန္တိ၊ ကြံစည်တတ်သူ။] ဒုဗ္ဘာသိတဘာသိ စ၊ လောဘစသည်တို့သည် ဖျက်ဆီးအပ်သော မုသာဝါဒစသော ပြောဖွယ်စကားကို ပြောဆိုတတ်သည်လည်းကောင်း။ [ဘာသိတ၊ ပြောဆိုဖွယ္စကား။] ဒုက္ကဋကပ္ပကာရီ စ၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ပါဏာတိပါတ စသော အလုပ်ကိုသာ ပြုလုပ်တတ်သည် လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ၏။ [ဒု၊ မကောင်းသဖြင့်+ ကဋ၊ ပြုလုပ်အပ်သော+ ကမ္မ၊ (ပါဏာ တိပါတ စသော) အလုပ်။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗာလော၊ သည်။ ဒုစ္စိန္တိ တစိန္တီ စ၊ လည်းကောင်း။ ။ပ။၊ [စေဒံ၊ စေ+ ဣဒံ။ ဣဒံ အနက်မဲ့။] နော စေ အဘဝိဿ၊ အကယ်၍ မဖြစ်ငြားအံ့။ (ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ မဖြစ်သည်ရှိသော်)။ ကေန၊ အဘယ်ကြောင့်။ နံ၊ ထိူလူမိုက်ကို။
"အယံ ဘဝံ၊ ဤသူကား။ ဗာလော၊ လူမိုက်တည်း။ အသပ္ပုရိသော၊ သူတော်ကောင်း မဟုတ်။" ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိတို့သည်။ ဇာနေယျုံ၊ သိနိုင်ပါကုန်မည်နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စခေါ၊ ထိုသို့ မဟုတ်မူ၍။ ယသ္မာ၊ အကြင့်ကြောင့်။ ။ပ။၊ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ နံ၊ ထိုလူမိုက်ကို။ ။ပ။၊
အသပ္ပုရိသော၊ ဟုတ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဏ္ဍိတော၊ တို့သည်။ ဇာနန္တီ၊ သိကြကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗာလဿ၊ ၏။ ။ပ။၊ ဗာလပဒါနာနီ၊ တို့သည်။ ဣမာနိ တီဏိ၊ တည်း။ ။ပ။၊
ပဏ္ဍိတဿ၊ ပညာရှိ၏။ ပဏ္ဍိတလက္ခဏာနိ၊ ပညာရှိ အမှတ်လက္ခဏာတို့သည်။ ။ပ။၊
သုစိန္တိ တစိန္တိစ၊ (အနဘိဇ္ဈာစသော မနောသုစရိတ် အစွမ်းဖြင့်) ကောင်းသော အကြံအစည်ကိုသာ ကြံစည်တတ်သည်လည်းကောင်း။ သုဘာသိတဘာသီစ၊ (အလောဘစသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်) ကောင်းသော ပြောဆိုဖွယ် စကားကိုသာ ပြောဆိုတတ်သည်လည်းကောင်း။ သုကတကမ္မကာရီစ၊ ကောင်းစွာပြုလုပ်အပ်သော ကာယသုစရိတ် အလုပ်ကိုသာ ပြုလုပ်တတ်သည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ။ပ။၊
ကေန၊ အဘယ့်ကြောင့်။ နံ၊ ထို ပညာရှိကို။ "အယံ ဘဝံ၊ ကား။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိတည်း။
သပ္ပုရိသော၊ သူတော်ကောင်းတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပဏ္ဍိတာ၊ တို့သည်။ ဇာနေယျုံ၊ နည်း။ ။ပ။၊
အစ္စယံ၊ မိမိအပြစ်ကို။ အစ္စယတော၊ အဖြစ်အနေအားဖြင့်။ ဝါ၊ အပြစ်ဟူ၍။ န ပဿတိ၊ မမြင်။ ။ပ။၊ ဒိသွာ၊ မြင်ပြီး၍လည်း။ ယထာဓမ္မံ၊ တရားသဘောအတိုင်း။ နပ္ပဋိကရောတိ၊ မကုစား။ ဝါ၊ ဒဏ်ထမ်း၍ ဝန်ခံတောင်းပန်မှု မပြု။ ပန၊ ထိုအပြင်။ အစ္စယံ၊ ကို။ ဒေသေန္တဿ၊ ဖွင့်ဟဝန်ခံ တောင်းပန်သော။ (ဖွင့်ဟဝန်ခံကာ ဒစ်ထမ်းလျက်တောင်းပန်ကန်တော့သော)။ ပရဿ၊ သူတပါးကား။ ယထာဓမ္မံ၊ တိုင်း။ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ လက်မခံ။ ဝါ၊ သည်းမခံ ခွင့်မလွတ်။ ။ပ။၊
ပဋိကရောန္တိ၊ ကုစား၏။ ဝါ၊ ဒဏ်ထမ်း၍ ဝန်ခံတောင်းပန်မှုပြု၏။ ။ပ။၊ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ လက်ခံ၏။ ဝါ၊ သည်းခံ ခွင့်လွှတ်၏။ ။ပ။၊
အယောနိသော၊ သင့်လျော်သော အကြောင်းမဟုတ်သောအားဖြင့်။ ပဉှံ၊ အမေးပုစ္ဆာပြဿနာကို။ ကတ္တာ၊ ကြံစည်ပြုလျက် တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ။ပ။၊ ဝိဿဇ္ဇေတာ၊ ဖြေဆိုတတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပန၊ ထိုမှတပါး။ ပရဿ၊ သူတပါးသည်။ ဝါ၊ ၏။ ယောနိသော၊ သင့်လျော်သော အကြောင်းအားဖြင့်။ ဝိဿဇ္ဇိတံ၊ ဖြေဆိုအပ်သော။ ပဉှံ၊ ကို။ ပရိမဏ္ဍလေဟိ၊ ပြည့်ဝညီညာ ပီသစွာ ကုန်သော။ (သိထိလ, ဓနတ စကားသယ်လိ အညီပြည့်ဝ ပီပီသသ ပြောဆိုအပ်ကုန်သော) သိလိဋ္ဌေဟိ၊ ပြေပြစ်ညက်ညော ချောမောကုန်သော။ ဥပဂတေဟိ၊ အကြောင်းအကျိုးသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော။ ဝါ၊ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ကုတိဿာ။ ပဒဗျဉ္ဇနေဟိ၊ ပုဒ်ဗျည်းတို့ဖြင့်။ ဝါ၊ အနက်ကို ထင်ရှားပြတတ်သော ပုဒ်တို့ဖြင့်။ [အတ္ထံ ဗျဉ္ဇယတိ ပကာသေတီတိ ဗျဉ္ဇနံ၊ ပဒမေဝ ဗျဉ္ဇနံ ပဒဗျဉ္ဇနံ။] အဗ္ဘာနုမောဒိတာ၊ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်တတ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ။ပ။၊
အကုသလေန၊ အကုသိုလ်ဖြစ်သော။ ကာယကမ္မေန၊ ကာယကံနှင့် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကာယဒွါရဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော စေတနာကံ သုံးပါးနှင့်လည်းကောင်း။ ။ပ။၊ ဝစီကမ္မေန၊ ဝစီကံနှင့် လည်းကောင်း။ ။ပ။၊ မနောကမ္မေန၊ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မနောဒွါရဖြင့် ပြုလုပ်တတ်သော စေတနာကံ သုံးပါးနှင့် လည်းကောင်း။ (သမန္နာဂတော၊ ကို။
ဗာလော၊ ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏)။ ။ပ။၊
သာဝဇ္ဇေန၊ အပြစ်ရှိသော။ ကာယကမ္မေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ ။ပ။၊ အနဝဇ္ဇေန၊ အပြစ်မရှိသော။ ။ပ။၊
သဗျာဗဇ္ဈေန၊ အမျိုးမျိုး နှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခနှင့်တကွ ဖြစ်သော။ ။ပ။၊ အဗျာဗဇ္ဈေန၊ အမျိုးမျိုး နှိပ်စက်တတ်သော ဒုက္ခ မရှိသော။ ။ပ။၊ [ခတသုတ်ကို ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် ၁၃၅ ကြည့်။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော၊ သူကို။ တယော၊ သုံးမျိုးကုန်သော။ မလေ၊ အညစ်အကြေးတို့ကို။မလသဒ္ဒါ ၏ အနက်များ။ ။ ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ပါရှိပြီးသည့်အတိုင်း ဒုဿလျ, ဣဿာ, မစ္ဆေရဟူသော အကုသိုလ် အညစ်အကြေးသုံးမျိုးတို့ကို မလဟုခေါ်၏။ ဘာ့ကြောင့် ထိုသုံးမျိုးတို့ကို မလဟု ခေါ်သနည်း။
(၁) အနုဒဟနဋ္ဌ- အပါယ်ဘုံတို့၌ အပူမီးတိုက်လောင်မြှိုက်ခြင်း အနက်သေဘာကြောင့်လည်း မလဟု ခေါ်၏။ (၂) ဒုဂ္ဂန္ဓဋ္ဌ- စက်ဆုပ်ဖွယ်အနံ့ဆိးရှိခြင်း အနက်သဘော။ (၃)ကိလိဋ္ဌကရဏဋ္ဌ- ပူပန်အောင် ပြုခြင်းနှင့် မည်းညစ်မဖွယ် မစင်ကြယ်သော ကာယကံ စသည်ရှိအောင် ပြုခြင်း အနက် သဘော။ (၄) မိလာပနဋ္ဌ- ထို ပုဂ္ဂိုလ်၏ လူနတ်နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော သမ္ပတ္တိတို့ကို ညှိုးနွမ်းစေခြင်း အနက်သဘောကြောင့်လည်း မလဟုခေါ်၏၊ ဤသို့ အဋ္ဌကထာဖွင့်ထားသည်။
[မလေ၊ အပါယ်ဘုံတို့၌ အပူမီးတိုက် လောင်မြှိုက်တ်သော အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတို့ကို။ ဝါ၊ အနံ့ဆိုးရှိသော အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတို့ကို။ ဝါ၊ ပူပန်ညစ်နွမ်းအောင် ပြုတတ်သော အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတို့ကို။ ဝါ၊ လူ, နတ်, နိဗ္ဗာန် သုံးတန်သော သမ္ပတ္တိတို့ကို ညှိုးနွမ်းစေတတ်သော အကုသိုလ်အညစ်အကြေးတို့ကို။] အပ္ပဟာယ၊ မပယ်မူ၍။ ဝါ၊ မပယ်ခြင်းကြောင့်။ အာဘတံ၊ ၍။ နိက္ခိ တ္တော ယထာ၊ သို့။ [ဒုကစာပိုဒ် ၁၈၇ ကြည့်။] ။ပ။၊
ကတမေဟိ တီဟိ၊ (ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ။ပ။ နိရယေ၊ ၌။ နိက္ခိတ္တော၊ ချထားအပ်သနည်း)။
ဒုဿီလော စ၊ သီလမရှိသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ အဿ၊ ထိုသူသည်။ ဒုဿီလျမလံ၊ သီလမရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း အကုသိုလ် အညစ်အကြေးကို။ ဝါ၊ သည်။ အပ္ပဟီနံ စ၊ မပယ်စွန့်အပ်သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣဿုကိစ၊ မနာလို ငြူစူမှု ရှိသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ အဿ၊ ထိုသူသည်။ ဣသာမလံ၊ မနာလိုမှု အညစ်အကြေးကို။ ဝါ၊ သည်။ အပ္ပဟီနံ စ ဟောတိ၊
မစ္ဆိရိစ၊ ဝန်တိုလျှို့ဝှက်မှုရှိသည်လည်း။ ။ပ။၊ ပစ္ဆေရမလံ၊ ဝန်တိုမှု အညစ်အကြေးကို။ ။ပ။၊
ပဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။ ။ပ။၊
သီလဝါ စ၊ သီလရှိသည်လည်း။ ။ပ။၊
အနိဿုကိစ၊ မနာလိုခြင်း မရှိသည်လည်း။ ။ပ။၊