Issues
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( dutiyo bhāgo )
Sāratthadīpanī-ṭīkā ( dutiyo bhāgo )

6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā

515. Chaṭṭhe patikiṭṭhoti nihīno , lāmakoti attho .
Lolajātikoti lolasabhāvo .
Paṭuyeva paṭṭo .
Tenāha ‘‘ cheko ’’ tiādi .
Kismiṃ viyāti ettha ‘‘ kismiṃ viyā ’’ ti nipātavasena samānatthaṃ ‘‘ kiṃsu viyā ’’ ti nipātapadanti āha ‘‘ kiṃsu viyā ’’ ti , kiṃ viyātiM2.402 attho , dukkhaṃ viyāti adhippāyo .
Tenāha ‘‘ kileso viyā ’’ tiādi .
Dhammavasena upacāravasena nimantanā dhammanimantanāti pāḷipadassa attho veditabbo .
Sace pana ‘‘ vadeyyātha , bhante , yenattho ’’ ti idaṃ saccameva vuttaṃ siyā , pavāritoyeva hoti .
Yasmā pana pavāretvāpi adātukāmo appavāritaṭṭhāneyeva tiṭṭhati , tasmā bhagavā pavāritāpavāritabhāvaṃ avicāretvā ‘‘ ñātako te , upananda , aññātako ’’ ti ñātakaaññātakabhāvaṃyeva vicāresi .
Musiṃsūti vilumpiṃsu .
517. Anupubbakathāti anupubbena vinicchayakathā .
Sesaparikkhārānaṃ saddhivihārikehi gahitattā nivāsanapārupanamattameva avasiṭṭhanti āha ‘‘ nivāsanapārupanamattaṃyeva haritvā ’’ ti .
Saddhivihārikānaṃ tāva āgamanassa vā anāgamanassa vā ajānanatāya vuttaṃ ‘‘ therehi neva tāva … pe … bhañjitabban ’’ ti .
Paresampi atthāya labhantīti attano cīvaraṃ dadamānā sayaṃ sākhābhaṅgena paṭicchādentīti tesaṃ atthāyapi bhañjituṃ labhanti .
‘‘ Tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabban ’’ ti vacanato īdisesu bhūtagāmapātabyatāpi anuññātāyeva hotīti āha –
‘‘ neva bhūtagāmapātabyatāya pācittiyaṃ hotī ’’ ti .
Na tesaṃ dhāraṇe dukkaṭan ti tesaṃ titthiyaddhajānaṃ dhāraṇepi dukkaṭaṃ natthi .
Yāni ca nesaṃ vatthāni dentīti sambandho .
Therānaṃ sayameva dinnattā vuttaṃ ‘‘ acchinnacīvaraṭṭhāne ṭhitattā ’’ ti .
Yadi laddhiṃ gaṇhāti , titthiyapakkantako nāma hoti , tasmā vuttaṃ ‘‘ laddhiṃ aggahetvā ’’ ti .
‘‘ No ce hoti saṅghassa vihāracīvaraṃ vā … pe … āpatti dukkaṭassā ’’ ti iminā antarāmagge paviṭṭhavihārato nikkhamitvā aññattha attano abhirucitaṭṭhānaṃV2.356 gacchantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ .
Iminā ca ‘‘ yaṃ āvāsaṃ paṭhamaṃ upagacchatī ’’ ti vuttaṃ antarāmagge ṭhitavihārampi sace naggo hutvā gacchati , dukkaṭamevāti veditabbaṃ .
Yadi evaṃ tattha kasmā na vuttanti ce ?
Anokāsattā .
Tattha hi ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , acchinnacīvarassa vā … pe … cīvaraṃ viññāpetun ’’ ti iminā sambandhena saṅghikampi cīvaraṃ nivāsetuṃ pārupituñca anujānanto ‘‘ yaṃ āvāsaṃ paṭhamaṃ … pe … gahetvā pārupitun ’’ ti āha , tasmā tattha anokāsattā dukkaṭaṃ na vuttaṃ .
Vihāracīvaran tiM2.403 senāsanacīvaraṃ .
Cimilikāhīti paṭapilotikāhi .
Tassa uparīti bhūmattharaṇassa upari .
Videsagatenāti aññaṃ cīvaraṃ alabhitvā videsagatena .
Ekasmiṃ … pe … ṭhapetabban ti ettha ‘‘ lesena gahetvā agatattā ṭhapentena ca saṅghikaparibhogeneva ṭhapitattā aññasmiṃ senāsane niyamitampi aññattha ṭhapetuṃ vaṭṭatī ’’ ti vadanti .
Paribhogenevāti aññaṃ cīvaraṃ alabhitvā paribhuñjanena .
519-521.
Paribhogajiṇṇan ti yathā tena cīvarena sarīraṃ paṭicchādetuṃ na sakkā , evaṃ jiṇṇaṃ .
Kappiyavohārenāti kayavikkayāpattito mocanatthaṃ vuttaṃ .
‘‘ Viññāpentassā ’’ ti imasseva atthaṃ vibhāveti ‘‘ cetāpentassa parivattāpentassā ’’ ti .
Attano dhanena hi viññāpanaṃ nāma parivattanamevāti adhippāyo .
Saṅghavasena pavāritānaṃ viññāpane vattaṃ dasseti ‘‘ pamāṇameva vaṭṭatī ’’ ti .
Saṅghavasena hi pavārite sabbesaṃ sādhāraṇattā adhikaṃ viññāpetuṃ na vaṭṭati .
Yaṃ yaṃ pavāretīti yaṃ yaṃ cīvarādiṃ dassāmīti pavāreti .
Viññāpanakiccaṃ natthīti vinā viññattiyā dīyamānattā viññāpetvā kiṃ karissatīti adhippāyo .
Aññassatthāyāti etthāpi ‘‘ ñātakānaṃ pavāritānan ’’ ti idaṃ anuvattatiyevāti āha ‘‘ attano ñātakapavārite ’’ tiādi .
Vikappanupagacīvaratā , samayābhāvo , aññātakaviññatti , tāya ca paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni .
Aññātakaviññattisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .