Santhatacatukkabhedakathāvaṇṇanā
61-2.
Paṭipannakassāti
V2.82 āraddhavipassakassa .Upādinnakan ti kāyindriyaṃ sandhāya vuttaṃ .
Upādinnakena phusatīti upādinnakena phusīyati ghaṭṭīyatīti evaṃ kammani ya-kāralopena attho veditabbo .
Atha vā evaṃ karonto kiñci upādinnakaṃ upādinnakena na phusati na ghaṭṭetīti evamettha attho daṭṭhabbo .
Lesaṃ oḍḍessantīti lesaṃ samuṭṭhāpessanti , parikappessantīti vuttaṃ hoti .
Santhatādibhedehi bhinditvāti santhatādivisesanehi visesetvā , santhatādīhi catūhi yojetvāti vuttaṃ hoti .
Santhatāyāti ekadese samudāyavohāro ‘‘ paṭo daḍḍho ’’ tiādīsu viya .
Tathā hi paṭassa ekadesepi daḍḍhe ‘‘ paṭo daḍḍho ’’ ti voharanti
M2.93 , evaṃ itthiyā vaccamaggādīsu kismiñci magge santhate itthī ‘‘ santhatā ’’ ti vuccati .Tenāha ‘‘ santhatā nāmā ’’ tiādi .
Vatthādīni anto appavesetvā bahi ṭhapetvā bandhanaṃ sandhāya ‘‘ paliveṭhetvā ’’ ti vuttaṃ .
Ekadese samudāyavohāravaseneva bhikkhupi ‘‘ santhato ’’ ti vuccatīti āha ‘‘ santhato nāmā ’’ tiādi .
Yattake paviṭṭheti tilaphalamatte paviṭṭhe .
Akkhiādimhi santhatepi yathāvatthukamevāti āha ‘‘ thullaccayakkhette thullaccayaṃ , dukkaṭakkhette dukkaṭameva hotī ’’ ti .
Khāṇuṃ ghaṭṭentassa dukkaṭan ti itthinimittassa anto khāṇuṃ pavesetvā samatalaṃ atirittaṃ vā khāṇuṃ ghaṭṭentassa dukkaṭaṃ pavesābhāvato .
Sace pana īsakaṃ anto pavisitvā ṭhitaṃ khāṇukameva aṅgajātena chupati , pārājikameva .
Tassa talan ti veḷunaḷādikassa antotalaṃ .
Vinītavatthūsu ‘‘ tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā chinnasīsaṃ passitvā vaṭṭakate mukhe acchupantaṃ aṅgajātaṃ pavesesi .
Tassa kukkuccaṃ ahosi … pe … anāpatti bhikkhu pārājikassa , āpatti dukkaṭassā ’’ ti vuttattā tassa suttassa anulomato ‘‘ ākāsagatameva katvā pavesetvā nīharati , dukkaṭan ’’ ti ( pārā .73) vuttaṃ .
Bahiddhā khāṇuketi antopavesitaveṇupabbādikassa bahi nikkhantakhāṇuke .
Methunarāgena indriyabaddhaānindriyabaddhasantānesu yattha katthaci upakkamantassa na sakkā anāpattiyā bhavitunti ‘‘ dukkaṭamevā ’’ ti vuttaṃ .
Teneva vinītavatthumhi aṭṭhikesu upakkamantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ .
Santhatacatukkabhedakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .