Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Tikanipātapāḷi
Tikanipātapāḷi

9. Sukhumālasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဟံ၊ ငါသည်။ သုခုမာလော၊ ဆင်းရဲကင်းကွာ ချမ်းသာလှပေ၏။ ပရမသုခုမာလော၊ အလွန်အမင်း ဆင်းရဲကင်းစွာ ချမ်းသာလှပေ၏။ အစ္ဆန္တသုခုမာလော၊ အမြဲမသွေ ချမ်းသာလှပေ၏။ ["နယ်ပယ်အဆုံးကို ကျော်လွန်အောင် ချမ်းသာလှပေ၏" ဟု သဒ္ဒတ္ထ ဖြစ်၏။]
ဘိက္ခတေ၊ တို့။ [သုဒံ အနက်မရှိ။] မမ၊ ငါ၏။ ပိတုနိဝေသနေ၊ ခမည်းတော်၏ နန်းတော်၌။ ယာဝဒေဝ မမတ္ထာယ၊ ငါ့အကျိုးငှာသာလျှင်။ ပေါက္ခရိဏိယော၊ ရေကန်တို့ကို ။ ကာရိတာ၊ တူးဖော်ပြုလုပ်စေအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယာဝဒေဝ မမတ္ထာယ၊ ငါ့အကျိုး ငှာသာလျှင်။ ဧကတ္ထ၊ တခုသော ရေကန်၌။ ဥပ္ပလံ၊ ကြာညိုကို။ ဝပ္ပတိ၊ စိုက်ပျိုးအပ်၏။ ဧကတ္ထ၊ ၌။ ပဒုမံ၊ ပဒုမာကြာဖြူကို။ (ဝပ္ပတိ၊ ၏)။ ဧကတ္ထ၊ ၌။ ပုဏ္ဍရီကံ၊ ပဒုမာကြာနီကို။ (ဝပ္ပတိ၊ ၏)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဟံ၊ သည်။ [ဒေါမနဿ အနက်မရှိ၊ နိပါတ်သာ။] အကာသိကူူံ၊ ကာသိတိုင်းဖြစ်အဝတ်ထည်တမျှ ချေညက်လှသည် မဟုတ်သော။ စန္ဒနံ၊ စန္ဒကူးကို။ န ဓာရေမိ၊ ဆောင်သည်မဟုတ်။ ဝါ၊ သုံးစွဲသည်မဟုတ်။ [အလွန်ချောညက်၍, အဘိုးများစွာ ထိုက်တန်သော ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်အထည်ကို "ကာသိက" ဟု ခေါ်တွင်သုံးနှုန်းပြီးလျှင် ထိုအဝတ်ထည်ကဲ့သို့ ချောညက်သော အခြားအရာ ဝတ္ထုကိုလည်း သဒိသူပစာရ, ရုဠှီနည်းအာဖးြင့် "ကာသိက" ဟု သုံးနှုန်း၏ဟု ဋီကာ၌ ဖွင့်၏။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ မေ၊ ငါ၏။ ဝေဌနံ၊ ဦးရစ်ခေါင်းပေါင်းသည်။ ကာသိကံ၊ ကာသိတိုင်းဖြစ် အဝတ်အထည်တမျှ ချေညက်လှသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [သုနှင့်တံ အနက်မရှိ။] (မေ၊ ငါ၏)။ ကဉ္စုကာ၊ အင်္ကျီသည်။ ကာသိကာ၊ သည်။ နိဝါသနံ၊ ခါးဝတ်ပုဆိုးသည်။ ကာသိကံ၊ သည်။ ဥတ္တရာသင်္ဂေါ၊ အပေါ်ရုံခြုံထည်သည်။ ကာသိကော၊ သည်။ (ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ "သိတံ ဝါ၊ အအေးသည်လည်းကောင်း။ ဥဏှံ ဝါ၊ အပူသည်လည်းကောင်း။ တိဏံ ဝါ၊ မြက်သည်လည်းကောင်း။ ရဇော ဝါ၊ မြူမှုန်သည်လည်းကောင်း။ ဥဿာဝေါဝါ၊ ဆီနှင်းသည်လည်းကောင်း။ နံ၊ ထို ဘုရားအလောင်း မင်းသားကို။ မာဖုသိ၊ မထိရောက်စေသတည်း" ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်းဿ။ ရတ္တိန္ဒိဝံ၊ နေ့ရော ညဉ့်ပါ ချိန်ခါမပြတ်။ မေ၊ ငါ့အား။ သေတစ္ဆတ္တံ၊ ထီးဖြူကို။ ဓာရိယတိ၊ ဆောင်းမိုးအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တဿ မယှံ၊ ထိုငါ့မှာ။ ဟေမန္တီတော၊ ဆောင်းဥတု၌ နေထိုင်ထိုက်သော။ [နေဘို့ သင့်လျောသော။] ဧကော၊ ကိုးထပ်ရှိသော ပြာသာဒ် တဆောင်လည်းကောင်း။ ဂိမှိကော၊ နွေဥတု၌ နေထိုင်ထိုက်သော။ ဧကော၊ ငါးထပ်ရှိသော ပြဿာဒ် တဆောင်လည်းကောင်း။ ဝဿိကော၊ မိုးဥတု၌ နေထိုင်ထိုက်သော။ ဧကော၊ (၇) ထပ်ရှိသော ပြသာဒ် တဆောင်လည်းကောင်း။ (ဣတိ၊ ဤသို့)။ တယော၊ သုံးဆောင်ကုန်သော။ ပါသာဒါ၊ ပြသာဒ်တို့သည်။ အဟေသုံ၊ ရှိကုန်ပြီ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သော အဟံ၊ ထိုငါသည်။ ဝဿိကေ၊ မိုးဥတု၌ နေထိုင်ထိုက်သော။ ပါသာဒေ၊ ၌။ ဝဿိကေ၊ မိုးဥတု၌ ဖြစ်ကုန်သော။ စတ္တာရော၊ လေးခုကုန်သော။ မာသေ၊ လတို့ပတ်လုံး။ နိပ္ပုရိသေဟိ၊ ယောင်္ကျား အတီးသမား မပါကုန်သော။ တူရိယေဟိ၊ (မိန်းမချည်းသာ တီးအပ်သော) တူရိယာတို့ဖြင့်။ ပရိစာရယမာနော၊ မြူးရွှင်ပျော်ပါး ကစားနေသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ၊ ပြသာဒ်၏ အောက်သို့၊ န ဩရောဟာမိ၊ မသက်ဆင်းတော့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပန၊ ထို့အပြင်။ ယထာ၊ အကြင် သို့သော ပေးကမ်းရိုး ထုံးတမ်းစဉ်လာအားဖြင့်။ အညေသံ၊ အခြားသော သူတို့၏။ နိဝေသနေ၊ အိမ်၌။ ဒါသ+ကမ္မကရ+ပေါရိသဿ၊ ကျွန်+အခကြေးစား အလုပ်သမား+ မှီခိုအသက်မွေးသူ လူအပေါင်းအား။ ဗိလင်္ဂဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက် ပုံးရည်ဟင်းသာပါရှိသော။ ဝါ၊ ပုံးရည် ဟင်းတခွက်သာ တွဲဖက်ပါသော။ ကဏာဇကံ၊ ဆန်ကွဲထမင်းဟူသော။ ဘောဇနံ၊ ဘောဇဉ်ကို။ ဒိယတိ၊ ပေးအပ်၏။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ၊ ဤသို့သော် ပေးကမ်းရိုးထုံးတမ်း စဉ်လာအတိုင်းပင်။ မေ၊ ငါ၏။ ပိတုနိဝေသနေ၊ ခမည်းတော်၏ စံနန်းတော်၌။ ဒါသကမ္မကရပေါရိသဿ၊ အား။ သာလိမံသောဒနော၊ သလေးဆန် သားပြွမ်းထမင်းကို။ ဒိယတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝရူပါယ၊ ဤသို့ သဘောရှိသော။ ဣဒ္ဓိယာ စ၊ ကောင်းမှုကုသိုလ် တန်ခိုးနှင့် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်၏ ပြီးစီးထမြောက်ခြင်းနှင့်လည်းကေင်း။ ဧဝရူပေန၊ ဤသို့ သဘောရှိသော။ သုခုမာလေနစ၊ ဆင်းရဲကင်းကွာ ချမ်းသာသည်အဖြစ်နှင့်လည်းကောင်း။ [ဘာဝပ္ပဓာန်ကြံပါ။] သမန္နာဂတဿ၊ ပြည့်စုံသော။ တဿ မယှံ၊ ထိုငါ့မှာ။ ဧတံ၊ ဤသို့ စဉ်းစားမိခြင်းသည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ စဉ်းစားမိခြင်းသည်။ အဟောသိ၊ ဟူမူ)။
အဿုတဝါ၊ အကြားအမြင် သုတမရှိသော။ ဝါ၊ အာဂမသုတ်, အဓိဂမသုတ မရှိသော။ [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် ၅၁ ကြည့်။] ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်သည်။ အတ္တနာ၊ ကိုယ်တိုင်။ ဇရာဓမ္မော၊ အိုခြင်းသဘောရှိသည်။ ပရံ၊ အိုခြင်း သဘောကို။ အနတီတော၊ မကျော်လွန်နိုင်သည်။ သမာနော၊ ဖြစ်နေပါလျက်။ ဇိဏ္ဏံ၊ အိုမင်းကြီးရင့်သော။ ပရံ၊ အခြားသောသူကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ ဝါ၊ မြင်လျှင်။ အတ္တာနံ ယေဝ၊ မိမိကိုယ်ကိုပင်။ ဝါ၊ မိမိ၏ အိုရဦးမည့်အရေးကိုပင်။ အတိသိတွာ၊ မစဉ်းမစား ကျော်လွန်သွား၍။ အဋ္ဋီယတိ၊ အနှိပ်စက်ခံရသလို ဖြစ်နေဘိ၏။ ဟရာယတိ၊ ရှက်နေဘိ၏။ ဇိဂုစ္ဆတိ၊ မစင်ပမာရွံရှာနေဘိ၏။ [မိမိ၏ အိုရမည့်အရေးကို မတွေးတောဘဲ အခြားလူအိုကို စက်ဆုပ်ရွံရှာနေဘိ၏ ဟူလို။] အဟမ္ပိ၊ ငါလဲဘဲ။ ဇရာဓမ္မော၊ သည်။ ဇရံ၊ ကို။ အနတိတော၊ သည်။ အမှိ၊ ဖြစ်၏။
အဟံ၊ ငါသည်။ ဇရာဓမ္မော၊ သည်။ ဇရံ၊ ကို။ အနတီတော၊ သည်။ သမာနော၊ လျက်။ ဇိဏ္ဏံ၊ သော။ ပရံ၊ ကို။ ဒိသွာ၊ ၍။ ဝါ၊ လျက်။ စ အဋ္ဋိယေယျံ၊ အကယ်၍ နှိပ်စက်ခံရသလို ဖြစ်နေငြားအံ့။ စေ ဟရာယေယျံ၊ အကယ်၍ ရှက်ငြားအံ့။ စေ ဇိဂုစ္ဆေယျံ၊ အကယ်၍ ရွံရှာငြားအံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ ဖြစ်နေချေလသော်)။ တံ၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဝါ၊ ထိုသို့ အနှိပ်စက်ခံရသလိုဖြစ်ခြင်း, ရှက်ခြင်း, ရွံရှာခြင်းသည်။ မေ၊ ငါ့အား။ န ပတိရူပံ၊ မသင့်လျော်သည်။ အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣဝိ၊ ဤသို့ စဉ်းစားမိခြင်းသည်။ (အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပဋိသဉ္စိက္ခတော၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်သော။ တဿ မယှံ၊ ထိုငါ၏။ ယောဗ္ဗနေ၊ ပျိုပျစ် နူနယ် ငယ်ရွယ်သူ၏ အဖြစ်၌။ ယော ယောဗ္ဗနမဒေါ၊ အကြင်ငယ်ရွယ်သူ၏ အဖြစ်ကို မှီ၍ မာန်တက် ထောင်လွှားဝင့်ကြွားခြင်းသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။ သော (ယောဗ္ဗန မဒေါ)၊ ထို ငယ်ရွယ်သူ၏ အဖြစ်ကို မှီ၍ မာန်တက်ထောင်လွှားဝင့်ကြွားခြင်းကို။ သဗ္ဗသော၊ အားလုံးစုံ အကုန်အစင်။ ပဟီယိ၊ ပယ်အပ်ပြီ။ ။ပ။၊
[စာပိုဒ် (၃၆) ဒေဝဒူတသုတ်လည်း ကြည့်။] ဗျာဓိတံ၊ အသည်းအသန်ဖြစ်နေသော နာခြင်းဆင်းရဲရှိသော။ ဝါ၊ မကျန်းမမာ ရောဂါဖြစ်နေသော။ ပရံ၊ အခြားသော သူကို။ [ဝိဝိဒံ ဒုက္ခံ အာဒဟတီတိ ဗျာဓိ၊ အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခကို ဆောင်အပ်ထားသော မကျန်းမမာနာခြင်းဆင်းရဲ။ ဝိ+အာ+ဓာ+ဣ။ ဗျာဓိ သဉ္စာတော ယဿာတိ ဗျာဓိတော။] ။ပ။၊ အတ္တာနံ ယေတ၊ မိမိကိုယ်ကိုပင်။ ဝါ၊ မိမိ၏ နာခြင်းဆင်းရဲကိုပင်။ အတိသိတွာ ။ပ။၊
အာရောဂျေ၊ အနာရောဂါ မရှိသူ၏အဖြစ်၌။ ယော အာရောဂျမဒေါ၊ အကြင်အနာရောဂါ မရှိသူ၏ အဖြစ်ကိုမှီ၍ မာန်တက်ဝင့်ကြွားခြင်းသည်။ (အတ္ထိ) သော (အာရောဂျ မဒေါ)၊ ကို။ ။ပ။၊
မတံ၊ သေပြီးသော။ ပရံ၊ အခြားသော သူကို။ ။ပ။၊ အတ္တာနံ ယေဝ၊ ကိုပင်။ ဝါ၊ မိမိ၏ သေရဦးမည့် အရေးကိုပင်။ ။ပ။၊
ဇီဝိတေ၊ အသက်ရှင်ခြင်း၌။ ယော ဇီဝိတမဒေါ၊ အကြင် အသက်ရှင်ခြင်းကို မှီ၍ မာန်တက်ဝင့်ကြွားခြင်းသည်။ ။ပ။၊ ပဟီယိ၊ ပြီ။ [ဣတိမလိုဟု ယူဆ၏။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ မဒါ၊ မာန်တက်ထောင်လွှားဝင့်ကြွားခြင်းတို့သည်။ ဣမေ တယော ။ပ။၊
ယောဗ္ဗနမဒေါ၊ ခြင်းလည်းကောင်း။ ။ပ။၊ ဇီဝိတမဒေါ၊ ခြင်းလည်းကောင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယောဗ္ဗနမဒမတ္တော၊ ပျိုပျစ်နုနယ် ငယ်ရွယ်သူ အဖြစ်ကို မှီ၍ မာန်တက်ခြင်းဖြင့် မာန်တက်ဝင့်ကြွားသော။ အဿုတဝါ၊ သော။ ပုထုဇ္ဇနောဝါ၊ ပုထုဇဉ်သည်လည်း။ ။ပ။၊
အာရောဂျမဒမတ္တော၊ အနာရောဂါ မရှိသူ၏ အဖြစ်ကို မှီ၍မာန်တက်ခြင်းဖြင့် မာန်တက်ဝင့်ကြွားသော ။ ။ပ။၊
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယောဗ္ဗနမဒမတ္တော၊ သော။ ဘိက္ခု ဝါ၊ ရဟန်းသည်လည်း။ သိက္ခံ၊ (ကောင်းစွာ ခံယူ ကျင့်သုံးအပ်မြဲဖြစ်သော) ရဟန်းသီလ သိက္ခာကို။ ပစ္စက္ခာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ ဟီနာယ၊ ယုတ်ညံ့သော လူအဖြစ်ငှာ။ အာဝတ္တတိ၊ ပြန်လည်သွား၏။ ။ပ။၊
ဣတိ (အဝေါစ၊ မိန့်)။
[ဂါထာ] ဗျာဓိဓမ္မာ၊ မကျန်းမမာ နာခြင်းသေဘာ ရှိကုန်သော။ ဇရာ ဓမ္မာ၊ အိုခြင်းသဘောရှိကုန်သော။ အထော၊ ထို့မှ တပါး။ မရဏဓမ္မိနော၊ သေခြင်းသဘောရှိကုန်သော။
ပုထုဇ္ဇနာ၊ ပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ယထာ ဓမ္မာ၊ အကြင်သို့သော် အိုနာသေခြင်း သဘောရှိကုန်၏။ တထာသန္တာ၊ ထို အိုနာသေခြင်းသဘောတို့ဖြင့် မလွဲစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်နေကြရပါကုန်လျက်သာလျှင်။ ဇိဂုစ္ဆန္တိ၊ သူတပါးကို စက်ဆုပ်ရွံရှာကြကုန်၏။
အဟံ၊ ငါသည်။ ဧဝံ ဓမ္မေသု၊ ဤသို့ အိုနာသေခြင်း သဘောရှိကုန်သော။ ပါဏိသု၊ သတ္တဝါတို့၌။ တံ၊ ထိုအိုနာသေဟူ အခြားလူကို။ စေ ဇိဂုစ္ဆေယျံ၊ အကယ်၍ စက်ဆုပ်ရွံရှာငြားအံ့။
ဧဝံ ဝိဟာရိနော၊ ဤသို့ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးကိုပင် စက်ဆုပ်ရွံရှာစွာ နေလေ့ရှိသော။ မမ၊ ငါ့အား။ ဧတံ၊ ဤသူတပါးကို စက်ဆုပ်ရွံရှားခြင်းသည်။ [နမေတံ၊ န +ဧတံ] န ပတိရူပံ၊ မသင့်လျော်သည်။ အဿ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ သူတပါးကို မရွံရှာဘဲ။ ဝီဟရန္တော၊ ကရုဏာဖြစ်နေသော။ [ဋီကာအတိုင်း "ပရံ အဇိဂုစ္ဆမာနော" ဟု အဋ္ဌကထာပါဌ် ရှိရမည်။ တနည်း- ဧဝံ၊ ဤသို့ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်ကာနေခြင်းဖြင့်။ ဝိဟရန္တော၊ နေသော။] သောအဟံ၊ ထိုငါသည်။ နိရူပဓိံ၊ ခန္ဓာစသော ဥပဓိအားလုံးမရှိသော။ ဓမ္မံ၊ နိဗ္ဗာန်တရားကို။ ဉတွာ၊ သိ၍။
အာရောဂျေ စ၊ ရောဂါကင်းသူ၏ အဖြစ်၌လည်းကောင်း။ ယောဗ္ဗနသ္မိံ စ၊ ပျိုးရွယ်သူ၏ အဖြစ်၌လည်းကောင်း။ ဇီဝိတသ္မိံ စ၊ အသက်ရှင်ခြင်း၌လည်းကောင်း။ ယေ မဒါ၊ အကြင်မာန်တက် ထောင်လွှား ဝင့်ကြွားခြင်းတို့သည်။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏)။
အဟံ၊ ငါသည်။ နေက္ခမ္မေ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးမှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်၌။ ခေမတံ၊ ဘေးကင်းသည် အဖြစ်ကို။ ဒဋ္ဌုံ၊ မြင်၍။ [တုံ ပစ္စည်းသည် တွာပစ္စည်း၏အနက်ကို ဟော၏။မူကွဲပါဌ်၌ "နေက္ခမ္မံ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံးမှ ထွက်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို။ ခေမတော၊ ဘေးကင်း၏ ဟူ၍။ ဒဋ္ဌုံ၊ မြင်၍" ဟု အနက်ဆို။] သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။ တေ မဒေ၊ ထိုသုံးမျိုးသော မာန်တက်ဝင့်ကြွားခြင်းတို့ကို။ အဘိဘောမိ၊ လွှမ်းမိုးကျော်လွန်ပြီးပြီ။
နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ အဘိပဿတော၊ မြင်ရသော။ တဿ မေ၊ ထိုငါ့မှာ။ ဥဿာဟော၊ တက်တက်ကြွကြွ ဝီရိယသည်။ (အင်္ဂါလေးပါနှင့် ပြည့်စုံသော ဝီရိယနှင့် လေးပါးသော သမ္မပ္ပဓာန် ဝီရိယသည်)။ အဟု၊ ဖြစ်ပြီ။
အဟံ၊ ငါသည်။ ဧတရဟိ၊ ယခုအခါ၌။ ကာမာနိ၊ ဝတ္ထု, ကိလေသာ နှစ်ဖြာသော ကာမတို့ကို။ ဝဋိသေဝီတုံ၊ မှီဝဲခြင်းငှာ။ န ဘဗ္ဗော၊ မထိုက်။
အနဝတ္တိ၊ (ရဟန်းအဖြစ်နှင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်မှ) ဆုတ်နစ်ခြင်းမရှိသည်။ ဗြဟ္မစရိယပရာယဏော၊ မြတ်သော အရိယမဂ်အကျင့်ဟူသော မှီခိုအားထားရာ ရှိသည်။ ဘဝိဿာမိ၊ ဖြစ်ပေတော့အံ့။ ဣတိ( အဝေါစ)၊