Suddhikavārakathāvaṇṇanā
200. Ullapanākāran ti
M2.289 samāpajjintiādiullapanākāraṃ .Āpattibhedan ti ‘‘ na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassā ’’ tiādiāpattibhedaṃ .
Puna ānetvā paṭhamajjhānādīhi na yojitan ti ettha ‘‘ paṭhamajjhānenā ’’ ti pāṭhoti gaṇṭhipade vuttaṃ , tadeva yuttaṃ .
Kattusādhanopi bhaṇita -saddo hotīti āha ‘‘ atha vā ’’ tiādi .
Yena cittena musā bhaṇati , teneva cittena na sakkā ‘‘ musā bhaṇāmī ’’ ti jānituṃ , antarantarā pana aññena cittena ‘‘ musā bhaṇāmī ’’ ti jānātīti vuttaṃ ‘‘ bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmī ’’ ti .
Ayamettha attho dassitoti tīhi aṅgehi samannāgato musāvādoti ayamettha attho dassito .
Na sakkā na bhavitun ti pubbabhāgato paṭṭhāya ābhogaṃ katvā bhaṇitattā na sakkā na bhavituṃ .
Āpattiyā na kāretabboti pubbabhāgakkhaṇe ‘‘ musā bhaṇissāmī ’’ ti ābhogaṃ vinā sahasā bhaṇantassa vacanakkhaṇe ‘‘ musā etan ’’ ti upaṭṭhitepi nivattetumasakkuṇeyyatāya avisayabhāvato āpattiyā na kāretabbo .
Davāti sahasā .
Ravāti aññaṃ vattukāmassa khalitvā aññabhaṇanaṃ .
Taṃ jānātīti taṃñāṇaṃ , tassa bhāvo taṃñāṇatā , ñāṇassa atthasaṃvedananti attho .
Ñāṇasamodhānan ti ñāṇassa bahubhāvo , ekacittuppāde anekañāṇatāti attho .
Na hi sakkā … pe … jānitun ti ārammaṇakaraṇassa abhāvato vuttaṃ .
Asammohāvabodho ca īdisassa
V2.257 ñāṇassa natthi ,‘‘ bhaṇissāmī ’’ ti pavattacittaṃ ‘‘ bhaṇāmī ’’ ti pavattacittassa paccayo hutvā nirujjhati , tañca ‘‘ bhaṇitan ’’ ti pavattacittassa paccayo hutvāti āha –‘‘ purimaṃ purimaṃ pana … pe … nirujjhatī ’’ ti .
Tasmiṃ pubbabhāge sati ‘‘ sesadvayaṃ na hessatī ’’ ti etaṃ natthi , avassaṃ hotiyevāti vuttaṃ hoti , bhaṇissāmīti pubbabhāge sati ‘‘ bhaṇāmi bhaṇitan ’’ ti etaṃ dvayaṃ na na hoti , hotiyevāti adhippāyo .
Ekaṃ viya pakāsatīti anekakkhaṇe uppannampi cittaṃ ekakkhaṇe uppannasadisaṃ hutvā pakāsati .
Samāpajjintiādīnīti ādi -saddena samāpajjāmi , samāpannoti
M2.290 imāni dve saṅgaṇhāti .Tattha samāpajjiṃ , samāpannoti imesaṃ asatipi kālanānatte vacanavisesaṃ sandhāya visuṃ gahaṇaṃ .
207. Sakabhāvapariccajanavasenāti attano santakabhāvassa pariccajanavasena .
Magguppattito pubbe viya ‘‘ sarāgo sadoso ’’ ti vattabbatābhāvato cattampi keci gaṇhanti , nayidamevanti dassanatthaṃ ‘‘ vanto ’’ ti vuttaṃ .
Na hi yaṃ yena vantaṃ , so puna taṃ ādiyati .
Tenāha ‘‘ anādiyanabhāvadassanavasenā ’’ ti .
Vantampi kiñci santatilaggaṃ siyā , nayidamevanti dassanatthaṃ ‘‘ mutto ’’ ti vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ santatito vimocanavasenā ’’ ti .
Muttampi kiñci muttabandhanaṃ viya phalaṃ kuhiñci tiṭṭhati , na evamidanti dassanatthaṃ ‘‘ pahīno ’’ ti vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ kvaci anavaṭṭhānadassanavasenā ’’ ti .
Yathā kiñci dunnissaṭṭhaṃ puna ādāya sammadeva nissaṭṭhaṃ paṭinissaṭṭhanti vuccati , evaṃ vipassanāya nissaṭṭhaṃ ādinnasadisaṃ maggena pahīnaṃ paṭinissaṭṭhaṃ nāma hotīti dassanatthaṃ ‘‘ paṭinissaṭṭho ’’ ti vuttaṃ .
Tenāha ‘‘ ādinnapubbassa paṭinissaggadassanavasenā ’’ ti .
Ukkheṭitoti uttāsito , uttāsetvā palāpitoti vuttaṃ hoti .
Yo ca uttāsetvā palāpito , na puna so taṃ ṭhānaṃ āgacchatīti āha ‘‘ puna anallīyanabhāvadassanavasenā ’’ ti , puna āgantvā santāne anuppattibhāvadassanavasenāti attho .
Khiṭa-saddaṃ saddasatthavidū uttāsatthe paṭhantīti āha –
‘‘ svāyamattho saddasatthato pariyesitabbo ’’ ti .
Aṇuyeva aṇusahagataṃ , atikhuddakanti vuttaṃ hoti .
Suddhikavārakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .