Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

နိဂြောဓပရိဗ္ဗာဇကဝတ္ထု= အဖွင့်။

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

နိဂြောဓပရိဗ္ဗာဇကဝတ္ထု၊ အဖွင့်။

ဧဝံ မေ သုဝန္တိ ဥဒုမ္ဗရိကသုတ္တံ။
တတြာယံ အပုဗ္ဗပဒ ဝဏ္ဏနာ။ [ ပါထိကသုတ် အစအတိုင်း အနက်ပေးပါ။] ပရိဗ္ဗာဇကောဟိ၊ ကား။ ဆန္ဒ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ အ၀တ်ဖြင့်ဖုံးလွမ်းသော ပရိဗ္ဗိုဇ်တည်း။ ( အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗ္ဗိုဇ်တည်း။)
ဥဒမ္ဗရိကာယ ပရိဗ္ဗာဇကာရာမေတိ၊ ကား။ ဥဒုမ္ဗရိကာယ၊ ဥဒုမ္ဗရိကာမည်သော။ ဒေဝိယာ၊ မိဖုရား၏။ သန္တကေ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ပရိဗ္ဗာဇ ကာရာမေ၊ ပရိဗ္ဗိုင်ဇ်တို့၏ အာရာမ်၌။ (ကဋိဝသတိ ၌စပ်) ။ [ ဥဒုမ္ဗရိကာယဝယ်သမ္ဗန်အနက်၌ သာမီဝိဘတ် သက်ထားကြောင်းပြသည်။ ဋီကာ၌ ဥဒုမ္ဗရိုကာယံဟု ရှိသောပါဌ်အတွက် အနက်တမျိုး ဖွင့်ထားသေးသည်။]
သန္ဓာနောတိ၊ သန္ဓာနဟူသော အမည်သည်။ တဿ၊ ထို အိမ့်ရှင် သူကြွယ်၏ ။ နာမံ၊ အမည်တည်း။ [ ထို အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည် ခိုက်ရန်ဖြစ်၍ ကွဲနေသူတို့ကို စေ့စပ်ပေးတတ် သောကြောင့် " သန္တာန" ဟူသော အမည်ကို ရသည်ဟု ဋီကာဆို၏။] ပန၊ ဆက်။
အယံ၊ ဤ သန္တာနမည်သော အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည်။ မဟာနုဘာဝေါ၊ ကြီးသော အာနုဘော်ရှိသည်။ (ဟုတွာ) ။ ပရိရေတွာ၊ ခြံရံ၍။ ဝိစရန္တာနံ၊ လှည့်လည်ကုန်သော။ ပဉ္စန္နံ ဥပါသကသတာနံ၊ ငါးရာသောဥပါသကာတ်ို့ထက်။ အဂ္ဂပုရိသော၊ မြတ်သော ယောကျာ်းဖြစ်သော။ အနာဂါမိ၊ အနာဂါမ်တည်း။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ မဟာပရိသမဇ္စျေ၊ များစွာသော ပရိသတ်အလယ်၌။ ဧဝံ၊ သို့။ သံဝဏ္ဏိတော၊ ချီးမွမ်းအပ်သူတည်း။ ( ကိံ၊ အဘယ်သို့ ချီးမွမ်းအပ်သနည်း။)
ဆဟိ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂေဟိ။ ပေ။ သဒ္ဓမ္မေ ဣရိယတီတိ၊ ဟူ၍။ ( သံဝဏ္ဏီတော၊ တည်း။) [ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဆဟိ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အင်္ဂေဟိ၊ အကြောင်းအင်္ဂါတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင်သူကြွယ်သည်။
တထာဂတေ၊ မြတ်စွာဘုရား၌။ နိဋ္ဌင်္ဂတော၊ ယုံမှားခြင်းကင်း ဆုံးဖြတ်ခြင်းသို့ရောက်သည်။ ( ဟုတွာ)။ သဒ္ဓမ္မေ၊ သူတော်ကောင်းတရား၌။ ဣရိယတိ၊ ဖြစ်၏။ ( နေ၏)။ ကတမေဟိ ဆဟိ၊ အဘယ်ခြောက်ပါးတို့နှင့်နည်း။
ဗုဒ္ဓေ၊ ၌။ အဝေစ္စပသာဒေန၊ ဥာဏ်ဖြင့်သက်ဝင် ကြည်ညိုခြင်းနှင့်လည်းကောင်း။ ပေ။ အရိယေန၊ မြတ်သော။ သီလေန၊ နှင့် လည်းကောင်း။ အရိယေန၊ သော။ ဥာဏေန၊ လောကုတ္တရာဉာဏ်နှင့်လည်းကောင်း။ [ အဂုတ္တိုရ် ဆက္ကနိပါတ် အဋ္ဌကထာ၌မူ "ဥာဏေနာတိ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန" ဟုဖွင့်၏။] အရိယာယ၊ သော။ ဝိမုတ္တိယာ၊ အနာဂါမိဖိုလ်နှင့်လည်းကောင်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဆဟိ၊ ကုန်သော။
ဣမေဟိ အင်္ဂေဟိ၊ ဤ အကြောင်း အင်္ဂါတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ သန္ဓာနော၊ သော။ ဂဟပတိ၊ သည်။ တထာဂတေ၊ ၌။ နိဋ္ဌင်္ဂတော၊ သည်။ ( ဟုတွာ)။ သဒ္ဓမ္မေ၊ ၌။ ဣရိယတိ၊ ၏။]
သော၊ ထိုသန္ဓာနသူကြွယ်သည်။ ပါတောယေဝ၊ နံနက်စောစော၌ပင်။ ဥပေါသထင်္ဂါနိ၊ ဥပုသ်အင်္ဂါတို့ကို။ အဓိဋ္ဌာယ၊ အဓိဋ္ဌာန်၍။ (ဆောက်တည်၌)။ ပုဗ္ဗဏှသမယေ၊ နေ့၏ အရှေ့အဖို့ဖြစ်သောအခါ၌။ (နံနက်အခါ၌)။ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ၊ ဘုရားအမှူးရှိသော။ သံဃဿ၊ အား။ ဒါနံ၊ အလှူကို။ ဒတွာ၊ ပေးလှူပြီး၍။ ဘိက္ခူသု၊ တို့သည်။ ဝိဟာရံ၊ သို့။ ဂတေသု၊ ကြွတော်မူကုန်လသော်။ ဃရေ၊ အိမ်၌။ ခုဒ္ဒကမဟလ္လကာနံ၊ ငယ်ကုန် ကြီးကုန်သော။ ဒါရကာနံ၊ ကလေးတို့၏။ သဒ္ဒေန၊ အသံသည်။ ဥဗ္ဗာဠှော၊ နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ)။ သတ္ထု၊ ၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ဓမ္မံ၊ ကို။ သောဿာမိ၊ နာယူမည်။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ နိက္ခန္တော၊ (ရာဇဂြိုဟ်မြို့ထဲက) ထွက်လာပြီ။
တေန၊ ကြောင့်။ ဒိဝါ ဒိဝဿ ရာဇဂဟာ နိက္ခ မီတိ၊ ဟူ၍။ (သံဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
တတ္ထ ဒိဝါ ဒိဝဿ ရာဇာဂဟာ နိက္ခမိဟူသောပါဌ်၌. ဒဓိဝါဒိဝဿတိ၊ ကား။ ဒိဝသဿ၊ နေ့၏။ ဒိဝေါနာမ၊ နေ့အခါမည်သည်။ မဇ္ဈနှာတိက္ကမော၊ နေလည်ကို လွန်သောအခါတည်း။ ဒိဝသဿပိ၊ နေ့၏လည်း။ ဒိဝါဘူတေ၊ နေ့အခါဖြစါ၍ဖြစ်သော။ အတိက္ကန္တမတ္တေ၊ လွန်ကာမျှဖြစ်သော။ တသ္မံ မဇ္ဆနှိကေ၊ ထို မွန်းတည့်အခါ၌။ နိက္ခမိ၊ ထွက်လာပြီ။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။
ပဋိသလ္လီနောတိ၊ ကား။ တတော တတော ရူပါဒိ ဂေါစရတော၊ ထိုသိုရူပါရုံ အစရှိသောအာရုံမှ။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ ပဋိသံဟရိတွာ၊ ရုပ်သိမ်း၍။ နိလိနော၊ ကိန်းအောင်းတော်မူပြီ။ စျာနဘရတိသေဝနာဝသေန၊ စျာန်ဖြင့် မွေ့လျော်ခြင်းကို မှီဝဲခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဧကီဘာဝံ၊ တပါးတည်း၏ အဖြစ်သို့။ ဂတော၊ ရောက်တော်မူပြီ။**ဒိဝါဒိဝဿ**။ ။ ဒိဝဿ၌ ဒိဝသဒ္ဒါသည် ဒိဝသ၏ ပရိယာယ်တည်း။ ထို့ကြောင့် ဒိဝဿကို ဒီဝသဿဟု ဖွင့်သည်။ ထိုပုဒ်၏ ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်သော ဒိဝါ သဒ္ဒါကား နေ့သာမညကို မဟော။ မွန်းတည့်လွန်ခါစဖြစ်သော နေ့အဖို့ အထူးကိုပြ၏ ။ ထို့ကြောင့် "မဇ္စျနှာတိက္ကံမော" စသည် ဖွင့်သည်။ "ဒိဝသဿ၊ နေ့၏။ဒိဝါ= နေ့အခါ၌။ ဝါ= မွန်းလွဲခါစ အချိန်၌" ဟုမှတ်ပါ။ အခြားနေရာ၌မူ "မဇ္စျနှိကဝေလာ" သို့မဟုတ်" မဇ္စျနှိကကာလော= မွန်းတည့်အခါ" ဟုဖွင့်လေးရှိ၏။ မြန်မာတ်ို့က "နေ့လည်" ဟု ခေါ်၍ ရှေးက "နေ့ကြီးတောတော" ဟုသုံးကြသည်။ ပဋိသလ္လီနော။ ။စျာန်ဝင်စားသူ၏စိတ်သည် အမျိုးမျိုးသော အာရုံမှ ရုပ်သိမ်း ကင်းကွာ၏။ စျာန်ဝင်စား သူသည်လည်း စိတ္တဝိဝေကသို့ ကပ်ရောက်သဖြင့် ကိလေသာ တည်းဟူသော အပေါင်းအဖော် တို့မှ ကင်းသဖြင့် တပါးတည်း ကိန်းအောင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "တတော တတော။ပေ။ဂတော" ဟု ဖွင့်၏။ [ ပဋိရှေး+သံရှေးရှိသော+လီ (သိလေသနေ) ဓာတ်+ယု ပစ္စည်း။ ဤ၌ သံအနက် အထူးမဖွင့်။ တခြားနေရာ၌ "သမ္မဒေဝ" ဟု ဖွင့်လေ ရှိသည်။] မနောဘာဝနီယာနံ။ ။ မနော (စိတ်ကို) + ဘာဝေန္တီတိ မနောဘာဝနီယာ။ ဘူဓာတ်+ဝဎုန အနက်ဟော။ ကာရိုက် ကြေ; အနီယ ပစ္စည်း ကတ္တားဟော။ ဋီကာ၌ "ဘဝန္တိ" ဟု ပါဌ် ပျက်နေသည်။ [ "စိတ်ကို ထိုးပွားစေ" ဟူသည် စိတ်၏ ဝိဝဋ္ဋကိုမှီသော တိုးပွားမှုကို ဆောင်နိုင်ခြင်းတည်း။]
မနောဘာဝနီယာနန္နိ၊ ကား။ မနဝဍ္ဎကာနံ၊ စိတ်ကို တိုးပွားစေတတိကုန်သော။ (ဘိက္ခူနံ ၌စပ်)။ စ၊ ဆက်။
ယေ၊ ယင်းရဟန်းတို့ကို။ (ယင်းရဟန်းတို့၏ ဂုဏ်တို့ကို)။ အာဝဇ္ဇတော၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားသူ၏။ မနသီ၊ စိတ်၌ကရောတော= ပြုသူ၏. ၉တနည်း) မနသိကရောတော၊ နှလုံးသွင်းသူ၏။ စိတ္တံ၊ သည်။ တိနီဝရဏံ၊ ကင်းသော နီဝရဏရှိသည်။ ဟောတိ။ ဥန္နမတိ၊ တက်ကြ၏။ ဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွား၏။ (တိုးတက် ကြွထွားလာ၏)။ [ စိတ်အားငယ်သကဲ့သို့မဟုတ်ပဲ တက်ကြွ ရွှင်လန်းလာ၏။]
ဥန္နာဒိနိယာတိအာဒီနိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို. ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္ထေ၊ ၌။ ဝိတ္ထာရိတနယေနေဝ၊ ချံ့ဖွင့်အပ်ပြီသော နည်းဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ယာဝတာတိ၊ ကား။ ယတ္တကာ၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော ။ (ဂိဟီ ၌စပ်)။ [ ယာဝတာသည် ယာဝန္တ အနက်ဟော နိပါတ်။]
အယံ၊ တေသံ အညတရောတိ= ကား။ အယံ၊ ဤ သန္ဓာန သူကြွယ်သည်။ တေသ့၊ ထို လူဝတ်ကြောင့် သာဝကတို့တွင်။ အဗ္တန္တရော၊ အတွင်း၌ ဖြစ်သော။ [ တေသံ အဗ္တန္တ‌ရောဖြင့် တေသံ၌ ဆဋ္ဌီ ဝိဘတ်။ နိဒ္ဒါရဏ အနက်ကိုပြ၏။] ဧကော၊ တယောက်သော။ သာတကော၊ တည်း။ ဘဂဝတော၊ ၏။ သာဝကာ၊ သာဝကတို့သည်။ (ပဋိဝသန္တိ၌ သာမည ကတ္တားအဖြစ်ဖြင့် စပ်)။ ပိတိအနာဂါမိနော ဘေဝ၊ လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ်တို့သည်ပင် (ဟုတွာ)။ ပဉ္စသတာ၊ ငါးရာ အတိုင်းအရှည် ရှိသော သာဝကတို့သည်။ (ပဋိဝသန္တိ ၌ဝိသေသ ကတ္တား အဖြစ်ဖြင့်စပ်)။ ရာဇဂဟေ၊ ၌။ ပဋိဝသန္တိ၊ နေကုန်၏။
ယေသံ၊ ယင်း. လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ် ငါးရာတို့တွင်။ ဧကေကဿ၊ တယောက် တယောက်၏။ ပဉ္စ ပဉ္စ၊ ငါးဘီ ငါးလီကုန်သော။ ဥပါသကသတာနိ၊ ဥပါသကာ အရာတို့သည်။ (တနည်း) ပဉ္စ ပဉ္စ ဥပါသက သတာနိ၊ ဥပါသကာ ငါးရာ ငါးရာစီတို့သည်။ ပရိဝါရာ၊ အခြံအရံတို့သည်။ (ဟောန္တိ)။ တေ၊ ထို ငါးရာစီသော လူဝတ်ကြောင့် အနာဂါမ်တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်၍။ အယံတေသံ အညတရောတိ၊ ဟူ၍။ (သံဂိတိကာရော) အာဟ။
အပွေဝနာမာတိ၊ ကား။ တဿ၊ ထို သန္ဓာန သူကြွယ်၏။ ဥပသင်္ကမနံ၊ (မိမိတို့ အထံသို့) ကပ်ရောက်ခြင်းကို။
ပတ္ထာယမာ‌ောန၊ တောင့်တတလျက်။ အာာဟ၊ ပြီ။ ပန၊ ဆက်။ ပတ္ထနာကာရဏံ၊ တောင့်တခြင်း၏ အကြောင်းကိို။ ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္ထေ၊ ပေါဋ္ဌပါဒသုတ်အဖွင့်၌။ (မယာ) ဝဒတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်သည်သာတည်း။
ဧတဒဝေါစာတိ၊ ကား။ အာဂစ္ဆန္တော၊ ပရိဗ္ဗိုဇ်အာရာမ်သို့ လာစဉ်။ အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ၊ ခရီး အကြာ၌ပင်။ တေသံ ထိုပရိနဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ ကထာယ၊ သုဂတိလမ်း နိဗ္ဗာန်လမ်းတို့၏ ဖီလာကန့်လန့်ဖြစ်သော စကားကို။ [ ကထာယာတိတိရစ္ဆာနကထာယ။၊ ဋီကာ။] သစုတတ္တာ၊ ကြားအပ်ပြီ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ကြားထားသောကြောင့်)။ ဧကံ၊ ဤညထာ ခေါ ဣတိမေတိ အာညဒိဝစနံ= ဤအညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော စကားကိို။ အဝေါဏ၊ (သန္ဓာနဂဟပတိ က) ပြောပြီ။
တတ္ထ၊ အညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော စကားရပ်၌။ တိတ္တိယာတိ၊ ကား။ (ယေ၊ အကြင်သူတို့သည်။ အာကပ္ပေနပိ၊ အသွင်အပြင် အားဖြင့် လည်းကောင်း။ ကုတ္တေနပိ၊ အပြု အမူအားဖြင့် လည်းကောင်း။ အာစာရေနပိ၊ အချင်းချင်း အပေါ်၌ ကျင့်ထိုက်သော အကျင့်အားဖြင့် လည်းကောင်း။ (အချင်းချင်း အပေါ်ဝယ် ကျင့်ပုံအားဖြင့်လည်းကောင်း) ဝိဟာယေနပိ၊ နေခြင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ (နေပုံအားဖြင့်လည်းကာင်း။) ဣရိယာပထေန ပိ၊ သွားခြင်း အစရှိသော ဣရိယာပုထ် အားဖြင့်လည်းကောင်း။ (သွားပုံ ရပ်ပုံ ထိုင်ပုံ အိပ်ပုံ အားဖြင့် လည်းကောင်း။) အညေ၊ သာသနာတော် အယူရှိသူတို့မှ အခြားကုန်သော။ တိတ္ထိယာ၊ တိတ္ထိတို့သည်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (တေ၊ တို့သည်။) အညတိတ္ထိယာ၊ အညတိတ္ထိယတို့ မည်၏။
သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မာတ်၊ ကား။ သင်္ဂန္တွာ၊ ကောင်းစွာ ရောက်၍။ သမာဂန္တွာ၊ အညီအမျှ ရောက်၍ ။ ရာသိ၊ အစုအဝေးသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ နိသိန္နဋ္ဌာနေ၊ သူတပါးတို့ နေရာ အရပ်၌။ (ဝိဟရန္တိ၌စပ်)။ [ ကိုယ်နေရာနှင့် ကိုယ် တရားနှလုံးသွင်း၍ စကားပြောနေကြသည်၊ ဟုဆိုလိုသည်။]
ပန္တာနီတိ၊ ကား။ ဒူရတရာနိ၊ သာ၍ ဝေးကုန်သော။ မနုဿူပစာရဝိရဟိတာနိ၊ လူတို့ လှည့်လည်သွားလာကြရာ ဥပစာမှ ကင်းကုန်သော။

အပ္ပသဒ္ဒါနိတိ၊ ကား။ ဝိဟာရူပစာရေန၊ ကျောင်း၏ဥပစာဖြင့်။ ဂစ္ဆတော၊ သွားသော အဒ္ဓိက ဇနဿ= ခရီးသွားသူ လူအပေါင်း၏။ သဒ္ဒေနပိ၊ အသံဖြင့်လည်း။ မန္ဒသဒ္ဒါနိ၊ နည်းသော အသံရှိကုန်သော။ ``

**အရညဝနပတ္ထာနိ**။ ။ ဝတာရေန+ တိဋ္ဌန္တိ ဧတေသူတိ ပတ္ထာနိ၊ ဆိတ်ငြိမ်မှုကိုလိုလားသူတို့အပြားအားဖြင့် တည်နေရာကျောင်းများ။ ဝနေ+ ပတ္ထာနိ ဝနပတ္ထာနိ= သစ်ပင်တွေဖြင့်ရှုပ်ထွေးနေသော တော၌ ( တောထဲက ) ကျောင်းများ။ ဝနပတ္ထသဒ္ဒါသည် စု၍ စု၍ပေါက်နေသော သစ်ပင်အပေါင်းကိုလည်း ဟောသေး၏။ ထိုကြောင့် အရည သဒ္ဒါဖြင့်အထူးပြုသည်။ အရညာနိ စ+ တာနိ + ဝနပတ္တာနိစတိ အရညဝနပတ္ထာနိ။ သာမာန် တောထဲက ကျောင်းမျိုးမဟုတ်, အရညကင် ဓုတင်ရနိုင်သည့်တောဟုဆိုရလောက်အောင် အရညဖြစ်သော တော, သာမညတောမဟုတ်, တကယ်တောထဲက ကျောင်းများ= ဟူလို။ ဒုကင်္ဂုတ္တရ ဋီကာကို မှီးသည်။ ``

အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနီတိ၊ ကား။ အဝိဘာဝိတတ္ထေန၊ ထင်စွာ ဖြစ်စေအပ်သော အနက်အဓိပ္ပါယ် မရှိသော။ (နားထောင်လျှင် အနက်အဓိပ္ပါယ် မထင်းရှားသော)။ နိဂ္ဃေါသေန၊ လူတို့၏ စုပေါင်းဆူညံသော အသံဖြင့်။ မန္ဒနိဂ္ဃေါသာနိ၊ နည်းသော မြို့ရွာ တွန်သံကုန်သော ။
{မြို့ရွာ တွန်သံဟူသည် နားထောင်လျှင် `သာ´ ဟုခွဲခြား မသိနိုင်သော မြို့ထဲရွာထဲ စုစုပေါင်း၍ အုအ်အုပ်ကျက်ကျက်ထွက်ပေါ်လာသော ဆူညံသံတည်း။}
ဝိဇနဝါတာနီတိ၊ ကား။ အန္တောသဉ္စာရိနော၊ ကျောင်းတိုက် အတွင်း၌ လှည့်လည်သွားလာခြင်းရှိသော ။ ဇနဿ၊ လူအပေါင်း၏။ ဝါတေန၊ လေဖြင့်။ ဝိဂတ ဝါတာနိ၊ ကင်းသော လေရှိကုန်။
မနုဿရာဟသောယျကာနီတိ၊ ကား။ မနုဿနံ၊ လူတို့၏။ ရဟဿ ကရဏဿ၊ ဆိတ်ကွယ်ရာအရပ်၌ ပြုထိုက်သော အမှုကို ပြုခြင်းအား။ ဟယုတ္တာနိ အနုစ္ဆဝိကာနိ၊ လျှောက်ပတ်ကုန်သော။ (သေနာသနာနိ ၌စပ်)။ [ပန္တာနိမှ စ၍ပဋိသလ္လာနသာရူပ္ပါနိ တိုင်အောင် ပုဒ်တို့ကို "သေနာသနာနိ" ၌စပ်။ ဤပုဒ်တို့ အဖွင့်ကို ဝိနည်း မဟာဝါ ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရား သည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ တို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ( နေထိုင်) တော်မူ၏။ မမ၊ ၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့သြဖွယ်ကောင်းပါစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဥ်းစား၍။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီးမြှောက်၍။ ဥတ္တမ​ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရား သည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာ တို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ( နေထိုင်) တော်မူ၏။ မမ၊ ၏။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့သြဖွယ်ကောင်းပါစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဥ်းစား၍။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီးမြှောက်၍။ ဥတ္တမ​ေင်္ဂ၊ မြတ်သော,အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရက္မိံ၊ ၌။‌ မ‌ေင်္ဂ၊ မြတ်သော,အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရက္မိံ၊ ၌။ပတိဋ္ဌာပေတွာ= တည်စေပြီး၍။ ဣမံ ဥဒါန်းစကားကို။ (အညထာ ခေါဣမေ အစရှိသော ဤဥဒါန်းစကားကို)။ ဥဒါနေန္တော၊ ကျူးရင့်လျက်။ နိသီဒိ၊ ထိုင်ပြိ။
ဣတိ၊ သို့။ သန္ဓာနော၊ သန္ဓာနမည်သော။ ဂဟပတိ၊ အိမ့်ရှင် သူကြွယ်သည်။ ယော၊ အကြင် မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဧဝရူပါနိ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ သေနာသနာနိ၊ ကျောင်း အိပ်ရာ နေရာတို့ကို။ ပဋိသေဝတိ၊ မှီဝဲ (နေထိုင်) တော်မူ၏ ။ မမ၊ ၏ ။ သတ္ထာ၊ ဆရာဖြစ်တော်မူသော။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) အဟော၊ အော် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းပေစွ။ ဣတိ၊ ဤသို့ စဉ်းစား၍။ အဥ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီမြှောက်၍။ ဥတ္တမင်္ဂ၊ မြတ်သော အင်္ဂါဖြစ်သော။ သိရသ္မံ၊ ၌။ ပတိဋ္ဌာပေတွာ၊ တည်စေပြီး၍။ ဣမံ ဥဒါနံ၊ ဤ ဥဒါန်းစကားကို။(အညထာ ခေါ ဣမေ အစရှိသော ဤ ဥဒါန်းစကားကို)။ ဥဒါနေန္တော၊ ကျူးရင့်လျက်။ နိသီဒိ၊ ထိုင်ပြီ။ ဝိဇနဝါတာနိ။ ။ ဝါတသဒ္ဒါ "လေ" ဟူသော အနက်ဟော၏ ။ ဠီကာ၌ "ဝိဂတသဒ္ဒါနိ" ဟု ဖွင့်သေး၏ ။ ထိုအလို ပါဠိတော်၌ "ဝိဇနဝါဒါနိ" ဟု ရှိ၍, အဋ္ဌကထာ၌တည်း "ဝိဇန။ ပေ။ ဇနဿ ဝါဒေန ဝိဂတဝါဒါနိ" ဟု ရှိရပေလိမ့်မည်။ သို့ရာတွင် ဤ ဋီကာသည် ဝိနယမဟာဝဂ္ဂဋ္ဌကထာ ပုဒ်စဥ် (၅၉) အဖွင့်နှင့်ကား မညီပါ။
ဧဝံ ဝုတ္တေတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ သို့။ သန္ဓာနေန၊ သော။ ဂဟပတိနာ၊ သည်။ ဥဒါနံ၊ ကို။ ဥဒါနေန္တေန၊ ကျူးရင့်လျက်။ ဝုတေတ္တေ၊ ပြောဆိုအပ်သော။
နိဂြောဓော၊ သော။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ အယံ ဂဟပတိ၊ သည်။ မမ၊ ၏ ။ သန္တိကေ၊ ၌။ နိသိန္နေ၊ သည်။ (သမာနော) ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ အတ္တနော၊ ၏ ။ သတ္ထာရံယေဝ၊ ဆရာကိုသာ။ ထောမေတိ၊ ချီးမွမ်း၏ ။ ဥက္ကံ သတိ၊ မြှောက်ပင့်၏ ။ အမှေ ပန၊ ငါတို့ကိုကား။ အတ္ထီတိပိ၊ ရှိ၏ ဟူ၍လည်း (ရှိမှန်းတောင်)။ န မညတိ၊ မမှတ်ထင်။ ဧတသ္မံ၊ ဤသူကြွယ်(အပေါ်)၌။ ဥပ္ပန္နကောပံ၊ ဖြစ်သော အမျက်ဒေါသကို။ သမဏဿ ဂေါတမဿ၊ ရဟန်းဂေါတမ၏။ ဥပရိ၊ အပေါ်၌။ ပါတေဿာမိ၊ ကျရောက်စေမည့်။ ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။ သန္ဓနံ၊ သော။ ဂဟပတိံ၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဤစကားကို။ (ယဂ္ဃေ ဂဟပတိ အစရှါသော ဤစကားကို)။ အဝေါစ၊ ပြီ။
ယဂ္ဃေတိ၊ ယဂ္ဃေဟူသော သဒ္ဒါသည်။ စောဒနတ္တေ၊ အပြစ်တင်ခြင်း အနက်၌။ (ပဝတ္တော၊ သော) နိပါတော၊ တည်း။ [ ပါဠိတော်၌ "ယဂ္ဃေ၊ အပြစ်တင်ပါရစေ"ဟု အနက်ပေးပါ။]
ဇာနေယျာသီတိ၊ ကား။ ကေန ကာရဏေန၊ အဘယ် အကြောင်း ကြောင့်။ ကေန ပုဂ္ဂလေန၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူ။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ သလ်လ
ကေန။ ဧပ ။ သလ္လပတီတိ၊ ကား။ ကေန ကာရဏေန၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။ ကေန၊ ပုဂ္ဂလေန= နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူ။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ သလ္လပတိ၊ စကားပြောအံနည်း။ ဝဒတိ ဘာသတိ၊ စကားပြောဆိုအံနည်း။
ကိံ၊ အဘယ်အနက်အဓိပ္ပါယိသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုလိုသည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ၊ နည်း။ ကိဉ္စ၊ တစုံတရာသော။ သလ္လာပကာရဏံ၊ အတူတက စကားပြောခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ( အတူ စကားပြောဆိုဖို့ရန် အကြောင်းသည်)။ **ကေန။ ပေ။ သလ္လပတိ**။ ။ ကေန၌ နာဝိဘတ်သည် ဟိတ် အနက်ကိုလည်းဟော၏။ သဟယောဂ အနက်ကိုလည်း ဟော၏ ထိုကြောင့် “ကေန ကာရဏေန” ဟုလည်းကောင်း, “ ကေန ပုဂ္ဂလေန သဒ္ဓိံ” ဟုလည်းကောင်း နှစ်နက်ဖွင့်သည်။ ( နှစ်ဖက်ဖွင့်သည် မဟုတ်) ။ မှန်၏၊ တဝိဘတ်တည်းဖြင့် ညွှန်ပြအပ်သော ပုဒ်ပင်ဖြစ်စေ ( တဒ္ဓိတတ္ထ) တဒ္ဓိတ်ပစ္စည်း အနက်ရှိသောပုဒ် ( ပဒသမာဟာရ) သမာသိပုဒ်တို့ကဲ့သို့ များစွာသောအနက်ကို ထင်ရှားပြနိုင်ပါသည်။ “ ကေန= အဘယ်ကြောင့်ကြောင့်, အတိုက်သူနှင့်” ဟု တခါတည်း နှစ်နက်ပေးပါ။
ယဒိဘဝေယျ၊ အကယ်၍ ရှိအံ့။ ကောစိဝါ၊ တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ သမဏဿ ဂေါတမဿ၊ ၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ သလ္လာပတ္ထိကော၊ အတူတကွ ပြောဆိုအပ်ခြင်းဖြင့် အလိုရှိသည်။ ( ဟုတွာ)။ ယဒိဂစ္ဆေယျ၊ အကယ်၍ သွားအံ့။ (ဧဝံ သတိ သော်။) [ဧဝံ သတိ၊ တစုံတရာ အတူတကွ စကားပြောဆိုခြင်း၏အကြောင်းလည်းရှိ, တစုံတယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း ရဟန်းဂေါတမ အထံသို့ စကားပြောလိုသည် ဖြစ်၍ သွားလသော်= ဟူလို။] သလ္လပေယျ၊ အတူတကွ စကားပြောရ၏။ ပန၊ ထိုသို့ အတူတကွစကားပြောရာပါသော်လည်း။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းသည်။ (အတူတကွ စကားပြောဆ်ုနိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်)။ န အတ္တိ၊ မရှိ။ တဿ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမ၏။ သန္တိကံ၊ သို့။ ကောစိ၊ တစုံ တယောက်သည်။ န ဂစ္ဆတိ၊ မသွား။ သွားယံ (သော+ အယံ) သမဏေ ဂေါတမော၊ သည်။ ကေန၊ အဘယ်ကြောင်းကြောင့်။ ကေန၊ အဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ, ဘလ္လပတိ= စကား ပြောမည်နည်း။ အသလ္လပန္တော၊ ( ဝုတ္တံ ဟောတိ)။သကားမပြောလသော်။ ကထံ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။ ဥန္နာဒီ၊ မြင့်ကျယ်သော အသံရှိသည်။ ဝါ၊ ပဲ့တင်ထပ်သော အသံရှိသည်။ ဘဝိသာတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက် အဓိပ္ပါယ်သည်။ ဝါ၊ ကို။
သာကစ္ဆန္တိ၊ ကား။ သံသန္ဒနံ၊ စကားဖြင့် နှီးနှောခြင်းသို့။ ( သမာပဇ္ဇတိ၌စပ်) ။ အညာဝေယျတ္တိယန္တိ၊ ကား။ ဥတ္တရ ပစ္စုတ္တရနယေန၊ ဖြေဆိုခြင်း, တုံပြန်၍ ဖြေဆိုခြင်းဟူသော နည်းဖြင့်။ ဉာဏ ဗျတ္တသာဝံ၊ ထက်မြက်သောဉာဏ်ရှိသူ၏အဖြစ်သို့။ ( သမာပဇ္ဇတိ ၌စပ်) ။ [ ဝိယတ္တဿ+ ဘာဝေါ ဝေယျတ္တိယံ။ ပညာယ+ ဇေယျတ္တယံပညာဝေယျတ္တိယံ။ (ပညာအားဖြင့် ထက်မြက်သူ၏ အဖြစ်)။သလ္လပေယျ။ ။ [ပါဋ္ဌိတော်ကြည့်ပါ။] နိပြောဓမပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏။ နေပုံနှင့် တ်တ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ တောကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူလေ့ရှိ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ နေပုံကို တမျိုးစီဖြစ်ပုံကို ဥဒါန်းကျူး၏။ ထိုအခါ နိဂြောဓပေရိဗ္ဗိုဇိက “ သူတို့ကိုနှိမ်၍ ကိုယ့်ဆရာကို ချီမြှောက်ရပါ့မလား” ဟုမခံမနိုင်ဖြစ်ကာ “ ကေန သမဏော ဂေါတမောသဒ္ဓိံ ဘလ္လပတိ” စသောစကားကို ပြောသည်။ ယင်းစကား၏ ဆိုလိုရင်းမှာ “စကားပြောစရာ အကြောင်းရှိလျှင် တစုံတယောက်ကလည်း ရဟန်းဂေါတမထံ ရောက်လာလျှင် သူလဲ စကားပြောမှပဲ”။ **န ပန ကာရဏံ အတ္ထိ**။ ။ ယခုတော့ သူ့မှာ စကားပြောဖို့ရာ အကြောင်းမရှိပါ။ သူ့ထံ တယောက်မှလည်း မသွားပါ။ သို့ဖြစ်လျှင် ရဟန်း ဂေါတမဟာ ဘာအကြောင်းကြောင့် ဘယ်သူနှင့် စကားပြောရမှာလဲ , စကားမပြောလျှင် ဘယ်မှာဆူဆူညံညံ ဖြစ်နေတော့မှာလဲ၊ ဟူလို။ ထိုသို့ စကားပြောဖို့ရန် အကြောင်းမရှိခြင်း သူထံ ဘယ်သူမှ မသွားခြင်းအကြောင်းကို “ သုညာဂါရဟတာ” စသည်ဖြင့် ဆက်ပြောလေသည်။ **ဥ တ္တ ရ ပစ္စုတ္တရနယေန**။ ။ [ ဥတ္တရသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာတတိယတွဲ၌ ပြထားပြီ။] (က)ယော ဟိ ပရဿ ဝစနံ တိပုက္ခလေန နယေန ရူပေတိ၊ အကြင်သူသည်သူတပါး၏စကားကို တိပုတ္တလနည်းဖြင့် ဖေါက်ပြန် ( တွေဝေ) စေ၏။ (ခ) တထာ ပရဿ ရူပနဝစနံ ဇာတိဘာဝံ အာပါဒေတိ= ထိုအတူသူတပါး၏ ဖေါက်ပြန် တွေဝေ နေသောစကားကို ပင်ကိုယ် အမှန်သဘောသို့ ရောက်စေ၏။ တဿ တာဒိသံ ဝစနသဘာဝံ ဉာဏ ဝေယျတ္တိယံ ဝိတာဝေတိ ပါကဋိ ကရောတိ= ထိုသူ၏ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော စကားသဘောသည် ထက်မြက်သောဉာဏ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေနိုင်၏။ [ ထိုသူမျိုးကို ပညာထက်မြက်သူ, ပညာကြီးသူ, စကားပြော ကျွမ်းကျင်သူဟု ခေါ်သည်။ ထိပုက္ခလနည်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နေတ္တိဟာရ ဒီပနီ၌ ကြည့်ပါ။]
သုညာဂါရဟတာတိ၊ ကား။ သုညာဂါရေသု၊ ဆိတ်ငြိမ်ရာကျောင်းတို့၌။ နဋ္ဌာ၊ ပျက်စီးပြီး။ [ ဟတာ၌ ဟနဓာတ်ကို နဿဓာတ်ဖြင့် ဖွင့်သည်။] ဟိ၊ ချဲ့။ သမဏေန ဂေါတမေန၊ သည်။ ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိပင်၏အနီး အောက်၌။ အပ္ပတိမတ္တိကာ၊ နည်းသော အတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ပညာ၊ ကို။ အဓိဂတာ၊ ရအပ်ပြီ ။ အဿ၊ ထိုရဟန်းဂေါတမ၏။ သာပိ၊ ထိုပညာသည်လည်း။ သုညာဂါရေသု၊ တို့၌။ ဧကကဿ၊ တပါးတည်းဖြစ်၍။ နိသီဒတော၊ နေလသော်။ ( နေခြင်းကြောင့်။) နဋ္ဌာ၊ ပျက်သွားပြီ။ ပန၊ အဖို့တပါးကား။ (တနည်း) ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။ မယံဝိယ၊ ငါတို့ကဲ့သို့။ ဂဏသင်္ဂဏိကံ၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့် ပေါင်းသင်းနေထိုင်ခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။
ယဒိ နိသီဒေယျ၊ အကယ်၍ နေအံ့။ (ဧဝံသတိ)။ အဿ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမ၏။ ပညာ၊ သည်။ န နဿေယျ၊ မပျက်ရာ။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒသောတိ၊ ပြ၏။
အပရိသာဝစရောတိ၊ ကား။ အ ဝိသာရဒတ္တာ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကင်း, ရဲတင်းသူ မဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိသံ၊ သို့။ ဩတရိတုံ၊ သက်ဝင်ခြင်းငှါ။ နသက္ကောတိ၊ နိုင်။ [ အဝစရတီတိ အဝစရော။ ပရ်ိသာယ+ အဝစရော ဟု သတ္တမီ တပ္ပုရိသ်တွဲ။ န+ ပရိသ်တွဲ။ န+ပရိသာဝစရော၊ အပရိသာဝစရော။
နာလံ သလ္လာပါယာတိ၊ ကား။ သလ္လာပံ၊ အတူတကွ စကားပြောခြင်းကို။ ကာတုံ၊ ငှါ။ နသမတ္ထော၊ မစွမ်းနိုင်။
အန္တမန္တာနောဝါတိ၊ ကား။ ကောစိ၊ တစုံတယောက်သည်။ မံ၊ ကို။ ပဥှံ၊ ကို။ ပုစ္ဆေယျ၊ မေးရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ပဥှာဘိတော၊ ပြဿနာမှကြောက်သည်။ (ပြဿနာမေးခြင်းမှ ကြောက်သည်)။ (ဟုတွာ )။ မန္တမန္တာနေဝ၊ အစွန်အဖျားသာလျှင် ဖြစ်ကုန်, အစွန်အဖျားသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ ပန္တသေနာသနာနိ၊ အစွန်အဖျားဖြစ်သော ကျောင်းအိပ်ရာနေရာတို့ကို။ သေဝတိ၊ ၏။
ဂေါကာဏာတိ၊ ကား။ ဧကက္ခိဟတာ၊ ပျက်စီးသော မျက်စိတဖက်ရှိသော။ ( မျက်လုံးတဖက် ပျက်နေသော) ကာဏဂါဝီ၊ ကာဏ်းသောနွားမတည်း။
သာ၊ ထိုနွားမသည်။ ပရိယန္တစာရိနီ၊ အစွန်အဖျားဖြစ်သော အရပ်၌ လှည့်လည်ရခြင်းရှိသညီ။ ဟောတ် ကိရ၊ ဖြစ်သတဲ့။ အန္တမန္တာနေဝ၊ အစွန်အဖျားသာလျှင်ဖြစ်, အစွန်အဖျားသာလျှင်ဲဖြစ်သော အရပ်တို့ကိုသာ။ သေဝတိ(ကိရ )၊ မှီဝဲရသတဲ့။
သာ၊ သည်။ ကာဏက္ခိဘာဝေန၊ ကာဏ်းသောမျက်လုံး ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝနန္တာတိမုခီပိ၊ တောသို့ရှေးရှု မျက်နှာရှိသည်လည်း။ (တောသို့ ရှေးရှု မျက်နှာမူသည်လည်း။) ဘဝိတုံ၊ ငှါ။ န သက္ကောတိ၊ နိုင်။
ကသ္မာ၊ နည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပတ္တေနဝါ၊ သစ်ရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ သာခါယဝါ၊ သသ်ခက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏကေနဝါ၊ ဆူးဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ပဟာရဿ၊ ထိခိုက်ခြင်းမှ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်တည်း။) [ထို့ကြောင့် တောဖက်သို့ မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို ]
ဂုန္နံ၊ နွားတို့၏။ အဘိမုခီပိ၊ ရှေးရှုမျက်နှာရှိသည်လည်း။ ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သိင်္ဂေနဝါ၊ ဦးချိုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏ္ဏေနဝါ၊ တားရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါလေနဝါ၊ အမြီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း ။ ပဟာရသ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်းမှ ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ၊ တည်း)။ [ထို့ကြောင့် နွားများဖက်သို့လည်း မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို။]
ဂုန္နံ၊ နွားတို့၏။ အဘိမုခီပိ၊ ရှေးရှုမျက်နှာရှိသည်လည်း။ ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သိင်္ဂေနဝါ၊ ဦးချိုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကဏ္ဏေနဝါ၊ တားရွက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါလေနဝါ၊ အမြီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း ။ ပဟာရသ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်းမှ ။ ဘာယတိ၊ ကြောက်၏။ (တသ္မာ= တည်း)။ [ထို့ကြောင့် နွားများဖက်သို့လည်း မျက်နှာမလှည့်ဝံ့၊ ဟူလို။]
ဣင်္ဃာတိ၊ ဣင်္ဃ ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ စောဒနတ္တေ၊ တိုက်တွန်းခြင်းအနက်ဉ်။(ပဝတ္တော ) နိပါတော - တည်း ။ [ဤဉ် စောဒနတ္တဟူသည် အပြစ်တင်ခြင်း မဟုတ်, တိုက်တွန်းခြင်းတည်း ။ ''ဣင်္ဃ၊ တိုက်တွန်းပါ၏'' ဟု ပေး။
သံသာဒေယျာမာတိ၊ ကား ။ ဧကပဥှပုစ္ဆနေနဝ၊ တခုသောပြသဿနာကို မေးခြင်းဖြင့်ပင် ။ သံသာဒနံ၊ ဆုတ်နစ်ခြင်းသို့ ။ (တွန့်ဆုတ်ခြင်းသို့) ။ ဝိသာဒံ၊ ပင်ပန်းခြင်းသို့ ။[ဠီကာဉ်"ဝိသာရံ'' ဟုရှိ၏။] အာပန္န၊ ရောက်သည်ကို ။ ဝါ ရောက်အောင်။ ကရေယျာမ၊ ပြုကုန်ရာ၏ ။ နုစ္ဆကုမ္ဘီဝ နန္တိ၊ ကား။ နံ၊ ထို ရဟန်းဂေါတမကို ။ ရိတ္တဃဠံ ဝိယ၊ ရေမှ ကင်းဆိတ်သောအိုးကဲ့သို့ ။
တုစ္ဆကုမ္ဘီဝ နန္တိ၊ ကား။ နံ၊ ထိုရဟန်း ဂေါတမကို ။ ရိတ္တဃဋ ဝိံယ၊ ရေ မှကင်းဆိတ်သော အိုးကဲ့သို့။
( ဩရောဓေယျာမာတိ၊ ၌စပ်) ဩရေုဓေယျာမာတိ၊ ကား။ ဝိနန္ဓေယျာမ၊ ဖွဲ့တုပ်ကုန်အံ့။ ဟိ၊ ထင်းရှားအောင်ပြဥ◌ီးအံ့။
ပုရိတဃဋော၊ ရေဖြင့်ပြည့်သော အိုသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဣတောစိတောစ၊ ဤမှဤမှလည်း။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ ပြန်လှန်၍။ သုဝိနန္ဓနီယော၊ လွယ်ကူစွာဖွဲ့ထုပ်အပ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ရိတ္တကော၊ ရေမှ ကင်းဆိတ်သောအိုးသည်။ ယထာရုစိ၊ အလိုရှိတိုင်း။ ပရိဝတ္တေတွာ၊ ၍။ ဝိနန္နတံုး၊ ဖွဲ့တုပ်ခြင်းငှါ။ သက္ကာ၊ စွမ်းနိုင်သည်။ ဟောတိ။ [ ဤ ပူရိတဃဋော ဟိ စသော ဝါကျတို့သည် ဗျတိရေက, အနွယ, ဥပမာန ဝါကျတို့တည်း။] ဧဝမေဝ၊ ဤ့အတူပင်။ ဟတကညတာယ၊ ပျက်စီးသောပညာ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ရိတ္တကုမ္ဘိသဒိသံ၊ ရေမှကင်းသောအိုးနှင့်တူသော။ ( ရေမရှိသောအိုးနှင့် တူသော)။ သမဏံဂေါတမံ၊ ကို။ ဝါဒ ဝိနန္ဒနေန၊ ဖွဲ့တုပ်ကြောင်း အယူဝါဒဖြင့်။ သမန္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဝနန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ထုပ်ကြောင်း အယူဝါဒဖြင့်။ သမန္တော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဝနန္ဓိဿာမ၊ ဖွဲ့ထုပ်ကုန်အံ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒတိ၊ ပြော၏။
ဣတိ၊ သို့။ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ သတ္ထု၊ ၏။ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ၊ ရွှေအဆင်းရှိသော။ နလာဋမဏ္ဍလံ၊ နဖူးတော်အပြင်ကို။ အပဿူန္တော၊ မမြင်သည်။ (ဟုတွာ ) ဒသဗလဿ၊ ၏။ ပရမ္မုခါ၊ မျက်ကွယ်၌။ အတ္တနော၊ ၏။ ဗလံ၊ ဉာဏ်စွမ်းကို။ ဒီပေန္တော၊ ပြလျက်။ ( တုစ္ဆ ဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇ၌စပ်)။ [အမှန်တကယ်မရှိသော ဉာဏ်စွမ်းကိုထုတ်ပြလျက်။] အသမ္ဘိန္နံ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့် မရောနှောသော။ ခတ္တိယ ကုမာရံ၊ မင်းမျိုး သတို့သားကို။’ ဇာတိယာ၊ ဇာတ်အားဖြင့်။ ဃဋ္ဋယန္တော၊ ထိပါး စော်ကားသော။ စဏ္ဍလ ပုတ္တော ဝိယ၊ ဒွန်းစဏ္ဍား၏ သားကဲ့သို့လည်ရကောင်း+ မိဂရာဇာနံ= သားကောင်တို့၏ မင်းဖြစ် သော။ အသမ္ဘိန္နကေသရသီဟံ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့်မရောနှောသော ကေသရာဇာခြင်္သေ့ကို။ [ အခြားမျိုးဇာတ်နှင့် ရောနှောနေလျှင် ခြင်္သေ့၌ ရှိသင့်သော အားစွမ်းမရှိနိုင်သောကြောင့် အသမ္ဘိန္န ဟု အထူးပြု၍ ဆိုသည်။] ထာမေန၊ အားအစွမ်းဖြင့်။ ဃဋ္ဋေန္တော၊ သော။ ဇရသိင်္ဂါလော ဝိယစ၊ မြေခွေးအိုကဲ့သို့သော လည်းကောင်း။ နာနပ္ပကာရံ၊ အထူးထူးသေဋဍာ အပြားရှိသော ။ တုစ္ဆဂဇ္ဇိတံ၊ အချည်းနှီး ကြုံးဝါး ခြင်းကို။ ( အခြောက်တိုက် ကြုံးဝါးခြင်းကို)။ ဂဇ္ဇိ၊ ကြုံးဝါးပြီ။
ဥပါသကောပိ၊ သည်လည်း။ စိန္တေသိ၊ စဉ်းစားပြီး။ (ကိံ) အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ သည်။ အတိဝိယ၊ အလွန်အကဲသာလျှင်။ ဂဇ္ဇတိ၊ ၏။ အဝီစိဖုသနတ္ထာယ၊ အဝီစိကို ထိခြင်းအကျိုးငှါ။ ပါဒံ၊ ခြေကို။ ဘဝဂ္ဂဂ္ဂဟဏတ္ထာယ၊ ဘဝဂ်ကို လှမ်းကိုင်ခြင်း အကျိုးငှါ။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ ပသာရယန္တောဝိယ၊ ဆန့်တန်းသူကဲ့သို့။ နိရတ္ထကံ၊ အကျိုးမရှိသော ကြုံးဝါးခြင်းကို။ ဝါယမတိ၊ အားထုတ်၏။ [ ရှေးနိဿယ၌ “ နိရတ္ထကံ၊ အကျိုးမရှိသော စကားကို” ဟုပေး၏။ ဤ၌ကား “တုစ္ဆဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇိ” ကို ထောက်၍ ပေးသည်။]
မေ၊ ၏။ သတ္တာ၊ သည်။ ဣမံ ဌာနံ၊ သို့။ သစေ အာဂစ္ဆေယျ၊ အကယ်၍။ ကြွလာတော်မူအံ့။ ( ဧဝံ သတိ၊ သော်။) ဣမဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ၊ ၏။ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ၊ ဘဝဂ်တိုင်အောင်။ ဥဿိတံ၊ တောင် မတ်နေသော။ [ ဥရှေးရှိသော သိဓာတ်သည် ဥဿယ ( မြင့်မောက် ထောင်မတ်ခြင်း) အနက်ကို ဟောသည်။] မာနဒ္ဓဇံ၊ မာနတည်းဟူသော အလံကို။ ဌာနသောဝ၊ တခဏခြင်းဖြင့်ပင်။ ဩပါတေယျ၊ အောက်သို့ ကျစေရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့စဉ်းစားပြီး။
ဘဂဝါပိ၊ သည်လည်း။ တေသံ၊ ထို နိဂြောဓပရိဗ္ဗိုဇ်နှင့် သန္ဓာနသူကြွယ်တို့၏။ တံ ကထာသလ္လာပံ၊ အတူတကွ ပြောဆိုအပ်သော ထိုစကားကို။ (ထိုစကား ပြောသံကို။) အဿောသိယေဝ၊ ကြားသိတော်မူသည်သာ။
တေန၊ ထိုသို့ ကြားသိတော်မူသောကြောင့်။ အဿာသိ ခေါ ဣမံ ကထာသလ္လာပန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ။
သုမာဂဓာယာထိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ သုမာဂဓာနာမ၊ သုမာဂဓာမည်သည်။ ပေါရက္ခဏီ၊ ရေကန်တည်း။ [သုမာဂဓာယ ဟူသော ပကတိ ပစ္စယဖြင့် ပြီးသော ဝိဘတျန္တပုဒ်ဝယ် သုမာဂဓာ ဟူသော ပကတိ ပုဒ်တစိတ်ကို ဖ္ွင့်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် "ဧတ္တ" ဟုထည့်။] ယဿာ၊ ယင်း ရေကန်၏။ တီရေ၊ ကမ်းနား၌။ နိသိန္နော၊ သော။ အညတရော၊ သော။ ပုရိသော၊ သည်။ ပဒုမနာဠန္တရေဟိ၊ ပဒုမ္မာ ကြာရိုးတို့၏ အကြားတို့ဖြင့်။ အသုရဘဝနံ၊ အသုရာဘုံသို့။ ပဝိသန္တံ၊ ဝင်နေသော။ အသုရသေနံ၊ အသုရာစစ်တပ်ကို။ အဒ္ဒသ၊ မြင်ပြီ။ မောရနိဝါပေါတိ (ဧတ္တ)၊ ၌။ ဘတ္တံ၊ အစာကို။ နိဝါပေါ၊ နိဝါပဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ [နိဝါပ သဒ္ဒါသည် ဤနေရာ၌ "စိုက်ပျိုးအပ်သောမျိုးစေ့" ကို မဟော။ "အစာ" ကိုသာ ဟောသည်။] ယတ္ထ၊ အကြင် အရပ်၌။
မောရာနံ၊ ဥဒေါင်းတို့အား။ အဘယေန၊ ဘေးမဲ့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ နိဝါပေါ၊ အစာကို။ ဒိန္နေ၊ ပေးအပ်ပြီ။ တံဌာနံ၊ ထို အရပ်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်
အဗ္ဘောကာသေတိ၊ ကား။ အင်္ဂဏဋ္ဌာနေ၊ လွင်ပြင် အရပ်၌။ ( စင်္ကမတိ ၌စပ်)။
အဿသ ပတ္တာတထ၊ ကား။ တုဋ္ဌိပတ္တာ၊ နှစ်သက်ခြင်းသို့ ရောက်ကုန်သည်။ ဆသညမနဿ ပတ္တာ၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောကါကုန်သည်။ (ဟုတွာ ထည့်၍ပဋိဇာနန္တိ၌စပ်)။
အဇ္ဈာသယန္တိ၊ ကား။ ဥတ္တမ နိဿယ ဘူတံ၊ မြတ်သော မှီရာဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ [အဓိကော+ အာသယော အဇ္ဈာသယော ဟု ပြု ။ အဓိသဒ္ဒါ သေဋ္ဌာ အနက်ဟော။ အာသယသဒ္ဒါ နိဿယ( မှီရာ) အနက်ဟော။]
အာဒိဗြဟ္မစရိယန္တိ၊ ကား။ ပုရာဏ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ရှေ့၌ ဖြစ်သော ဗြဟ္မစရိယဟု ဆိုအပ်သော။ အရီယမဂ္ဂံ၊ အာရိယာမဂ်ကို။ (ပဋိဇာနန္တိ၊ ၌စပ်)။
ဣဒံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ သည်။ ဟောတိ။ (ကိံ)။ ဘ​န္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ ယေန၊ အကြင်တရားဖြင့်။ ဘဂဝတော၊ သည်။ ဝိနီတာ၊ ဆုံးမအပ်ကုန်သော။ သာဝကာ၊ တို့သည်။ အဇ္ဈသယံ၊ လွန်ကဲသော မှီရာဖြစ်သော။ အရိယမဂ္ဂ၊ ကို။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ အရဟတ္တာာဓိဂမဝသေန၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ အဿာသပတ္တာ၊ သက်သာရာရကြောင်း ဖြစ်သော ပီတိသောမနဿသို့ ရောက်ကုန်၏ ဟူ၍။ ပဋိဇာနန္တိ၊ ဝန်ခံနိုင်ကုန်၏။ သော ဓမ္မော၊ ထိုတရားသည်။
ကောနာမ၊ အဘယ်မည်သော တရားပါနည်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ( ဝုတ္တံ ဟောတိပြန်လှည့်စပ်ပါ။) [ အဋ္ဌကထာဝါကျ အစဉ်အတိုင်း လွယ်ကူအောင် အနက်ပေးထားပါသည်။ မှတ်ချက်ကို ပါဠိတော်၌ ကြည့်ပါ။