Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā
(DN) Pāthikavaggaṭṭhakathā

ဥပက္ကိလေသ= အဖွင့်။

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဥပက္ကိလေသ၊ အဖွင့်။

တပဿီတိ၊ ကား။ တပနိဿိတိကေ၊ အတ္တကိလမထာနုယောဂ အကျင့်ကိုမှီသော။ (အစေလကော၊ ၌စပ်)။ [တပေါ+ တယော+ အတ္ထီတထ တပဿီဟုပြု။]
အစေလကောတိ အာဒီနိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ သီဟနာဒေ၊ သီဟနာဒသုတ်၌။ ဝိတ္ထာရိတနယေနဝ၊ ချဲ့ဖံင့်အပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်ပင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ၏။ တပံ သမာဒိယတီတိ၊ ကား။ အစေလကဘာဝါဒိကံ၊ အစေလက၏အဖြစ်အစရှိသော။
တပံ၊ အကျင့်ကို။ သမ္မာ၊ စွာ။ အာဒိယတထ၊ ဟူ၏။ ဒဋ္ဌံ၊ မြဲမြံစွာ။ ဂဏှာတိ၊ ၏။ [ သမ္မာ အာဒိယတိကို ထပ်ဖွင့်သည်။ “ ကောင်းသွာယူ” ဟူသည် အယူကိုမြဲစွာ ယူထားခြင်းပင်တည်း။]
အတ္တမနော ဟောတီတိ၊ ကား။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ တူသော။ အညော၊ ငါမှ အခြားသော။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ ဣမသ္မိံ တပေ၊ ၌။ အတ္ထိံ၊ ရှိအံ့နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့တွေး၍။ တုဋ္ဌမနော၊ နှစ်သက်သောစိတ်ရှိသည်။ ဟောတိ။ [ အတ္တနော+ မနော အတ္တမနော။ ပီတိသောမနဿနှင့် ယှဉ်သောစိတ်သည်” မည်၏။ ထိုစိတ်ရှိသူသည် အတ္တမန မည်၏။ တုဋ္ဌမနောကား အဓိပ္ပါယတ္ထတည်း။]
ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါတိ၊ ကား။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှလောက်သော အကျင့်ဖြင့်။ အလံ၊ တော်လောက်ပြီ။ ဣတ်ိ ဧဝံ၊ သို့။ ပရိယောတိတသင်္ကပ္ပေါ၊ ပြီးဆုံးစေအပ်သော စိတ်အကြံရှိသည်။ ( ဟောတိ)။ [ ကျင့်စရာ ကိစ္စအားလုံး ပြည့်စု့သောကြောင်ြ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပ ဖြစ်သည်မဟုတ်, “ ဤမျှလောက်ကျင့်လျှင် တော်လောက်ပြီ” ဟု လုံ့လကို လျှော့ချသောအားဖြင့် စိတ်အကြံကို ပြီးဆုံးစေသောကြောင့် ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပဖြစ်သည်ဟူလိူ။] စ၊ ဆက်။ ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ [ ဣဓ နိဂြောဓတပဿီ။ ပေ။ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါဟူသောစကားသည်။] တိတ္ထိယာနဲ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ အာဂတံ၊ လာ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင် တိတ္ထိတို့နှင်စပ်သဖြင့် လာပါသော်ခည်း။
သာသနာဝစရေနာပိ၊ သာသနာတော်၌ သက်ဝင်သော ရှင်ရဟန်းဖြင့်လည်း။ ဒီပေတဗ္ဗံ၊ ပြထိုက်၏။ ဟိ၊ ချဲ့။
ဧကစ္စော၊ အချို့သောရှင်ရဟန်းသည်။ ဓုတင်္ဂ၊ ဓုတင်ကို။ သမာဒိယတိ၊ ကောင်းသွာယူ၏။ ( ဆောက်တည်၏)။ သော၊ ဓုတင်ဆောက်တည်သော ထိုရှင်ရဟန်းသည်။ တေနေဝ ဓုတင်္ဂေန၊ ထို ဓုတင်ဖြင့်ပင်။ ( အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါတို့၌စပ်)။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ သော။ ဓုတင်္ဂဓရော၊ ဓုတင်ကို ဆောင်သော။ အညော၊ သော။ ကော၊ သည်။ ( အတ္ထိ၊ ရှိသနည်း)။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ အတ္တမနော၊ မိမိစိတ်ရှိသည်။ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပေါ၊ ပြည့်စုံသော အကြံအစည်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တပဿိနော ဥပက္ကိလေသော ဟောတီတိ၊ ကား။ ဒုဝိဓဿောပန၊ တ်တ္ထိယ, သာသနာဝစရအားဖြင့် နှစ်ပါးမပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ ဧတဿ တပဿ်နော၊ ဤ တပဿီပုဂ္ဂိုလ်၏။ အယံ၊ ဤ မာန၏အကြောင်းဖြစ်သေဋ အကျင့်, ဓုတင်အကျင့်သည်။ ဥပက္ကိလေသော၊ ညစ်နွမ်းကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ ရှေးနိဿယ၌ “ အယံ၊ ဤနှစ်သက်ခြင်း, ပြည့်စုံသောစိတ်အကြံရှိခြင်းသည်” ဟု အနက်ပေး၏။ မောက်ဝါကျ၌” အယံ တပေါ “ ဟု ရှိသောကြောင့် စဉ်းစားပါ။]
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှလောက်သော အတ္တမန ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပ ဖြစ်ခြင်းမျှခြင်း။ ဝါ၊ ငါနှင့်တူသူ အခြားလူမရှိဟု လွန်ကဲသောမာနကို ဖြစ်စေခြင်:, ကိစ္စမပြီးသေပဲ ဤမျှလေဋက်သောအကျင့်ဖြင့် တော်လောက်ပြီဟု လွန်ကဲသောမာနကိုဖြစ်စေခြင်းဟူသော ဤ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ အယံ တပေါ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒါ၊ ၏။
အတ္တာနုက္ကံသေတီတိ၊ ကား။ မယာ၊ နှင့်။ သဒိသော၊ တူသော။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိသေရသနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ဥက္ကံသေတိ၊ ချီးမြှောက်၏။ ဥက္ခိိပတိ၊ မြှောက်ပင့်၏။ [ သူတပါးတို့၏အထက်၌ တင်ထား၏” ဟု သဒ္ဒတ္တပေးပါ။ ]
ပရံ ဝမ္ဘေတီတိ၊ ကား။ အယံ၊ ဤသူသည်။ မာဒိသော၊ ငါကဲ့သို့ရှုအပ်သူသည်။ ( ငါလိုလူသည်)။ န၊ မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ပရံ၊ သူတပါးကို။ သံရာရေတိ၊ အောက်သို့ ဆောင်ခြင်းကိုပြု၏။ အဝက္ခိပတိ၊ အောက်သို့ပစမချ၏။ (အထင်သေး၏ )။
မဇ္ဇတိတိ၊ ကား။ မာမမဒကရဏေန၊ မာန တည်းဟူသော ယစ်မူးခြင်းကိုပြုခြင်းဖြင့်။ မဇ္ဇတိ၊ ယစ်မူး၏။
မုစ္ဆတီတိ၊ ကား။ မုစ္ဆိတော၊ တွေဝေခြင်းသို့ရောက်သည်။ ဂဓိတော၊ တဏှာဖြင့်မက်မောသည်။ (တနည်း)။ ဂန္တိတော၊ အဘိဇ္ဈာန်ကာယဂန္ထ, သီလဗ္ဗတပရာမာသ ကာယဂန္ထတို့ဖြင့်။ အဇ္ဈောသန္တော၊ လွှမ်းမိုး၍ သက်ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပမာဒမာပဇ္ဇတီတိ၊ ကား။ ဧတဒေဝ၊ ဤ အကျင့်သည်သာလျှင်။ သာရံ၊ အနှစ်သာရတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ယူ၍။ ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။သံဟာရေတိ။ ။ သံဟာရံဟူျသဋ နာမ်ပုဒ်နောင် ဓာတွတ္ထေ နာမသ္မီံ ဟူသောခါဒိဘဏ္ဍ (၁၂ ) မောဂ္ဂလ္လန်သုတ်မျိုးဖြင့် ကရဓာတ်၏အနက်၌ ဩပစ္စည်း သက်ရသော နာမဓာတ်ဟု သိစေလိုသောကြောင့် “ သံဟာရံ နိဟီနံ ကရောတိ” ဟု ဋီကာဖွင့်သည်။ န္ဟီနံကား သံဟာရံ၏အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်တည်း။ ထိုကြောင့် ဤနေရာ၌ “ဆောင်” ဟူသည်မှာ “အောက်သို့ ဆောင်ခြင်း” ဟုမှတ်ပါ။ **ပုစ္ဆတိ ပမာဒ မာပဇ္ဇတိ**။ ။ ပုစ္ဆဓာတ်သည် တွေဝေခြင်းအနက်ကိုဟော၏။ ထိုကြောင့်” ပုစ္ဆိတော ဟောတိ” ဟုဖွင့်သည်။ မုစ္ဆိတောကို ဋီကာ၌ “မုစ္ဆာပနေဋ” ဟုဖွင့်သောကြောင့် “မုစ္ဆံ၊ တွေဝေခြင်းသို့။ ဣတော = ရောက်သူ။ မုစ္ဆိတော= သူ” ဟုဝိဂ္ဂဟပြုပါ။ [ မုစ္ဆာ + သဥ္ဇာတာ+ ယဿာတိ ဟု သဥ္ဇတအဿတ္ထိလည်း ဖြစ်နိုင်ပါ၏။ ] တွေဝေခြင်းသို့ရောက် ဟူသည် အဘိဇ္ဈာကာလဂန္ထ သီလဗ္ဗတပရာမသ ကာယဂန္ထတို့ဖြင့် နှောင်ဖွဲ့အပ်သောစိတ်ရှိခြင်း , ထိုတပေါဇိဂုစ္ဆာအကျင့်၌ လွန်စွာ ငြိကပ်ခြင်းပင်တည်း ဟုပြလို၍ “ ဂန္ထိတော အဇ္ဈောသန္နော” ဟုဖွင့်သည်။ နှောင်ဖွဲ့အပ်သောစိတ်ရှိခြင်းဟူသည်မှာလည်း မေ့လျော့ခြင်းပသ်တည်းဟု သိစေတော်မလိုသောကြောင့်”ပနာဒ မာဂဇ္ဇတိ” ဟု ဟောတော်မူသည်။
သာသနေ၊ ၌။ ပဗ္ဗဇိတောပိ၊ ရှင်ရဟန်းသည်လည်း။
ဓုတင်္ဂသုဒ္ဓိကော၊ ဓုတပါဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသည်။ ဟောတိ။ ကမ္မဋ္ဌာနသုဒ္ဓီကော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းရှိသာ်။ န(ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ ဓုတင်္ဂမေ၊ ဓုတင်ကိုသာ။ အရဟတ္တံဝီယ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုကဲ့သို့။ သာရတော၊ အနှစ်သာရအားဖြင့်။ ပစ္စေတီ၊ ယုံကြည်၏။
လာဘသက္ကာရသိလောကန္တိဧတ္ထ၊ ၌။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ ပစ္စယာ၊ တို့သည်။ (လာဘာ ၌စပ် )။ လဗ္ဘန္တိ၊ ရလ အပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဪ ပစနတ္တကြောင့်။ လာဘာ၊ လာဘ်တို့မည်၏။ တေ ယေဝ၊ ထိုလေးပါးသောပစ္စည်းတ်ု့သည်ပင်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ကတွာ၊ ၍။ ပဋိသင်္ခရိတွာ၊ ပြုပြင် စီမံ၍။ ဝါ၊ ပြုပြင်စီမံပြီးမှ။ လဒ္ဓါ၊ ရအပ်ကုန်သည် ။ ( သမာနာ)။ သက္ကာရော၊ မည်၏။ [ ကရိယတေတိ ကာရော။ သုဋ္ဌု+ ကာရော သက္ကရော။] ဝဏ္ဏဘဏနံ၊ ဂုဏ်ကို ပြောဆိုခြင်းသည်။ ( ချီးမွမ်းခံရခြင်းသည်) သိလောကော၊ မည်၏။ ( နာမည် ကျော်ကြားမူတည်း။)
အဘိနိဗ္ဗတ္တေတီတိ၊ ကား။ အစေလကာဒိတာဝံ၊ အစေလကအစရှိသူတို့၏ အဖြစ်ကို။ [ သာသနာပ တိတ္ထိတို့ကို ရည်ရွယ်သည်။] နိဿယ၊ မှီ၍။ မဟာလာတော၊ များမြတ်သော လာဘ်သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတီတိ၊ ဟူ၍။ ( ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော။ ဧတ္ထ၊ ဤဝါရ၌။
သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်ကို။ ပုရိမဝါရ နယေနေဝ၊ ရှေးဝါရ၌ တိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်ပင်။ ဒုဝိဓဿာပိ၊ နှစ်ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ တပဿိနော၊ ၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ [ သိထိုက်ပုံက်ု ပါဠိတော်နှင့် တွဲကြည့်ပါ။]**ထင်ရှားစေဦးအံ**၊ တပဿီပုဂ္ဂိုဘ်သည် မိမိ ဆောက်တည်အပ်သော အကျင့်ကို ဤအကျင့်သည်သာ အနှစ်သာရတည်းဟု နှစ်သက် သဘောကျ မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်ထင်မှတ်နေရာ၌ နှစ်သက်သဘောတူခြင်းသည် အအဘိဇ္ဈာကာယဂန္တဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှားယွင်းစွာသုံးသပ် ထင်မှတ်ခြင်းသည်လည်း သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယ ဂန္ထဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဂဓိတ (ဂန္တိတ) ဟု လည်းကောင်း , အဇ္ဈောသန္နာ ( အဇ္ဈောသာနာ, အဇ္ဈောပန္နာ) ဟုလည်းကောငါး ပါဌ်အမျိုးမျိုးရှိပုံနှင့် အနက်အမျိုးမျိုးကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာ ပဌနအုပ် (၃၇၆) ၌ လည်းကောင်း , စတုတ္ထအုပ် ( ၃၀၈, ၄၅၆) ၌လည်းကောင်း, အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသဋဋီကာ စတုတ္ထအုပ် (၉၅) ၌လည်းကောင်း ပြထားပြီး။ဈာကာယဂန္တဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။ မှားယွင်းစွာသုံးသပ် ထင်မှတ်ခြင်းသည်လည်း သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယ ဂန္ထဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရခြင်းပင်တည်း။
ဝေါဒါယံ အာပဇ္ဇတီတိ၊ ကား။ ဒွေ ဘာဂဲ၊ နှစ်သက် မနှစ်သက်အားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲခြား ဝေဖန်ခြင်းသို့။ အပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဒွေ၊ နှစ်သက် မနှစ်သက်အားဖြင့် နှစ်မျိုးကုန်သော။ ဘာဂေ၊ အဖို့အစုတို့ကိူ။ ကာရောတိ၊ ၏။
ခမတီတိ၊ ကား။ ရုစ္စတိ၊ နှစ်သက်၏။
နက္ခမတီတိ၊ ကား။ နရုစ္စတိ၊ မနှစ်သက်။
သာပေက္ခောပဇဟတီတိ၊ ကား။ သတဏှော၊ တဏှာနှင့်တကွဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပဇဟတိ၊ ပယ်စွန့်၏။
ကထဲ၊ အဘယ်သို့ ပယ်စွန့်သနည်း။
ပါတောဝ၊ စောစော၌ ပင်လျှင်။ ခီရသတ္တံ၊ နို့နှင်ရောစပ်အပ်သောထမင်းကို။ ( နို့ထမင်းကို)။ ဘုတ္ထော၊ စားပြီးသည်။ ဟောတိ။
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။ အဿ၊ ထို တပဿိပုဂ္ဂိုလ်၏။ မံသဘောဇနံ၊ အသားတို့ဖြင့် သွန်းလောင်ရထည့်ခက် ရောပြွန်းအပ်သောဘောဇဉ်ကို)။ (အသားရေဋခါဍအပ်သော ဒန်ပေါက်ဆွမ်းကနု)။ ဥပနေတိ အနီးသို့ကပ်ဆောင်၏။
တသေ၊ ထိုတပဿိပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ငဲ့ကွက်လျှင် စွန့်ခြင်းသည်။ ဟောတိ။ [ အကြံဖြစ်ရုံမျှ မဟုတ် နှုတ်ဖြင့်ထုတ်ပြောလျက် စွန့်လွတ်သောကြောင့် ဤသို့ ပေးရသည်။] (ကိံ) ဣဒါနိ၊ ၌။ ဧဝံရူပံ၊ ဤသို့ သဘောရှိသောဘောဇဉ်ကို။ ကဒါ ၌။ လာဘိဿမ ရပါကုန်အံနည်း။ [ နောက်ဘယ်တော့များ ဒီလိုဘောဇဉ်ကို ရအုံးမှာပါလဲ။] သစေ ဇာနေယျာမ၊ ( ရမည်ဟု) အကယ်၍ သိကုန်အံ့။ (ဧဝံ သတိ)။ ပါတောဝ၊ ၌ ပင်။ ခီရဘတ္ထံ၊ ကို။ န ဘုဥ္စေယျာမ၊ မစားကုန်ရာ။ မယာ၊ ငါသည် ။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ကာထုံ၊ ငှါ။ သက္ကာ၊ တက်ကောင်းအံနည်း။ [ ယခုတော့ ဝ နေလို့ ဘာတက်နိုင်တော့မှာတုန်း။] ဘော၊ အမောင်။ ဂစ္ဆ၊ သွားတော့။ တွမေဝ၊ သင်သည်သာ။ ဘုဥ္ဇ၊ စားလိုက်တောြ။ ဣတိ၊ ဤသို့ငဲ့ကွက်လျက် စွန့်လွတ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ [ ဣတိ တပုဒ် အကြေကြံ။] ဇီဝိတံ၊ အသက်ကို။ ပရိစ္စဇန္တောဝိယ၊ စွန့်လွတ်ရသူကဲ့သို့။ သာပေက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းနှင့် တကံ ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)။ ပဇဟတိ။
ဂဓိတောတိ၊ ကား။ ဂေဓဇာတော၊ ဖြစ်သောမက်မောခြင်း ရှိသည်။ မုစ္ဆိတောတိ၊ ကား။ ဗလဝတဏှာယ၊ အားကြီးသောတဏှာဖြင့်။

မုစ္ဆိတော၊ လွန်စွာဖြစ်သော တွေဝေခြင်း ရှိသည်။ ဝါ၊ တွေဝေခြင်းသို့ ရောက်သည်။ သံမုဋ္ဌဿတီ၊ ပျောက်ပျက်သော သတိရှိသည်။ ဟုတွာ။ ``

ဝေါဒါသံ။ ။ ဝိ+ အဝ+ အသုဓာတ် ဏပစ္စည်း, အကို အာဝုဒ္ဓိပြု။ ဒိလာ၍ “ဝေါဒါသံ” ဟုဖြစ်၏။ ဤသဒ္ဒါသည် ဝိရှေးရှိေူာ အသဲဓာတ် ဏပစ္စည်းဖြင့်ပြီးသော “ဗျာ သော” သဒ္ဒါကဲ့သိူ့ ဝိဘဇ္ဇန ( ခွဲခြမ်း ဝေဖန်ခြင်း) အနက်ကို ဟော၏။ ထို ဝိဘဇ္ဇနသည်လည်း နှစ်သက်, မနှစ်သက် အားဖြင့် နှစ်ဖို့ နှစ်မျိုးပြုခြင်းဖြစ်သောကြောင့်” ဒွေဘာဂေ ကရောတိ” ဟုဖွင့်သည်။ ``

အဇ္ဈာပန္နောတိ၊ ကား။ အာမိသေ၊ ၌။ အတိလဂ္ဂေါ၊ လွန်စံာ ငြိကပ်သည်။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ (တုမှေ့) ဘုဥ္ဇိဿထ၊ စားကြမည်လော။ ဣတိ၊ သို့။ ဓမ္မနိမန္တ မတ္တမ္ပိ၊ တရားဖြင့်ဖိတ်မန်ခြင်းမျှကိုလည်း။ အကတွာ၊ ၍။ မဟန္တေ မဟန္တေ၊ ကြီးကုန်ကြီးကုန်သော။ ကဗလေ၊ ဆွမ်းလုတ်တို့ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ [ “တံ၊ ထို မိမိနှစ်သက်အပ်သော ဘောဇဉ်ကို။ အဇ္ဈာပန္နော၊ တဏှာဖြင့် လွှမ်းမိုး သကရောက်သည်” ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ။]
အနာဒီနဝဒဿာဝီတိ၊ ကား။ အာဒီနာမဝမတ္တမ္ပိ၊ အပုစ်မျှကိုလည်းနပဿတိ= မမြငါ။ [ ဂဓိတ, မုစ္ဆိတ, အဇ္ဈာပန္န ဖြစ်လျက် စားသုံးခြငး၌ အပြစ်မျှကိုလည်းမမြင်၊ ဟူလို။]
အနိဿရဏပညောတိ၊ ကား။ ဣဓိ၊ ဤ အာမိသ၌။ မတ္တညုတာ နိဿရဏ ပစ္စဝေက္ခဏာဉာဏ်ဖြင့် သုံးဆောင်ခံစားခြင်းမျှကိုလည်း။ နကရောတိ၊ မပြု။
လာဘသက္ကာရသိလောကဘနိကန္တိဟေတူတိ၊ ကား။ လာညာဒီသု၊ သာမညလာဘ် အစရှိသည်တို့၌။ တဏှာဟေတု၊ တပ်မက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ( တပံ သမာဒ်ယတိ၊ ၌ စပ်) [ဂဓိတော စသည်တို့၏အဖွင့်ကို သီဘက္ခန်ဘာသာဋီကာ စတုတ္ထအုပ် ( ၃၀၈ ) ၌ ပြထားပြီး။ ဧကဝုစ် ဗဟုဝုစ်သာ ထူး၏။]
သံဘက္ခေတီတိ၊ ကား။ သံခါဒတိ၊ ခဲစားသနည်း။
အသနိ ဝိစက္ကန္တိ၊ ကား။ ဝိစက္ကသဏ္ဌာနာ၊ ပြန့်ကျယ်သော စက်ဝန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော။ အသနိယေဝ၊ မိုးကြိုးစက်ပင်တည်း။
ဣဒံ ( အတ္ထဇာတံ)၊ ဤအနက် သဘောသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်။ ဝါ၊ ဆိုလိုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကိံ၊ အဘယ် အနက်သဘောသည်။ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ နည်း။) အသနိဝိစက္ကံ၊ ပြန့်ကျယ်သော စက်ဝန်းသဏ္ဌာန်ရှိသေဋဘမိုးကြိုးတည်းဟူသော။ ဣမဿ၊ ဤရဟန်း၏။ ဒန္တကူဋံ၊ သံတူသဖွယ်ဖြစ်သော သွားသည်။ မူလဗီဇာဒီသု၊ အမြစ်မျိုး အစရှိသော မျိုးတို့တွင်။ ကိဥ္စိ၊ တစုံတရာသော မျိုးကို။ န သံ ဘုဥ္ဇတိ၊ မစားသည်မှာ။ န၊ မဟုတ်။ ( သံဘုဥ္ဇတိဧဝ၊ စားသည်သာ။)
အထ စ ပန၊ ထို့သို့စားပါလျက်လည်း။ နံ၊ ထိုသူ့ကို။ သမဏပ္ပဝါဒေန ရဟန်းဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြင့်။ သမဏောတိ၊ ဟူ၍။ သဥ္ဇာနန္တိ၊ သိကြကုန်၏။ [ သမဏပ္ပဝါဒေန၌ ပါဌသေသထည့်ဖို့ရာပြ၏။ အဓိပ္ပါယ်ကို ပါဋ္ဌိတော်နှင့်စပ်ပြည့်ပါ။] ဣတိ၊ ဤ အနက်သဘောသည်။ ဝါ၊ ကို။ ( ဝုတ္တံဟောတိ)။
ဧဝံ၊ သို့။ အပဿဒေတိ၊ ကြိမ်းမောင်း၏။ အဝက္ခိပတိ၊ အောက်သို့ပစ်ချ၏။ (အထင်သေး၏)။
ဣဒံ၊ ဤပါဠိတော် စကားသည် ။ တိတ္ထိယ ဝသေန၊ တိတ္ထိတို့နှင့်စပ်သဖြင့်။ အာဂဟံ၊ လာပြီ။ ပန၊ ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ပါဠိတော်စကား၌။
ဘိက္ခုဝသေန၊ ရဟန်းတို့နှင့် စပ်သဖြင့်။ အယံ၊ ဤ ဆိုလတံ့ကား။ ယောဇနာ၊ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကိုယှဉ်စေခြင်းတည်း။
ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီတိ၊ ကား။ ကုဇ္စ◌ျနလက္ခဏေန၊ အမျက်ထွက်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ကောဓေန၊ ကောဓနှင့်လည်းကောင်း။ ဝေရအပ္ပဋိနိဿဂ္ဂလက္ခဏေန၊ ရန်ကိုမစွန့်လွှတ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ဥပနာဟေန စ၊ ဥပနာမာနှင့် လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။ (ဟောတိ)။
မက္ခီ ဟောတိ ပဠာသီတိ၊ ကား။ ပရဂုဏမက္ခနလက္ခဏေန၊ သူတပါး၏ဂုဏ်ကို ချေဖျက်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ မက္ခေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ ယုဂဂ္ဂါဟ လက္ခဏေန၊ အစုံယူခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ (ယှဥ◌်ပြိုင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော)။ ပဠာသေနစ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော (ဟောတိ)။
ဣဿုကီ ဟောတိ မစ္ဆရီတိ၊ ကား။ ပရသက္ကာရာဒီသု၊ သူတပါးတို့၏ သက္ကာရ အစရှိသည်တို့၌။ ဥသူယနလက္ခဏာယ၊ ငြူစူခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ဣဿာယ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ အာဝါသ ကုလ လာဘဝဏ္ဏ ဓမ္မေသု၊ နေရာ အမျိုး, လာဘ်, အဆင်း, ဂုဏ်သတင်း ပရိယတ်တရားတို့၌။ [ဝဏ္ဏအရ ခန္ဓာကိုယ် အဆင်းနှင့် ဂုဏ်သတင်း ၂ မျိုးရ၏။] မစ္ဆရာယနလက္ခဏေန၊ ဝန်တိုခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ ပဥ္စဝိဓမစ္ဆေရေနစ၊ ငါးပါး အပြားရှိသော မစ္ဆေရနှင့် လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော၊ သည်။ ဟောတိ။
သဌော ဟောတိ မာယာဝီတိ၊ ကား။ ကေရာဋိကလက္ခဏေန၊ ကောက်ကျစ် စဥ◌်းလဲသူ၏အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိသော။ သာဌေယေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ ကတပ္ပဋိစ္ဆာဒနလက္ခဏာယ၊ ပြုအပ်ပြီးသောအပြစ်ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ မာယာယစ၊ နှင့်လည်းကောင်း။ သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ဝစနတ္ထကို ဋီကာ၌ရှူ။]
ထဒ္ဓေါ ဟောတိ အတိမာနီက၊ ကား။ နိဿိနေဟ နိက္ကရုဏ ထဒ္ဓ လက္ခဏေန၊ ချစ်းခြင်းမေတ္တာ မရှိသူ၏အဖြစ်, ကရုဏာမရှိသူ၏အဖြစ် ဟူသော ခက်ထန်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ထမ္ဘေန၊ နှင့်လည်းကောင်း။ အတိက္ကမိတွာ၊ ရှိသည့်ဂုဏ်ထက် လွန်တက်၍။ မညနလက္ခဏေန၊ မှတ်ထင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော။ အတိမာနေနစ၊ လွန်ကဲသောမာနနှင့်လည်းကောင်း။သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ဝိဂ္ဂဟကို ဋီကာ၌ရှု။ အတိမာနီ၌ ဋီကာအလို မိမိနှင့် ဂုဏ်အားဖြင့်တန်းတူသူ, သို့မဟုတ် သာလွန်သူကို မိမိကျော်လွန်၍ သူတို့ကိုအောက်ချလျက် သိသူ ဟု ဖွင့်၏။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အတူတူပင်တည်း။]
ပါပိစ္ဆော ဟောတီတိ၊ ကား။ အသန္တသမ္ဘာဝနပတ္ထနလက္ခဏာယ၊ ထင်ရှားမရှိသော ဂုဏ်ဖြင့် ချီးမွမ်းခြင်းကို တောင်းတခြင်းလက္ခဏာရှိသော။ ပါပိစ္ဆတာယ၊ ယုတ်မာသော အလိုရှိသူ၏ အဖြစ်နှင့်။ သမန္နာဂတော ဟောတိ။ [ပါပါ+ ဣစ္ဆာ+ ယဿဟုပြု။]