Khettaṭṭhakathāvaṇṇanā
104. Khettaṭṭhakathāyaṃ satta dhaññānīti sālivīhiyavakaṅgukudrūsavarakagodhumānaṃ vasena satta dhaññāni
V2.128 .Nirumbhitvā vātiādīsu ‘‘ gaṇhantassā ’’ ti paccekaṃ yojetabbaṃ .
Tattha nirumbhitvā gahaṇaṃ nāma vīhisīsaṃ acchinditvā yathāṭhitameva hatthena gahetvā ākaḍḍhitvā bījamattasseva gahaṇaṃ .
Ekamekan ti ekamekaṃ vīhisīsaṃ .
Uppāṭetvā vāti muggamāsādīni uddharitvā vā .
Yasmiṃ bīje vātiādi nirumbhitvā gahaṇādīsu yathākkamaṃ yojetabbaṃ .
Sālisīsādīni nirumbhitvā gaṇhantassa yasmiṃ bīje vatthu pūrati , ekamekaṃ hattheneva chinditvā gaṇhantassa yasmiṃ sīse vatthu pūrati , asitena lāyitvā gaṇhantassa yassaṃ muṭṭhiyaṃ vatthu pūrati , bahūni ekato uppāṭetvā gaṇhantassa yasmiṃ muggamāsādiphale vatthu pūratīti evamettha yathākkamo veditabbo .
‘‘ Tasmiṃ bandhanā mocitamatte ’’ ti vacanato tasmiṃ bījādimhi bandhanā mocite sati tato anapanītepi pārājikamevāti daṭṭhabbaṃ .
Acchijjamānoti acchinno hutvā ṭhito .
Jaṭitānīti chinditāni acchinnehi saddhiṃ jaṭitāni hontīti attho .
Sabhusan ti palālasahitaṃ .
Abhusan ti palālarahitaṃ .
Khīlenāti
M2.145 khāṇukena .Ettha ca khīlasaṅkamanādīsu ubhayaṃ sambhavati sahapayogo dhuranikkhepo ca .
Yadā hi parassa khettādīsu ekadesaṃ khīlasaṅkamanādivasena attano santakaṃ karoti , tadā satipi paṭhamataraṃ sāmikānaṃ dhuranikkhepe khīlasaṅkamanādisahapayogaṃ vinā na hotīti sahapayogeneva pārājikaṃ .
Teneva mātikāṭṭhakathāyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . dutiyapārājikavaṇṇanā ) vuttaṃ ‘‘ ṭhānācāvanavasena khīlādīni saṅkāmetvā khettādiggahaṇavasena ca sahapayogo veditabbo ’’ ti .
Yadā pana asati dhuranikkhepe khīlasaṅkamanādimattaṃ kataṃ , tadā vinā dhuranikkhepena na hotīti dhuranikkhepeneva pārājikaṃ .
Tenevettha ‘‘ tañca kho sāmikānaṃ dhuranikkhepenā ’’ ti vuttaṃ .
Evaṃ sabbatthāti yathāvuttamatthaṃ rajjusaṅkamanādīsupi atidisati .
Yaṭṭhin ti mānadaṇḍaṃ .
Ekasmiṃ anāgate thullaccayaṃ , tasmiṃ āgate pārājikan ti ettha sace dārūni nikhaṇitvā tattakeneva gaṇhitukāmo hoti , avasāne dārumhi pārājikaṃ .
Sace tattha sākhāyopi katvā gahetukāmo hoti , avasānasākhāya pārājikanti veditabbaṃ .
Tattakena asakkontoti dārūni nikhaṇitvā vatiṃ kātuṃ asakkonto .
Khettamariyādan ti vuttamevatthaṃ vibhāvetuṃ ‘‘ kedārapāḷin ’’ ti vuttaṃ .
Vitthataṃ karotīti pubbe vijjamānameva mariyādaṃ vitthiṇṇaṃ karoti .
Akataṃ vā pana patiṭṭhapetīti pubbe akataṃ vā mariyādaṃ ṭhapeti .
Khettaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .