Udakaṭṭhakathāvaṇṇanā
98. Udakaṭṭhakathāyaṃ sandamānaudake nikkhittaṃ na tiṭṭhatīti āha ‘‘ asandanake udake ’’ ti .
Anāpattīti hatthavārapadavāresu dukkaṭāpattiyā abhāvaṃ sandhāya vuttaṃ .
Kaḍḍhatīti heṭṭhato osāreti .
Uppalādīsūti ādi -saddena padumapuṇḍarīkādiṃ saṅgaṇhāti .
Rattaṃ padumaṃ , setaṃ puṇḍarīkaṃ .
Setaṃ vā padumaṃ , rattaṃ puṇḍarīkaṃ .
Atha vā rattaṃ vā hotu setaṃ vā satapattaṃ padumaṃ , ūnasatapattaṃ puṇḍarīkaṃ .
Vatthu pūratīti pārājikavatthu pahoti .
Tasmiṃ chinnamatte pārājikan ti udakato accuggatassa udakavinimuttaṭṭhānato chedanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Yaṃ vatthuṃ pūretīti yaṃ pupphaṃ pārājikavatthuṃ pūreti .
Dasahi pupphehi katakalāpo hatthako , mahantaṃ kalāpaṃ katvā baddhaṃ bhārabaddhaṃ .
Rajjukesu tiṇāni santharitvāti ettha ‘‘ dve rajjukāni udakapiṭṭhe ṭhapetvā tesaṃ upari tiriyato tiṇāni santharitvā tesaṃ upari bandhitvā vā abandhitvā vā tiriyatoyeva pupphāni ṭhapetvā heṭṭhato gatāni dve rajjukāni ukkhipitvā pupphamatthake ṭhapentī ’’ ti vadanti .
Kesaggamattampi yathāṭhitaṭṭhānato cāvetīti pārimantena phuṭṭhokāsaṃ , orimantena kesaggamattaṃ cāveti .
Sakalamudakan ti daṇḍena phuṭṭhokāsagataṃ sakalamudakaṃ .
Na udakaṃ ṭhānan ti attanā kataṭṭhānassa aṭṭhānattā .
Idaṃ ubhayan ti ettha ‘‘ bandhanaṃ amocetvā … pe … pārājikan ’’ ti idamevekaṃ ,‘‘ paṭhamaṃ bandhanaṃ … pe … ṭhānaparicchedo ’’ ti idaṃ dutiyaṃ .
Paduminiyan ti padumagacche .
Uppāṭitāyāti parehi attano atthāya uppāṭitāya .
Bahi
M2.141 ṭhapiteti udakato bahi ṭhapite .Hatthakavasena khuddakaṃ katvā
Baddhaṃ kalāpabaddhaṃ .
Muḷālan ti kandaṃ .
Pattaṃ vā pupphaṃ vāti idaṃ kaddamassa anto pavisitvā ṭhitaṃ sandhāya vuttaṃ .
Sakalamudakan ti
V2.125 vāpiādīsu pariyāpannaṃ sakalamudakaṃ .Niddhamanatumban ti vāpiyā udakassa nikkhamanamaggaṃ .
Udakavāhakan ti mahāmātikaṃ .
Na avahāroti idaṃ pubbasadisaṃ na hotīti āha –
‘‘ kasmā … pe … evarūpā hi tattha katikā ’’ ti .
Avahāro natthīti sabbasādhāraṇe apariggahaṭṭhāne gahitattā .
Mātikaṃ āropetvāti khuddakamātikaṃ āropetvā .
Maritvā … pe … tiṭṭhantīti ettha ‘‘ matamacchānaṃyeva tesaṃ santakattā amate gaṇhantassa natthi avahāro ’’ ti vadanti .
Udakaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .