7. Tatuttarisikkhāpadavaṇṇanā
522. Sattame pāḷiyaṃ paggāhikasālan ti dussavāṇijakānaṃ āpaṇaṃ .
‘‘ Paggāhitasālan ’’ tipi paṭhanti .
523-524.
Abhīti
V2.357 upasaggoti tassa visesatthābhāvaṃ dasseti .Tenāha ‘‘ haritunti attho ’’ ti .
Vara -saddassa icchāyaṃ vattamānattā āha ‘‘ icchāpeyyā ’’ ti .
Daṭṭhu khematoti ettha gāthābandhavasena anunāsikalopo daṭṭhabbo .
Saantaran ti antaravāsakasahitaṃ .
Uttaran ti uttarāsaṅgaṃ .
Assa cīvarassāti sāditabbacīvarassa .
Acchinnasabbacīvarenāti acchinnāni
M2.404 sabbāni tīṇi cīvarāni assāti acchinnasabbacīvaro , tenāti attho .Yassa hi acchindanasamaye tīṇi cīvarāni sannihitāni honti , tāni sabbāni acchinnānīti so ‘‘ acchinnasabbacīvaro ’’ ti vuccati .
Teneva ‘‘ acchinnasabbacīvarena ticīvarakenā ’’ ti vuttaṃ .
Ticīvarakenāti hi acchindanasamaye ticīvarassa sannihitabhāvaṃ sandhāya vuttaṃ , na pana vinayatecīvarikabhāvaṃ dhutaṅgatecīvarikabhāvaṃ vā sandhāya .
Evaṃ paṭipajjitabban ti ‘‘ santaruttaraparamaṃ tena bhikkhunā tato cīvaraṃ sāditabban ’’ ti vuttavidhinā paṭipajjitabbaṃ .
Aññenāti acchinnaasabbacīvarena .
Yassa tīsu cīvaresu ekaṃ vā dve vā cīvarāni acchinnāni honti , tenāti attho .
Aññathāpīti ‘‘ santaruttaraparaman ’’ ti vuttavidhānato aññathāpi .
Yassa hi tīsu dve cīvarāni acchinnāni honti , ekaṃ sāditabbaṃ .
Ekasmiṃ acchinne na sāditabbanti na tassa santaruttaraparamasādiyanaṃ sambhavati , ayameva ca attho padabhājanena vibhāvito .
Tenāha ‘‘ taṃ vibhāgaṃ dassetun ’’ ti .
Keci pana ‘‘ ticīvarakenāti vuttattā ticīvaraṃ parikkhāracoḷavasena adhiṭṭhahitvā paribhuñjato tasmiṃ naṭṭhe bahūnipi gahetuṃ labhatī ’’ ti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ .
Padabhājanassa hi adhippāyaṃ dassentena yasmā pana ‘‘ acchinnasabbacīvarena … pe … taṃ vibhāgaṃ dassetun ’’ ti vuttaṃ , padabhājane ca na tādiso attho upalabbhati , tasmā taṃ na gahetabbameva .
Yampi mātikāṭṭhakathāyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . tatuttarisikkhāpadavaṇṇanā ) vuttaṃ ‘‘ yassa adhiṭṭhitacīvarassa tīṇi naṭṭhānī ’’ ti , tatthāpi adhiṭṭhitaggahaṇaṃ sarūpakathanamattanti gahetabbaṃ , na pana ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhitacīvarassevāti evamattho gahetabbo pāḷiyaṃ aṭṭhakathāyañca tathā atthassa asambhavato .
Na hi ticīvarādhiṭṭhānena adhiṭṭhitacīvarasseva idaṃ sikkhāpadaṃ paññattanti sakkā viññātuṃ .
Purimasikkhāpadena hi acchinnacīvarassa aññātakaviññattiyā anuññātattā pamāṇaṃ ajānitvā viññāpanavatthusmiṃ pamāṇato sādiyanaṃ anujānantena bhagavatā idaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ , tasmā ‘‘ parikkhāracoḷikassa bahumpi sādituṃ vaṭṭatī ’’ ti ayamattho neva pāḷiyā sameti , na ca bhagavato adhippāyaṃ anulometi .
Yassa tīṇi naṭṭhāni , tena dve sāditabbānīti ettha yassa ticīvarato adhikampi cīvaraṃ aññattha
V2.358 ṭhitaṃ atthi , tadātassa cīvarassa alabbhanīyabhāvato tenapiM2.405 sādituṃ vaṭṭatīti veditabbaṃ .Pakatiyāva santaruttarena caratīti sāsaṅkasikkhāpadavasena vā avippavāsasammutivasena vā tatiyassa alābhena vā carati .
‘‘ Dve naṭṭhānī ’’ ti adhikārattā vuttaṃ ‘‘ dve sāditabbānī ’’ ti .
Ekaṃ sādiyanteneva samo bhavissatīti tiṇṇaṃ cīvarānaṃ dvīsu naṭṭhesu ekaṃ sādiyantena samo bhavissati ubhinnampi santaruttaraparamatāya avaṭṭhānato .
Yassa ekaṃyeva hotīti aññena kenaci kāraṇena vinaṭṭhasesacīvaraṃ sandhāya vuttaṃ .
526.‘‘ Sesakaṃ tuyheva hotūti dentī ’’ ti vuttattā ‘‘ pamāṇayuttaṃ gaṇhissāma , sesakaṃ āharissāmā ’’ ti vatvā gahetvā gamanasamayepi ‘‘ sesakampi tumhākaññeva hotū ’’ ti vadanti , laddhakappiyameva .
Pavāritānan ti acchinnakālato pubbeyeva pavāritānaṃ .
Pāḷiyā na sametīti santaruttaraparamato uttari sādiyane anāpattidassanatthaṃ ‘‘ anāpatti ñātakānaṃ pavāritānan ’’ ti vuttattā na sameti .
Santaruttaraparamaṃ sādiyantassa hi āpattippasaṅgoyeva natthi , sati ca sikkhāpadena āpattippasaṅge anāpatti yuttā dassetunti adhippāyo .
Keci pana ‘‘ pamāṇameva vaṭṭatīti idaṃ sallekhadassanatthaṃ vuttan ’’ ti vadanti .
Yasmā panidaṃ … pe … na vuttan ti etthāyamadhippāyo –
‘‘ aññassatthāyā ’’ ti vuccamāne aññesaṃ atthāya pamāṇaṃ atikkamitvāpi gaṇhituṃ vaṭṭatīti āpajjati , tañca aññassatthāya viññāpanavatthusmiṃ paññattattā vatthunā saṃsandiyamānaṃ na sameti .
Na hi yaṃ vatthuṃ nissāya sikkhāpadaṃ paññattaṃ , tasmiṃyeva anāpattivacanaṃ yuttanti .
Gaṇṭhipadesu pana tīsupi ‘‘ imassa sikkhāpadassa attano sādiyanapaṭibaddhatāvasena pavattattā ‘ aññassatthāyā ’ ti vattuṃ okāsoyeva natthi , tasmā na vuttan ’’ ti kathitaṃ .
Idha ‘‘ aññassatthāyā ’’ ti avuttattā aññesaṃ atthāya ñātakapavāritesu adhikaṃ viññāpentassa āpattīti ce ?
Na , tattha purimasikkhāpadeneva anāpattisiddhito .
Tatuttaritā , acchinnādikāraṇatā , aññātakaviññatti , tāya ca paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni .
Tatuttarisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .