Issues
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( dutiyo bhāgo )
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( dutiyo bhāgo )

3. Tatiyakathinasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Tatiyakathinasikkhāpadavaṇṇanā

497-499.
Tatiye pāḷiyaṃ cīvarapaccāsā nikkhipitun ti ettha cīvarapaccāsāya satiyā nikkhipitunti evamattho gahetabbo .
Bhaṇḍikābaddhāni bhaṇḍikabaddhānītipi paṭhanti , bhaṇḍikaṃ katvā baddhānīti attho .
Niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunāti ettha purimasikkhāpade viya sāmivaseneva karaṇavacanassa attho veditabbo .
500. Anatthate kathine cīvaramāse bhikkhuno uppannacīvaraṃ anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ tasmiṃ māse ṭhapetuṃ vaṭṭatīti āha ‘‘ ekaṃ pacchimakattikamāsaṃ ṭhapetvā ’’ ti .
Keci pana ‘‘ kālepi ādissa dinnaṃ , etaṃ akālacīvarantiM2.397 vacanato anatthate kathine pacchimakattikamāsasaṅkhāte cīvaramāse uppannacīvarassapi paccāsācīvare asati dasāhaparihāroyeva , tato paraṃ ṭhapetuṃ na vaṭṭatī ’’ ti vadanti , taṃ aṭṭhakathāya na sameti .
Tathā hi accekacīvarasikkhāpadaṭṭhakathāyaṃ ( pārā . aṭṭha .2.646-649 ādayo )‘‘ pavāraṇamāsassa juṇhapakkhapañcamiyaṃ uppannassa accekacīvarassa anatthate kathine ekādasadivasādhiko māso , atthate kathine ekādasadivasādhikā pañca māsā parihāro ’’ ti vuttaṃ .
Tameva ca parihāraṃ sandhāyaV2.351 ‘‘ chaṭṭhito paṭṭhāya pana uppannaṃ anaccekacīvarampi paccuddharitvā ṭhapitacīvarampi etaṃ parihāraṃ labhatiyevā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.646-649) vuttaṃ .
Tasmā cīvaramāse dasāhato parampi anadhiṭṭhitaṃ avikappitampi ṭhapetuṃ vaṭṭati .
Yadi evaṃ ‘‘ kālepi ādissa dinnaṃ , etaṃ akālacīvaran ’’ ti idaṃ kasmā vuttanti ce ?
Akālacīvarasāmaññato atthuddhāravasena vuttaṃ paṭhamāniyate sotassa raho viya .
Ekādasamāse sattamāse ca uppannañhi cīvaraṃ vutthavassehi sesehi ca sammukhībhūtehi bhājetuṃ labbhatīti akālacīvaraṃ nāma jātaṃ .
Kāle pana ‘‘ saṅghassa idaṃ akālacīvaraṃ dammī ’’ ti anuddisitvā ‘‘ saṅghassa dammī ’’ ti dinnaṃ vutthavassehiyeva bhājetabbaṃ , na aññehīti kālacīvaranti vuccati .
Ādissa dinnaṃ pana sammukhībhūtehi sabbehiyeva bhājetabbanti akālacīvaraṃ , tasmā kālepi ādissa dinnassa vutthavassehi sesehi ca sampattehi bhājanīyattā akālacīvarasāmaññato ‘‘ kālepi ādissa dinnaṃ , etaṃ akālacīvaran ’’ ti atthuddhāravasena vuttaṃ .
Yadi evaṃ ‘‘ ekapuggalassa vā idaṃ tuyhaṃ dammīti dinnan ’’ ti kasmā vuttaṃ .
Na hi puggalassa ādissa dinnaṃ kenaci bhājanīyaṃ hotīti ?
Nāyaṃ virodho ādissa vacanasāmaññato labbhamānamatthaṃ dassetuṃ tathā vuttattā .
Evaṃ pana avatvāti ‘‘ tato ce uttarin ’’ ti imassa ‘‘ māsaparamato uttarin ’’ ti padabhājanaṃ avatvā .
Tāva uppannaṃ paccāsācīvaran ti paccattavacanaṃ ‘‘ attano gatikaṃ karotī ’’ ti karaṇakiriyāya kattubhāvato .
Antarā uppannañhi paccāsācīvaraṃ māsaparamaṃ mūlacīvaraṃ ṭhapetuṃ adatvā attano dasāhaparamatāya eva paricchindatīti attano gatikaṃ karoti .
Tato uddhaṃ mūlacīvaran ti ettha pana mūlacīvaran ti paccattavacanaṃ .
Vīsatimadivasato uddhañhi uppannaṃM2.398 paccāsācīvaraṃ dasāhaparamaṃ gantuṃ adatvā mūlacīvaraṃ attanā saddhiṃ karaṇasambandhatāmattena sakakālavasena paricchindatīti attano gatikaṃ karoti .
Paccāsācīvare pana labhitvā visuṃ ṭhapentassa dasāhaṃ anatikkante natthi tappaccayā āpatti .
Pāḷiyaṃ dasāhā kāretabban ti ettha dasāhāti karaṇatthe nissakkavacanaṃ , dasāhenāti attho .
Pañcāhuppannetiādiṃ rassaṃ katvāpi paṭhanti .
Ekavīse uppanne … pe … navāhā kāretabban tiādi paccāsācīvarassa uppannadivasaṃ ṭhapetvā vuttaṃ .
Aññaṃ paccāsācīvaraṃ … pe … kāretabban ti idaṃ satiyā eva paccāsāya vuttanti veditabbaṃ .
Sace pana ‘‘ ito paṭṭhāya cīvaraṃ na labhissāmī ’’ ti paccāsā upacchinnā , mūlacīvarampiV2.352 dasāhaṃ ce sampattaṃ , tadaheva adhiṭṭhātabbaṃ .
Paccāsācīvarampi parikkhāracoḷaṃ adhiṭṭhātabban ti paṭhamataraṃ uppannaṃ visabhāgapaccāsācīvaraṃ sandhāya vadati .
Aññamaññan ti aññaṃ aññaṃ , ayameva vā pāṭho .
Aṅgaṃ panettha paṭhamakathine vuttasadisameva .
Kevalañhi tattha dasāhātikkamo , idha māsātikkamoti ayaṃ viseso .
Tatiyakathinasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .