အထခေါ၊ ၌။
အာယသ္မာ စ သမိဒ္ဓေါ၊ အရှင်သမိဒ္ဓသည်လည်းကောင်း။
အာယသ္မာ စ မဟာကောဋ္ဌိကော၊ အရှင်မဟာကောဋ္ဌိကသည်လည်းကောင်း။
ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ အရှင်သာရိပုတြာသည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။
တေန၊ ထိုအရှင်သာရိပုတြာရှိရာ အရပ်၌။
ဝါ၊ သို့။
ဥပသင်္ကမိံ သု၊ ရောက်လာကြကုန်၏။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ရောက်လာကြပြီး၍။
အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန၊ အရှင်သာရိပုတြာနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။
သမ္မောဒိံ သု၊ ကုန်ပြီ။
[ဒုကနိပါတ် စာပိုဒ် ၁၆ ကြည့်။]
။ပ။၊
နိသိဒိံ သု၊ ကုန်ပြီ။
။ပ။၊
အာယသ္မန္တံသ မိဒ္ဓံ၊ အရှင်သမိဒ္ဓကို။
။ပ။၊
အာဝုသော သမိဒ္ဓ၊ ငါ့ရှင်သမိဒ္ဓ ။
။ပ။၊
ကာယသက္ခိ၊ ကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။
[ဒုကနိပါတ်စာပိုဒ် (၄၉) ကြည့်။]
ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော၊ ပုဂ္ဂိုလ်လည်းကောင်း။
သဒ္ဓါဝိမုတ္တော၊ လည်းကောင်းတည်း။
။ပ။၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
တိဏ္ဏံ၊ သုံးယောက်ကုန်သော။
ဣမေသံ ပုဂ္ဂလာနံ၊ ဤ ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။
ကတမော၊ အဘယမည်သော။
ပုဂ္ဂလော၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အဘိက္ကန္တ တရောစ၊ သာလွန်ကောင်းမွန်လျက် လည်းကောင်း။
ဝါ၊ သာလွန်ကောင်းမွန်၍လည်းကောင်း။
ပဏိတတရောစ၊ သာလွန်မြင့်မြတ်လျက်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ၍လည်းကောင်း။
တေ၊ သင့်အား။"တေ ခမတိ"၌ တေပုဒ်၏ ဝိဘတ်အနက်။ ။ "ယဿ ဒါတု ကာမာ ရောစတေ" စသော သုတီအရ ကစ္စည်း, ရူပသိဒ္ဓိ, သဒ္ဒနိတ်တို့အလို "တေ" သည် ရောစန တ္ထဓာတ်၏ ယှဉ်ရာ ကမ္မဒါန်တည်း၊ မောဂ္ဂလ္လာန် ဒုကဏ္ဍမှ "တာဒတ္ထျေ" (၂၅) သုတ်အလိုမူ "တေ- သင်၏၊ (စိတ္တေ- စိတ်၌) ခမတိ- နှစ်သက်မှုကို ပြုပါသနည်း၊ ဝါ- နှစ်သက်ခြင်းကို ဖြစ်စေပါသနည်းဟု "တေ" ကိုသမ္မန္ဓသဋ္ဌိ အနက်ကို ရမည်၊ [ရုစ္စတီတိ ရုစိံ ကရောတိ။ ဣ ပဉ္စိကာ။]
ရှေးမြန်မာ ဆရာတော် အချို့ကမူ ဤဝါကျမျိုးမှ "ခမတိ, ရုစ္စတိ" တို့ကို ကမ္မရုပ်ကြံ၍ တေကဲ့သို့သောပုဒ်ကို အဝုတ္တကတ္တား ကြံတော်မူကြ၏။ [သတပဒိက ပုစ္ဆာစသည်] ထိုဆရာတော်အလို "ကတမော- သော၊ ပုဂ္ဂလော- ကို၊ အဘိက္ကန္တတရောစ- လည်းကောင်း၊ ပဏိတတရောစ- လည်းကောင်း၊ တေ- သင်သည်၊ ခမတိ- နှစ်သက်အပ်ပါသနည်း" ဟု အနက်ဆိုရာ၏၊ သို့ဖြစ်လျှင် ခမုဓာတ်နောင် ကံဟောယပစ္စည်းဖြင့် ခမျတိ, ဓမ္မတိဟု ဆိုလိုလျက် ယနှင့် မတို့ကို ချေ၍ ခမတိရုပ်ပြီးသည်ဟု ကြံရပေလိမ့်မည်၊ သို့သော် သဒ္ဒါကျမ်းတို့၏ ဤနေရာမျိုး၌ တေကဲ့သို့ ပုဒ်ကို သမ္မဒါန်နှင့်သမ္ဗန်ဟု အဆိုနှစ်မျိုး ကွဲသော်လည်း ခမတိနှင့် ရုစ္စတိတို့ကိုမူ မည်သည့်သဒ္ဒါကျမ်းမျှ ကမ္မရုပ်ဟု မဆိုကြ၊ ထို့ကြောင့် ခမတိမှာ ဘူဝါဒိကတ္တုရုပ်, ရုစ္စတိမှာ ဒိဝါဒိ ကတ္တုရုပ်သာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။ ခမတိ၊ နှစ်သက်သဘောကျပါသနည်း။ ဝါ၊ နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်စေပါသနည်း။ ဣတိ (အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ)။ ။ပ။၊
ရှေးမြန်မာ ဆရာတော် အချို့ကမူ ဤဝါကျမျိုးမှ "ခမတိ, ရုစ္စတိ" တို့ကို ကမ္မရုပ်ကြံ၍ တေကဲ့သို့သောပုဒ်ကို အဝုတ္တကတ္တား ကြံတော်မူကြ၏။ [သတပဒိက ပုစ္ဆာစသည်] ထိုဆရာတော်အလို "ကတမော- သော၊ ပုဂ္ဂလော- ကို၊ အဘိက္ကန္တတရောစ- လည်းကောင်း၊ ပဏိတတရောစ- လည်းကောင်း၊ တေ- သင်သည်၊ ခမတိ- နှစ်သက်အပ်ပါသနည်း" ဟု အနက်ဆိုရာ၏၊ သို့ဖြစ်လျှင် ခမုဓာတ်နောင် ကံဟောယပစ္စည်းဖြင့် ခမျတိ, ဓမ္မတိဟု ဆိုလိုလျက် ယနှင့် မတို့ကို ချေ၍ ခမတိရုပ်ပြီးသည်ဟု ကြံရပေလိမ့်မည်၊ သို့သော် သဒ္ဒါကျမ်းတို့၏ ဤနေရာမျိုး၌ တေကဲ့သို့ ပုဒ်ကို သမ္မဒါန်နှင့်သမ္ဗန်ဟု အဆိုနှစ်မျိုး ကွဲသော်လည်း ခမတိနှင့် ရုစ္စတိတို့ကိုမူ မည်သည့်သဒ္ဒါကျမ်းမျှ ကမ္မရုပ်ဟု မဆိုကြ၊ ထို့ကြောင့် ခမတိမှာ ဘူဝါဒိကတ္တုရုပ်, ရုစ္စတိမှာ ဒိဝါဒိ ကတ္တုရုပ်သာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။ ခမတိ၊ နှစ်သက်သဘောကျပါသနည်း။ ဝါ၊ နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်စေပါသနည်း။ ဣတိ (အဝေါစ၊ မေးမြန်းပြီ)။ ။ပ။၊
တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။
ဣမေသံ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့တွင်။
သဒ္ဓါဝိမုတ္တော၊ သဒ္ဓါဝိမုတ္တမည်သော။
ယွာယံ (ယော အယံ) ပုဂ္ဂလော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။
တိဏ္ဏံ ဣမေသံ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့တွင်။
အယံ ပုဂ္ဂလော၊ ဤ သဒ္ဓါဝိမုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အဘိက္ကန္တတရော စ၊ လည်းကောင်း။
ပဏိတတရောစ၊ လည်းကောင်း။
မေ၊ တပည့်တော်အား။
ခမတိ၊ နှစ်သက်သဘောကျပါ၏။
တံ၊ ထိုသို့ နှစ်သက် သဘောကျခြင်းသည်။
ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်းဟူမူ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ၊ ဤ သဒ္ဓါဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်၏။
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေသည်။
အဓိမတ္တံ၊ လွန်ကဲသော အတိုင်းအရှည်ရှိပါ၏။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်ပါတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ)။
။ပ။၊
အထခေါ၊ ၌။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ သည်။
အာယသ္မန္တ ဉ္စ သမိဒ္ဓံ၊ အရှင်သမိဒ္ဓကိုလည်းကောင်း။
အာယသ္မန္တဉ္စ မဟာကောဋ္ဌီကံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
အဝေါစ၊ ဆိုပြီ။
(ကိန္တိ အဝေါစ)၊
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။
သဗ္ဗေဟေဝ၊ အားလုံးစုံပင် ဖြစ်ကုန်သော။
အမှေဟိ၊ ငါတို့သည်။
ယထာ သကံ၊ အကြင်ကြင် မိမိ ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်သော။
ဝါ၊ ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ အသီးသီးဖြစ်သော။
ပဋိဘာနံ၊ ဉာဏ်၌ ထင်မြင်လာသောအကြောင်းအရာကို။
ဗျာကတံ၊ ပြောကြားအပ်ပြီးပေပြီ။
အာဝုသော၊ တို့။
အာယာမ၊ လာ သွားကြစို့။
။ပ။၊
ဥပသင်္ကမိဿာမ၊ သွားကြကုန်အံ့။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ သွားကြပြီး၍။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားအား။
ဧတံ အတ္ထံ၊ ဤအကြောင်းကို။
(ဤအချင်းချင်း အယူအဆ မတူပုံအကြောင်းကို)။
အာရောစေဿာမ၊ လျှောက်ထားကြကုန်အံ့။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်။
နော၊ ငါတို့အား။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဗျာပရိဿတိ၊ ဖြေကြားတော်မူလတ္တံ့။
တထာ၊ ထို (မြတ်စွာဘုရား ဖြေကြားတော်မူတိုင်းသော) အခြင်းအရာအားဖြင့်။
နံ၊ ထို အနက်သဘောကို။
ဓာရေဿာမ၊ မှတ်သားထားကြကုန်အံ့။
ဣတိ (အဝေါစ၊ မိန့်)။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ဧဝံ၊ ကောင်းပြိ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
။ပ။၊
အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ၊ အရှင်သာရိပုတြာ၏။
(ဝစနံ၊ စကားကို)။
ပစ္စဿောသုံ၊ ကုန်ပြီ။
။ပ။၊
ဧကမန္တံ၊ ၌။
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေပြီးသော။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ သည်။
အာယသ္မတာ စ သမိဒွေန၊ အရှင်သမိဒ္ဓနှင့်လည်းကောင်း။
အာယသ္မတာ စ မဟာကောဋ္ဌိကေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။
သဒ္ဓိံ၊ အတူတကွ။
ယထာသလ္လာပေါ၊ ပြောဆိုဆွေးနွေးအပ်သော တရားစကားသည်။
ယာဝတကော၊ အကြင်မျှလောက်ရှိသည်။
အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
တံ သဗ္ဗံ၊ ထို ပြောဆိုဆွေးနွေးခဲ့သမျှ တရားစကား အားလံးကို။
ဘဂဝတော၊ အား။
အာရောစေသိ၊ လျှောက်ထားပြီ။
သာရိပုတ္တ၊ တြာ။
တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။
ဣမေသံ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့တွင်။
အယံ၊ ဤ ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ။
အဘိက္ကန္တ တရောစ၊ သာ၍လည်းကောင်းမွန်၏။
ပဏီတတရောစ၊ သာ၍လည်း မြင့်မြတ်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဧတ္ထ၊ ဤ အကောင်းမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရွေးကောက်ခြင်းကိစ္စ၌။
ဧကံ သေန( ဧကအံသေန)၊ တခုသော အဖို့အားဖြင့်။
ဝါ၊ တ ဖက်သတ် မူသေအားဖြင့်။
ဗျာကာတုံ၊ ဖြေကြားခြင်းငှာ။
န သုကရံ၊ လွယ်ကူသဖြင့် မပြုနိုင်။
[ထိုသုံးယောက်တို့တွင် ဤပုဂ္ဂိုလ်သာ အကောင်းမြတ်ဆုံးဟု တဖက်သတ် ဖြေကြားရမည် မဟုတ်ဟူလို။]
သာရိပုတ္တ၊ တြာ။
ဟိ၊ အမှတ်စင်စစ်ကား။
ဧတံ ဌာနံ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သော အကြောင်းသည်။
ဝိဇ္ဇတိ၊ ရှိ၏။
သဒ္ဓါဝိမုတ္တော၊ သဒ္ဒါဝိမုတ္တမည်သော။
ယွာယံ (ယော အယံ ) ပုဂ္ဂလော၊ သည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)။
[သွာဿ၊ သော+အဿ။]
သော၊ ထို သဒ္ဓါဝိမုတ္တပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အရဟတ္တာယ၊ အရဟတ္တဖိုလ် အကျိုးငှာ။
ပဋိပန္ဓော၊ ကျင့်ဆဲ အရဟတ္တမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
အဿ၊ ဖြစ်နိုင်၏။
ကာယသက္ခိ၊ ကာယသက္ခိမည်သော။
ယွာယံ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။
(အတ္ထိ) သော၊ ထိုကာယသက္ခိပုဂ္ဂိုလ်သည်။
သကဒါဂါမီ ဝါ၊ သကဒါဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်သော်လည်းကောင်း။
အနာဂါမီ ဝါ၊ အနာဂါမ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်သော်လည်းကောင်း။
အဿ၊ ဖြစ်နိုင်၏။
ဒိဋ္ဌိပ္ပတေတာ၊ ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တမည်သော။
ယော မ အယံ ပုဂ္ဂလော၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။
(အတ္ထိ၀ သောပိ၊ ထို ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။
[သောပိဿ၊ သောပိ+အဿ။]
။ပ။၊
ပဌမံ၊ ။