၁၃။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
နိဿာရဏီယာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့၏ထွက်ခွာသွားကြောင်းဖြစ်ကုန်သော။
ဝါ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားတို့မှထွက်မြောက်တတ်ကုန်သော။
ဓါတုယော၊ ဓာတ်သဘောတို့သည်။
ဣမာ ဆ၊ ဤခြောက်ပါးတို့တည်း။
ဆ၊ ခြောက်ပါးတို့ဟူသည်။
ကတမာ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုလေရာငြားအံ့။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။
ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုလေရာသနည်းဟူမူ။)
မေ၊ ငါသည်။
[ဟိခေါအနက်မရှိ]
မေတ္တာ၊ မေတ္တာဟူသော။
(တိကစတုက္ကဈာန်နှင့်ယှဉ်သောမေတ္တာဟူသော)
စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိကို။
ဝါ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တို့မှယှဉ်ဘက်စိတ်၏လွတ်ကင်းကြောင်းတရားကို။
ဘာဝိတာ၊ (အပြည့်အစုံ)ဖြစ်ပွားစေအပ်ပြီးပါပြီ။
ဗဟုလီကတာ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာအလေ့အလာပြုအပ်ပြီးပါပြီ။
ယာနီကတာ၊ အာဇာနည်မြင်းကအပ်သောယာဉ်ကဲ့သို့(မိမိအလိုဆန္ဒအတိုင်းဖြစ်အောင်)ပြုအပ်ပြီးပါပြီ။
ဝတ္ထုကတာ၊ တည်ရာမှီရာဖြစ်အောင်ပြုအပ်ပြီးပါပြီ။
ဝါ၊ ကောင်းစွာသုတ်သင်အပ်ပြီးသောဘေးရန်ရှိသောတည်နေရာကဲ့သို့ပြုအပ်ပြီးပါပြီ။
အနုဋ္ဌိတာ၊ လွန်ကဲစွဲမြဲစွာတည်ရှိစေအပ်ပြီးပါပြီ။
(ထိုထိုအဓိဋ္ဌာန်ခြင်းကိစ္စအားသင့်လျော်အောင်လွန်ကဲစွဲမြဲစွာတည်ရှိစေအပ်ပြီးပါပြီ)
ဝါ၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်ဖြစ်စေအပ်ပြီးပါပြီ။
[အနုဋ္ဌိတာယာတိ အနု အနု ပဝတ္တိတာယနိစ္စာဓိဋ္ဌိတာယာတိ အတ္ထော။
ပရိဝါအဋ္ဌကထာ၊ ၁၈၄]
ပရိစိတာ၊ ဝန်းကျင်ဥဿုံအပြည့်အစုံဆည်းပူးအပ်ပြီးပါပြီ။
သုသမာရဒ္ဓါ၊ (ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်ကျွမ်းကျင်လောက်အောင်)ကောင်းစွာအားထုတ်အပ်ပြီးပါပြီ။
အထ စပန၊ ယင်းသို့ဖြစ်ပါလျက်ပင်(ယင်းသို့ဘာဝနာဗဟုလီကရဏစသည်လောက်လုံပြီးပြည့်စုံပြီးဖြစ်ပါလျက်ပင်)
မေ၊ တပည့်တော်၏။
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။
ဗျာပါဒေါ၊ ဒေါသသည်။
ပရိယာဒါယ၊ ယူဆောင်၍။
ဝါ၊ ကုန်ခန်းစေ၍။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်နေပါ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(ဝဒေယျ၊ ပြောဆိုလေရာငြားအံ့။)
သော၊ ထိုရဟန်းကို။
“ဧဝံ၊ ဤသို့။
မာ ဘဏိ၊ မပြောပါလင့်”
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝစနီယော၊ ပြောဆိုသင့်သည်။
အဿ၊ ဖြစ်၏။
အာယသ္မာ၊ အရှင်သည်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
မာ အဝစ၊ မပြောပါလင့်။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
မာ အဗ္ဗာ စိက္ခိ၊ လွှမ်းမိုးဖိစီး၍မပြောပါလင့်။
ဝါ၊ မစွပ်စွဲမကဲ့ရဲ့ပါလင့်။
ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
အဗ္ဘက္ခာနံ၊ လွှမ်းမိုးဖိစီးပြောဆိုခြင်းသည်။
ဝါ၊ သည်။
န ဟိ သာဓု၊ တကယ်ပင်မကောင်းပါ။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
န ဟိ ဝဒေယျ၊ မဟောတန်ရာပါ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ယံ(ယေန ဌာနေနေ)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
ယံ(ယေန အဝကာသေန)၊ အကြင်အခွင့်အလမ်းကြောင့်။
မေတ္တာယ၊ မေတ္တာမည်သော။
စေတောဝိမုတ္တိယာ၊ စေတောဝိမုတ္တိကို။
ဝါ၊ ကို။
ဘာဝိတာယ၊ အပြည့်အစုံဖြစ်ပွားစေအပ်ပြီးလသော်။
ဗဟုလီကတာယ၊ အပ်ပြီးလသော်။ပ။
သုသမာရဒ္ဓါယ၊ အပ်ပြီးလသော်။
အထ စ ပန၊ လျက်ပင်။
အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။
(ဘာဝနာ, ဗဟုလီကရဏ စသည်လောက်လုံ ပြီးပြည့်စုံပြီးသော, ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏)
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။
ဗျာပါဒေါ၊ သည်။
ပရိယာဒါယ၊ ၍။
ဌဿတိ၊ တည်နေလတ္တံ့။
[အဋ္ဌာနမေတံ၌ ဧတံကို ယခုမှအနက်ပေးရမည်]
ဧတံ(ဌာနံ)၊ ဤအကြောင်းသည်။
(ဗျာပါဒကစိတ်ကိုယူဆောင်၍တည်နေခြင်းဟူသောဤအကြောင်းသည်)
အဋ္ဌာနံ၊ မရအပ်, မရနိုင်သောအကြောင်းတည်း။
ဝါ၊ မရှိနိုင်မဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းတည်း။
[ဧကကနိပါတ်စာပိုဒ်(၂၆၈) အဋ္ဌာနပါဠိကိုလည်းကြည့်ပါ]
ဧသော(အဝကာသော)၊ ဤအခွင့်အလမ်းသည်။
(ဗျာပါဒက စိတ်ကိုယူဆောင်၍ တည်နေခြင်းဟူသောဤအခွင့်အလမ်းသည်)
[အဋ္ဌာနမေတံ၌ ဧတံကိုပင် ဧသောဟု ပုလ္လင်ပြင်လိုက်၍ အနက်ပေးသည်]
အနဝကာ သော၊ မရအပ်, မရနိုင်သောအခွင့်အလမ်းတည်း။
ဝါ၊ မရှိနိုင်, မဖြစ်နိုင်သောအခွင့်အလမ်းတည်း။
[ထို့နောက် “နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ”သို့ သွားအံ့]
ဧတံဌာနံ၊ (ဗျာပါဒကစိတ်ကိုယူဆောင်၍တည်နေခြင်းဟူသော)ဤအကြောင်းသည်။
န ဝိဇ္ဇတိ၊ မရှိပါအသောငါ့ရှင်။
မေတ္တာ၊ မေတ္တာမည်သော။
ယဒိဒံ(ယာ အယံ) စေတောဝိမုတ္တိ၊ အကြင်စေတော၀ိမုတ္တိသည်။
ဝါ၊ သည်။
(အတ္တိ၊ ရှိ၏)
ဧတံ၊ ဤမေတ္တာစေလေဝိမုတ္တိသည်။
ဗျာပါဒဿ၊ ဒေါသ၏။
ဝါ၊ ဒေါသည်။
နိဿရဏံ၊ ထွက်ခွာသွားကြောင်းတရားတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(ဝစနီယော၊ ပြောဆိုသင့်သည်။
အဿ၊ ဖြစ်၏။)
သိက္ခဝေ၊ တို့။
ပန၊ ထိုမှတပါး။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ပ။
မေ၊ ငါသည်။
ကရုဏာ၊ ကရုဏာဟူသော။
(တိကစတုက္ကဈာန်နှင့်ယှဉ်သော ကရုဏာဟူသော)
စေတောဝိမုတ္တိ၊ ကို။
ဝါ၊ ကို။
ဘာဝိတာ၊ ပြီ။ပ။
သုသမာရဒ္ဓါ၊ ပြီ။
အထ စ ပန၊ လျက်ပင်။
မေ၊ ၏။
စိတ္တံ၊ ကို။
ဝိဟေသာ၊ သတ္တဝါတို့ကိုညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်မှု(ဒေါသမူစိတ္တုပ္ပါဒ်)အကုသိုလ်သည်။
ပရိယာဒါယ၊ ၍။
တိဋ္ဌတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝဒေယျ၊ အံ့)။ပ။
ပရိယာဒါယ၊ ၍။
ဌဿတိ၊ တ္တံ့။
ဧတံ ဌာနံ၊ ဤအကြောင်းသည်။
(ဝိဟေသာကစိတ်ကိုယူဆောင်၍တည်နေခြင်းဟူသောဤအကြောင်းသည်)
အဋ္ဌာနံ၊ တည်း။
ဧသော (အဝကာသော)၊ ဤအခွင့်အလမ်းသည်။
(ဝိဟေသာက စိတ်ကိုယူဆောင်၍ တည်နေခြင်းဟူသော ဤအခွင့်အလမ်းသည်)
အနဝကာသော၊ တည်း။
ဧတံ ဌာနံ၊ ဤအကြောင်းသည်။
န ဝိဇ္ဇတိ၊ မရှိပါ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ကရုဏာ၊ ကရုဏာဟူသော။
ယဒိဒံ(ယာ အယံ) စေတောဝိမုတ္တိ၊ သည်။
ဝါ၊ သည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)
ဧတံ၊ ဤကရုဏာစေတောဝိမုတ္တိသည်။
ဝိဟေသာယ၊ သတ္တဝါတို့ကိုညှဉ်းဆဲနှိပ်စက်မှုအကုသိုလ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝစနီယော၊ သည်။
နိဿရဏံ၊ ထွက်ခွာသွားကြောင်းတရားတည်း။
မေ၊ ငါသည်။
မုဒိတာ၊ မုဒိတာမည်သော(တိကစတုက္ကဈာန်နှင့်ယှဉ်သောမုဒိတာမည်သော)
စေတောဝိမုတ္တိ၊ ကို။
ဘာဝိတာ။ပ။
အရတိ၊ မပျော်မွေ့ခြင်းသဘောသည်။
(သတ္တဝါတို့ ကြီးပွားချမ်းသာနေခြင်း၌ ငြူစူစိတ်ဝင်မပျော်ရွှင်ခြင်း, တောကျောင်းနှင့်သမထဝိပဿနာတရားတို့မပျော်မွေ့ခြင်းသဘောသည်)
[သတ္တာနံ သမ္ပတ္တိယာ, ပန္တသေနာသနေသူ, အဓိကုသလဓမ္မေသု စ အသဟနံ အရမဏံ အရတိဣစ္စေဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာ၊ ပ-၃၇၉]။ပ။
ဧတံ(ဌာန)၊ ဤအကြောင်းသည်။
(အရတိက စိတ်ကိုယူဆောင်၍ တည်နေခြင်း ဟူသောဤအကြောင်းသည်)
အဋ္ဌာနံ။ပ။
အရတိယာ၊ ၏။
နိဿရဏံ၊ ထွက်ခွာသွားကြောင်းတရားတည်း။ပ။
မေ၊ ငါသည်။
ဥပေက္ခာ၊ ဥပေက္ခာဟူသော။
(စတုတ္ထပဉ္စကဈာန်နှင့်ယှဉ်သောဥပေက္ခာဟူသော)
စေတောဝိမုတ္တိ၊ ကို။
ဘာဝိတာ။ပ။
ရာဂေါ၊ ရာဂသည်။ပ။
မေ၊ ငါသည်။
အနိမိတ္တာ**၁။ နိမိတ္တသဒ္ဒါ၏အနက်**။ ။နိမိတ္တ၊ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ် နိမိတ်၊ ဝါ=အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်း။ ရုပ်, ဝေဒနာ,သညာ အစရှိသော သင်္ခါရတရားတို့သည် အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်မရှိပါဘဲလျက် ရှိသကဲ့သို့ (ရှိသယောင်ယောင်) သတ္တဝါတို့စိတ်၌ ထင်ပေါ်လာကုန်၏၊ ထိုကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်းကို နိမိတ္တဟုခေါ်သည်(သို့မဟုတ်) ထိုကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာသော ရုပ်ဝေဒနာစသော သင်္ခါရတို့ကို နိမိတ္တ ခေါ်သည်ဟု အကြမ်းဖျင်းမှတ်ထားရာ၏။
**ရူပနိမိတ်, ဝေဒနာနိမိတ်စသည်**။ ။ ရူပဿ နိမိတ္တံ ရူပနိမိတ္တံ၊ ရုပ်၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=ရုပ်၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်းဝါ=အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ် ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာသောရုပ်။ ဝေဒနာယ နိမိတ္တံ ဝေဒနာနိမိတ္တံ=ဝေဒနာ၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်ဝါ=ဝေဒနာ၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်းဝါ=အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာသော ဝေဒနာ။ သညာနိမိတ္တ စသည်တို့၌လည်း ဤနည်းအတိုင်းဆိုပါ။
**ရာဂနိမိတ်, ဒေါသနိမိတ်**။ ။ရာဂဿ နိမိတ္တံ ရာဂနိမိတ္တံ၊ ရာဂ၏ အထည် ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်(စသည်ဆိုပါ) ဒေါသနိမိတ္တစသည်၌လည်း ဤအတိုင်း ပင်တည်း။ တနည်းအားဖြင့် နိမိတ္တသဒ္ဒါကို ကာရဏ(အကြောင်း)အနက်ဟောယူ၍ “ရာဂေါ ဧဝ နိမိတ္တံ ကာရဏံ ရာဂနိမိတ္တံ ဟူ၍ ဝစနတ္ထပြု၊ ရာဂေါ ဧဝ=ရှေးရှေး ဖြစ်သော ရာဂသည်ပင်လျှင်၊ နိမိတ္တံ ကာရဏံ=နောက်နောက်ဖြစ်သော ရာဂ၏ အကြောင်းတည်း၊ ရာဂနိမိတ္တံ=ရှေးရှေးရာဂသည်ပင် နောက်နောက်ရာဂ၏အကြောင်းဝါ=နောက်နောက်ဖြစ်သော ရာဂ၏အကြောင်းဖြစ်သော ရှေးရှေးရာဂ။ (ဒေါသနိမိတ္တ မောဟနိမိတ္တတို့၌လည်း ဤအတိုင်းဝစနတ္ထ)
**နိဗ္ဗနိမိတ်, သုခနိမိတ် စသည်**။ ။နိစ္စံ ဣတိ နိမိတ္တံ နိစ္စနိမိတ္တံ၊ ရုပ်ဝေဒနာ စသော သင်္ခါရတို့၏) မြဲ၏ဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရပ် နိမိတ်၊ ဝါ=မြဲသည့်ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်အနေဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။ သုခန္တိ နိမိတ္တံ သုခနိမိတ္တံ=သုခဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=သုခဟူ သော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ် အနေအားဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။ အတ္တာတိ နိမိတ္တံ အတ္တနိမိတ္တံ=အနှစ်သာရ အဲမာခံ အသက်ရှင်အတ္တကောင်ဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=အတ္တကောင်ဟူသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်အနေဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။
သာဓက။ ။ နိမိတ္တဓမ္မာ သင်္ခါရာ၊ တေ ဟိ သနိမိတ္တာ သဝိဂ္ဂဟာ ဝိယ ဥပဋ္ဌဟန္တိတိ တေသံ အဘာဝိတဘာဝနဿ ဘာဝိတဘာဝနဿ စ ဥပဋ္ဌဟနာကာရံ ဒဿေန္တော သမူဟာဒီတိ အာဒိမာဟ။ အနုဋီကာ(ဓမ္မသင်္ဂဏီ)၊ ၁၂၁။
နိမိတ္တန္တိ သင်္ခါရနိမိတ္တံယံ သင်္ခါရာနံ သမူဟာဒိဃနဝသေန သကိစ္စပရိ စ္ဆေဒတာယ စ သဝိဂ္ဂဟာနံ ၀ိယ ဥပဋ္ဌာနံ၊ တံ သင်္ခါရနိမိတ္တံ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာ၊ ဒု ၄၃၉။ သင်္ခါရာနံ ပန တထာ ဥပဋ္ဌာနံ သင်္ခါရဝိနိမုတ္တံ န ဟောတိ။ ၎င်း၊ ၄၄၇။
ရာဂဿ နိမိတ္တံ, ရာဂေါ ဧဝ ဝါ နိမိတ္တံ ရာဂနိမိတ္တံ။ … ရူပဝေဒနာဒိ သင်္ခါရနိမိတ္တံ ရူပနိမိတ္တာဒိ။ တေသံ ယေဝ နိစ္စာဒိဝသေန ဥပဋ္ဌာနံ နိစ္စနိမိတ္တာဒိ။ အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၊ ဒု ၉၆။ သတိပိ သင်္ခါရနိမိတ္တာဝိရဟေ နိစ္စနိမိတ္တာဒိဝိရဟတော “အနိမိတ္တော”တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ “အနိမိတ္တန္တိ ဗလဝဝိပဿနာသမာဓိ န္တိ၎င်း၊ ၁၇၇။
ဥပရူပရိ ဥပ္ပဇ္ဇနကရာဂါဒီနံ ကာရဏတ္တာ ရာဂါဒယော နိမိတ္တန္တိ အာဟ “ရာဂဒေါသမောဟန်မိတ္တေဟီ တိ။ သဝိဂ္ဂဟာနံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာနမွေတ္ထ နိမိတ္တန္တိ ၀ဒန္တိ။ သာရတ္ထဋီကာ၊ ဒု၊ ၂၈၇။ ၊ ရာဂနိမိတ်စသည်မရှိသောအရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်တည်းဟူသော။ (ရာဂနိမိတ်စသည်ရူပနိမိတ်စသည်, နိစ္စနိမိတ်စသည်မရှိသော အရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်တည်းဟူသော) ဝါ၊ နိစ္စနိမိတ်, သုခနိမိတ်စသည်မရှိသောဗလဝဝိပဿနာတည်းဟူသော။ ဝါ၊ နိစ္စနိမိတ်, သုခနိမိတ်စသည်ကိုပယ်ခွာတတ်သောဗလဝဝိပဿနာတည်းဟူသော။ စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိကို။ ဝါ၊ ကို။ ဘာဝိတာ၊ ပြီ။ပ။ အထ စ ပန၊ လျက်ပင်။ မေ၊ ငါ့မှာ။ နိမိတ္တာနုသာရိ၊ ရာဂနိမိတ်စသည်ကိုအစဉ်လိုက်လေ့(အာရုံပြုဖြစ်လေ့)ရှိသော။ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နေဝါ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝေဒယျာ၊ ငြားအံ့။)
**ရူပနိမိတ်, ဝေဒနာနိမိတ်စသည်**။ ။ ရူပဿ နိမိတ္တံ ရူပနိမိတ္တံ၊ ရုပ်၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=ရုပ်၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်းဝါ=အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ် ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာသောရုပ်။ ဝေဒနာယ နိမိတ္တံ ဝေဒနာနိမိတ္တံ=ဝေဒနာ၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်ဝါ=ဝေဒနာ၏ အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာခြင်းဝါ=အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်ပေါ်လာသော ဝေဒနာ။ သညာနိမိတ္တ စသည်တို့၌လည်း ဤနည်းအတိုင်းဆိုပါ။
**ရာဂနိမိတ်, ဒေါသနိမိတ်**။ ။ရာဂဿ နိမိတ္တံ ရာဂနိမိတ္တံ၊ ရာဂ၏ အထည် ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်(စသည်ဆိုပါ) ဒေါသနိမိတ္တစသည်၌လည်း ဤအတိုင်း ပင်တည်း။ တနည်းအားဖြင့် နိမိတ္တသဒ္ဒါကို ကာရဏ(အကြောင်း)အနက်ဟောယူ၍ “ရာဂေါ ဧဝ နိမိတ္တံ ကာရဏံ ရာဂနိမိတ္တံ ဟူ၍ ဝစနတ္ထပြု၊ ရာဂေါ ဧဝ=ရှေးရှေး ဖြစ်သော ရာဂသည်ပင်လျှင်၊ နိမိတ္တံ ကာရဏံ=နောက်နောက်ဖြစ်သော ရာဂ၏ အကြောင်းတည်း၊ ရာဂနိမိတ္တံ=ရှေးရှေးရာဂသည်ပင် နောက်နောက်ရာဂ၏အကြောင်းဝါ=နောက်နောက်ဖြစ်သော ရာဂ၏အကြောင်းဖြစ်သော ရှေးရှေးရာဂ။ (ဒေါသနိမိတ္တ မောဟနိမိတ္တတို့၌လည်း ဤအတိုင်းဝစနတ္ထ)
**နိဗ္ဗနိမိတ်, သုခနိမိတ် စသည်**။ ။နိစ္စံ ဣတိ နိမိတ္တံ နိစ္စနိမိတ္တံ၊ ရုပ်ဝေဒနာ စသော သင်္ခါရတို့၏) မြဲ၏ဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော အထည်ကိုယ်ဟန် ပုံသဏ္ဌာန်အရပ် နိမိတ်၊ ဝါ=မြဲသည့်ပုံသဏ္ဌာန် အရိပ်နိမိတ်အနေဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။ သုခန္တိ နိမိတ္တံ သုခနိမိတ္တံ=သုခဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=သုခဟူ သော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ် အနေအားဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။ အတ္တာတိ နိမိတ္တံ အတ္တနိမိတ္တံ=အနှစ်သာရ အဲမာခံ အသက်ရှင်အတ္တကောင်ဟူ၍ ထင်ပေါ်လာသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်၊ ဝါ=အတ္တကောင်ဟူသော ပုံသဏ္ဌာန်အရိပ်နိမိတ်အနေဖြင့် ထင်ပေါ်လာခြင်း။
သာဓက။ ။ နိမိတ္တဓမ္မာ သင်္ခါရာ၊ တေ ဟိ သနိမိတ္တာ သဝိဂ္ဂဟာ ဝိယ ဥပဋ္ဌဟန္တိတိ တေသံ အဘာဝိတဘာဝနဿ ဘာဝိတဘာဝနဿ စ ဥပဋ္ဌဟနာကာရံ ဒဿေန္တော သမူဟာဒီတိ အာဒိမာဟ။ အနုဋီကာ(ဓမ္မသင်္ဂဏီ)၊ ၁၂၁။
နိမိတ္တန္တိ သင်္ခါရနိမိတ္တံယံ သင်္ခါရာနံ သမူဟာဒိဃနဝသေန သကိစ္စပရိ စ္ဆေဒတာယ စ သဝိဂ္ဂဟာနံ ၀ိယ ဥပဋ္ဌာနံ၊ တံ သင်္ခါရနိမိတ္တံ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ဋီကာ၊ ဒု ၄၃၉။ သင်္ခါရာနံ ပန တထာ ဥပဋ္ဌာနံ သင်္ခါရဝိနိမုတ္တံ န ဟောတိ။ ၎င်း၊ ၄၄၇။
ရာဂဿ နိမိတ္တံ, ရာဂေါ ဧဝ ဝါ နိမိတ္တံ ရာဂနိမိတ္တံ။ … ရူပဝေဒနာဒိ သင်္ခါရနိမိတ္တံ ရူပနိမိတ္တာဒိ။ တေသံ ယေဝ နိစ္စာဒိဝသေန ဥပဋ္ဌာနံ နိစ္စနိမိတ္တာဒိ။ အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၊ ဒု ၉၆။ သတိပိ သင်္ခါရနိမိတ္တာဝိရဟေ နိစ္စနိမိတ္တာဒိဝိရဟတော “အနိမိတ္တော”တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ “အနိမိတ္တန္တိ ဗလဝဝိပဿနာသမာဓိ န္တိ၎င်း၊ ၁၇၇။
ဥပရူပရိ ဥပ္ပဇ္ဇနကရာဂါဒီနံ ကာရဏတ္တာ ရာဂါဒယော နိမိတ္တန္တိ အာဟ “ရာဂဒေါသမောဟန်မိတ္တေဟီ တိ။ သဝိဂ္ဂဟာနံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာနမွေတ္ထ နိမိတ္တန္တိ ၀ဒန္တိ။ သာရတ္ထဋီကာ၊ ဒု၊ ၂၈၇။ ၊ ရာဂနိမိတ်စသည်မရှိသောအရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်တည်းဟူသော။ (ရာဂနိမိတ်စသည်ရူပနိမိတ်စသည်, နိစ္စနိမိတ်စသည်မရှိသော အရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်တည်းဟူသော) ဝါ၊ နိစ္စနိမိတ်, သုခနိမိတ်စသည်မရှိသောဗလဝဝိပဿနာတည်းဟူသော။ ဝါ၊ နိစ္စနိမိတ်, သုခနိမိတ်စသည်ကိုပယ်ခွာတတ်သောဗလဝဝိပဿနာတည်းဟူသော။ စေတောဝိမုတ္တိ၊ စေတောဝိမုတ္တိကို။ ဝါ၊ ကို။ ဘာဝိတာ၊ ပြီ။ပ။ အထ စ ပန၊ လျက်ပင်။ မေ၊ ငါ့မှာ။ နိမိတ္တာနုသာရိ၊ ရာဂနိမိတ်စသည်ကိုအစဉ်လိုက်လေ့(အာရုံပြုဖြစ်လေ့)ရှိသော။ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နေဝါ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (ဝေဒယျာ၊ ငြားအံ့။)
သော၊ ထိုရဟန်းကို။ပ။
ဝိညာဏံ၊ သည်။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။
ဧတံ (ဌာနံ)၊ ဤအကြောင်းသည်။
(နိမိတ္တာနုသာရိဝိညာဏ် ဖြစ်ခြင်းဟူသောဤအကြောင်းသည်)
အဋ္ဌာနံ။ပ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
အနိမိတ္တာ၊ ရာဂနိမိတ်စသည်မရှိသောအရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်တည်းဟူသော။
ဝါ၊ နိစ္စနိမိတ်, သုခနိမိတ်စသည် မရှိသောဗလ၀ိပဿနာတည်းဟူသော။
ယဒိဒံ(ယာ အယံ) စေတော ဝိမုတ္တိ၊ အကြင်စေတောဝိမုတ္တိသည်။
ဝါ၊ သည်။
(အတ္တိ၊ ရှိ၏)
ဧတံ၊ ဤအနိမိတ္တာစေတောဝိမုတ္တိသည်။
သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ၊ (ရာဂနိမိတ်စသော)အားလုံးသောနိမိတ်တို့၏။
နိဿရဏံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝစနီယော၊ သည်။
အဿ၊ ၏)။ပ။
မေ၊ ငါ၏။
(သန္တာနေ၊ စိတ်အစဉ်၌)
အသ္မီတိ(အသိ+ဣတိ)၊ ငါဖြစ်၏ဟူသောမာနသည်။
ဝါ၊ ငါတကားဟုထောင်လွှားသောမာနသည်။
ဝိဂတံ၊ ကင်းပြီ။
အယံ၊ ဤမည်သောအသက်ရှင်အတ္တကောင်သည်။
(ခန္ဓာငါးပါးတို့တွင် တပါးပါးသောဤမည်သောအသက်ရှင်အတ္တကောင်သည်)
အဟံ၊ ငါသည်။
အသ္မိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ စ၊ ဤသို့လည်း။
နသမနုပဿာမိ၊ မရှု။
အထ စ ပန၊ ထိုသို့မရှုပါဘဲလျက်ပင်။
ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာဟူသော သို့လော သို့လော တွေးတောမှု၊ မြားငြောင့်သည်။
မေ၊ တပည့်တော်၏။
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။
ပရိယာဒါယ၊ ၍။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်နေပါ၏။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝဒေယျ၊ ငြားအံ့)
သော၊ ထိုရဟန်းကို။ပ။
ယံ(ယေန ဌာနေန)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
ယံ(ယေနအဝကာသေန)၊ ကြောင့်။
အသ္မီတိ၊ ငါဖြစ်၏တကားဟုထောင်လွှားသောမာနသည်။
ဝိဂတေ၊ ကင်းကွာပြီးလသော်။
အယံ၊ ဤမည်သောအသက်ရှင်အတ္တကောင်သည်။
အဟံ၊ ငါသည်။
အသ္မိံ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ စ၊ ဤသို့လည်း။
န သမနုပဿတော၊ မရှုသော။
အထ စ ပန၊ ထိုသို့မရူပါဘဲလျက်ပင်။
အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။
စိတ္တံ၊ ကို။
ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လံ၊ သည်။
ပရိယာဒါယ၊ ၍။
ဌဿတိ၊ တည်ရှိနေလတ္တံ့။
ဧတံ(ဌာန)၊ (ဝိစိကိစ္ဆာမြားငြောင့်တည်ရှိနေခြင်းဟူသော)ဤအကြောင်းသည်။
အဋ္ဌာနံ၊ တည်း။ပ။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
ယဒိဒံ(ယော အယံ) အသ္မီတိမာန သမုဂ္ဃါတော၊ အကြင်ငါဖြစ်၏တကားဟုထောင်လွှားသောမာနကိုပယ်ခွာအပ်ကြောင်းအရဟတ္တမဂ်သည်။
(အတ္ထိ၊ ရှိ၏)
ဧတံ၊ ဤငါဖြစ်၏တကားဟုထောင်လွှားသောမာနကိုပယ်ခွာအပ်ကြောင်းအရဟတ္တမဂ်သည်။
ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လဿ၊ ၏။
နိဿရဏံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(ဝစနီယော၊ သည်။
အဿ၊ ၏)
တတိယံ။