Pāṇakathāvaṇṇanā
114. Pāṇakathāyaṃ tiracchānagatassa ekantena pādagghanakatā na sambhavatīti āha –
‘‘ ekaṃsena avahārakappahonakapāṇaṃ dassento ’’ ti .
Bhujissaṃ harantassa avahāro natthīti parapariggahitābhāvato .
Bhujissoti adāso .
Āṭhapitoti mātāpitūhi iṇaṃ gaṇhantehi ‘‘ yāva iṇadānā ayaṃ tumhākaṃ santike hotū ’’ ti iṇadāyakānaṃ niyyātito .
Yasmā mātāpitaro dāsānaṃ viya puttānaṃ na
M2.154 sāmino .Yesañca santike āṭhapito , tepi tassa hatthakamme sāmino , na tassāti āha ‘‘ avahāro natthī ’’ ti .
Dhanaṃ pana gataṭṭhāne vaḍḍhatīti ettha ‘‘ āṭhapetvā gahitadhanaṃ vaḍḍhiyā saha avahārakassa gīvā ’’ ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Antojāta … pe … avahāro hotīti ettha padesacārittavasena attanāva attānaṃ niyyātetvā dāsabyaṃ upagataṃ avaharantassapi pārājikamevāti veditabbaṃ .
Gehadāsiyā kucchimhi dāsassa jātoti evampi sambhavatīti sambhavantaṃ gahetvā vuttaṃ .
Gehadāsiyā kucchismiṃ pana aññassa jātopi ettheva saṅgahito .
Karamarānīto nāma bandhagāhagahito .
Tenāha ‘‘ paradesato paharitvā ’’ tiādi .
Tattha paradesato paharitvāti paradesaṃ vilumpakehi rājarājamahāmattādīhi mahācorehi paradesato paharitvā .
Anāpatti pārājikassāti yadi tassa vacanena tato adhikaṃ vegaṃ na vaḍḍheti , anāpatti .
Pariyāyenāti pariyāyavacanena .
Manussaviggahe ‘‘ maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyyā ’’ ti vuttattā pariyāyakathāyapi na muccati , idha pana ‘‘ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyā ’’ ti ādānasseva vuttattā pariyāyakathāya muccati .
Pāṇakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .