Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
Bhikkhu Bodhi
English
Chakkanipātapāḷi
Chakkanipātapāḷi

4. Bhaddakasuttaṃ

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၁၄။ တတြ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ အရှင်သာရိပုတြာသည်။ ဘိက္ခူ၊ (စုဝေးနေသော)ရဟန်းတို့ကို။ “အာဝုသော ဘိက္ခဝေ၊ ငါ့ရှင်ရဟန်းတို့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်ခေါ်တော်မူပြီ။
အာဝုသော၊ အရှင်ဘုရား။ ဣတိ၊ ဤသို့။
တေ ဘိက္ခူ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ၊ အရှင်သာရိပုတြာအား။ ပစ္စဿောသုံ၊ ရှေ့ရှုနာယူကြကုန်ပြီ။ ဝါ၊ စကားတုံ့ပြန်နာခံကြကုန်ပြီ။
အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ သည်။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူသနည်းဟူမူ။)
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ယထာ ယထာ၊ အကြင်အကြင်သို့သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝိဟာရံ၊ နေထိုင်ခြင်းကို။ ကပ္ပယတော၊ ပြုလုပ်သော။ အဿ၊ ထိုရဟန်းမှာ။ န ဘဒ္ဒကံ၊ မကောင်းသော။ (ကြောက်ကြောက်လန့်လန့်သေရခြင်းကြောင့်မကောင်းသော) မရဏံ၊ သေရခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ နဘဒ္ဒိကာ၊ မကောင်းသော။ (အပါယ်ဘုံ၌ ပဋိသန္ဓေနေရခြင်းကြောင့် မကောင်းသော) ကာလကိရိယာ၊ ကွယ်လွန်ရခြင်းသည်။ (ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)
တထာ တထာ၊ ထိုထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝါ၊ ထိုထိုမကောင်းသောသေရခြင်းဖြစ်လောက်အောင်။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ဝိဟာရံ၊ နေထိုင်ခြင်းကို။ ကပွေတိ၊ ပြုလုပ်၏။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ ကပ္ပယတော၊ သော။ အဿ၊ ထိုရဟန်းမှာ။ န ဘဒ္ဒကံ၊ သော။ပ။ ကာလကိရိယာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တထာ တထာ၊ ဖြင့်။ ဝါ၊ အောင်။ ကထဉ္စ၊ အဘယ်သို့သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဝါ၊ အဘယ်နည်းအဘယ်ပုံအားဖြင့်။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ ကပ္ပေတိ၊ ပြုလုပ်သနည်းဟူမူ။

အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဝါ၊ ဤသာသနာတော်က။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ကမ္မာရာမော ၁။ကမ္မာရာမောဘဿာရာမာ။ ။ကမ္မ(နဝကမ္မ)၊ အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စ။ အာရမဏိ အာရာမော=ပျော်မွေ့ခြင်း၊ ကမ္မ(နဝကမ္မေ) အာရာမော အဿာတိ ကမ္မာရာမော=အသစ်တိုးချဲ့လုပ်ငန်းကိစ္စ၌ ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသူ။ ဤသို့အဋ္ဌ ကထာ၌ ဝစနတ္ထပြု၏၊ ဋီကာလာ ကနည်းအဖွင့်အလိုအားဖြင့်မူ-အာရမိတဗ္ဗောတိ အာရာမော=ပျော်မွေ့ဖွယ်(လုပ်ငန်းကိစ္စ)ကမ္မံ အာရာမော ဧတဿာတိ ကမ္မာရာမော= အသစ်တိုးချဲ့လုပ်ငန်းကိစ္စဟူသော ပျော်မွေ့ဖွယ်(ပျော်စရာ)ရှိသောသူ။ ဘာသနီ ဘဿံ= စကားပြောခြင်းဘာသ+ဗျ) ဘဿ အာရာမော(ဘဿံ ဝါ အာရာမော) ယဿာတိ ဘာာရာမော။ နိဒ္ဒါယ အာရာမော(နိဒ္ဒါ ဝါ အာရာမော)ယဿာတိ နိဒ္ဒါရာမော။ ၊ (ဂန္တရ,ဝိပဿနာဓုရ၌မပျော်မွေ့ဘဲကျောင်းဆောက်ခြင်းစသော) အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ [အဋ္ဌကထာဖွင့် ဝိဂြိုဟ်နက်တည်း] ဝါ၊ အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသည်။ [ဋီကာအနက်] ကမ္မရ တော၊ အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စ၌ပျော်မွေ့နေသည်။ ကမ္မာရာမတီ၊ အသစ်တိုးချဲ့ပြုလုပ်ဖွယ်လုပ်ငန်းကိစ္စ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ ထပ်တလဲလဲအားထုတ်နေသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဘဿာရာမော၊ (မိန်းမယောက်ျားတို့ရုပ်အဆင်းလှမလှစသည်ထွေပြား)စကားပြောဆိုခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ ဝါ၊ စကားပြောဆိုနေရခြင်းတည်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဘရတော၊ စကားပြောဆိုခြင်း၌ပျော်မွေ့သည်။ ဘဿာရာမတံ၊ စကားပြောဆိုခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

နိဒ္ဒါရာမော၊ အိပ်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ ဝါ၊ အိပ်ခြင်းဟူသောပျော်မွေ့ဖွယ်ရှိသည်။ နိဒ္ဒါရတော၊ အိပ်ခြင်း၌ပျော်မွေ့သည်။ နိဒ္ဒါရာမတံ၊ အိပ်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သင်္ဂဏိကာရာမော၂။သင်္ဂဏိကာရာမော ပပဉ္စာရာမော။ ။သင်္ဂဏန်သမောဓာနံ သင်္ဂဏိကာ၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့် ပေါင်းစုနေထိုင်ခြင်း၊ သံ+ဂဏ+ကျ+ဣအာဂုံ] သင်္ဂဏိကာယ အာရာမော (သင်္ဂဏိကာ ဝါ အာရာမော) ယဿာတိ သင်္ဂဏိကာရာမော။ အဋ္ဌကနိပါတ် စာပိုဒ်(၃၀) အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ် အဋ္ဌကထာ၌ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိဟူသော တရားသုံးပါးတို့ကို ပပဉ္စဟု ခေါ်ဆိုကြောင်း ဖွင့်ထား၏ဤဘဒ္ဒကသုတ် အဋ္ဌကထာ ၌ကား
“ပပန္နောတိ တဏှာဒိဋ္ဌိမာနဝသေန ပဝတ္တော မဒနာကာရသတ္တိတော ကိလေသပပန္နော၊ တဏှာဒိဋ္ဌိမာနတို့ အလိုကျ မာန်ယစ်မူးရူးခြင်းသဘောအားဖြင့်တည်ရှိသော ကိလေသာကို ပပဉ္စခေါ်သည်ဟု ဖွင့်သည်ဤအဖွင့်အလို တဏှာ, ဒိဋ္ဌိ, မာနတို့နှင့် တကွသော ကိလေသာတို့ကို “ပပဉ္စခေါ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ် သက်ရောက်၏တနည်းအားဖြင့်မူ ဝသေနပုဒ်ကို “အလိုကျအားဖြင့်”ဟု အနက်မဆိုဘဲ “အဖြစ်(အနေ)အားဖြင့်”ဟု အနက်ဆိုလျှင်ကား “တဏှာ ဒိဋ္ဌိမာနအဖြစ်(အနေ)အားဖြင့် ဖြစ်သော (မာန်ယစ်မူးရူးခြင်းသဘောအားဖြင့် တည်ရှိသော) ကိလေသာဟူသော ပပဉ္စတရား”ဟု ဆိုလိုသောကြောင့် တဏှာ, ဒိဋ္ဌိ, မာနဟူသော ကိလေသာသုံးမျိုး ကိုပင် “ပပဉ္စ’ခေါ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်၏။ ပပဉ္စတိ ဝိတ္ထာရေတီတိ ပပဉှာ=ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကို ချဲ့တတ်သောတရား၊ ပပဉ္စ အာရာမော (ပပန္နော ဝါ အာရာမော်) ယဿာတိ ပပဉ္စာရာမော။
၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့်ပေါင်းစုနေထိုင်ခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ သင်္ဂဏိကရတော၊ အပေါင်းအဖော်တို့နှင့်ပေါင်းစုနေထိုင်ခြင်း၌ပျော်မွေ့သည်။ သင်္ဂဏိကာရာမတံ၊ ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သံသဂ္ဂါရာမော၊ (အမျိုးသမီးဘိက္ခုနီစသည်တို့နှင့်)ရောနှောဆက်ဆံခြင်း၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ သံသဂ္ဂရတော၊ ဘိက္ခုနီစသည်တို့နှင့်ရောနှောဆက်ဆံခြင်း၌ပျော်မွေ့သည်။ သံသဂ္ဂါရာမတံ၊ ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပပဉ္စာရာမော၊ ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကိုချဲ့ထွင်တတ်သောကိလေသာ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်။ (တဏှာ မာန ဒိဋ္ဌိတို့၏ အလိုကျ မာန်ယစ်မူးရူးခြင်း သဘောဖြင့် ရပ်တည်သော ကိလေသာတည်းဟူသော ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ချဲ့တရား၌ ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသည်) ပပဉ္စရတော၊ ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကိုချဲ့ထွင်တတ်သောကိလေသာ၌ပျော်မွေ့သည်။ ပပဉ္စာရာမတံ၊ ၌ပျော်မွေ့ခြင်းရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ ယထာ ယထာ၊ ဖြင့်။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ ကပ္ပယတော၊ သော။ အဿ၊ ထိုရဟန်းမှာ။ပ။ ကာလကိရိယာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။

တထာ တထာ၊ ဖြင့်။ ဝါ၊ အောင်။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဤပုံအားဖြင့် (ဤသို့ ကမ္မာရာမတာစသည် ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ ကပ္ပေတိ၊ ပြုလုပ်၏။
အာဝုသော၊ တို့။
အယံ ဘိက္ခု၊ ဤရဟန်းကို။ သက္ကာယာဘိရတော၊ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခဟူသော သက္ကာယ၌ပျော်မွေ့သူဟူ၍။ သမ္မာ၊ နည်းလမ်းမှန်သောအကျင့်ဖြင့်။ ဒုက္ခဿ၊ ဝဋ်ဒုက္ခအားလုံး၏။ အန္တကိရိယာယ၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားကိုပြုခြင်းငှာ။ ဝါ၊ မဖြစ်လုံးလုံးကုန်ဆုံးအောင်ပြုခြင်းငှာ။ သက္ကာယံ၊ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခဟူသောသက္ကာယကို။ ဝါ၊ ပရမတ္ထအားဖြင့်ထင်ရှားရှိသောတေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခအပေါင်းကို။ နပ္ပဇဟာသိ၊ ပယ်စွန့်ပြီးမဟုတ်ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။ပ။
ဘဒ္ဒကံ၊ ကောင်းသော။ မရဏံ၊ သည်။ ဘဒ္ဒိကာ၊ ကောင်းသော။ ကာလကိရိယာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။
ကမ္မာရာမော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ကမ္မရတော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ကမ္မာရာမတံ၊ ကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့ဤပုံအားဖြင့်(ဤသို့ကမ္မာရာမစသည်မဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်) ဘိက္ခု၊ သည်။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ ကပ္ပေတိ၊ ၏။ အာဝုသော၊ တို့။
အယံ ဘိက္ခု၊ ကို။ နိဗ္ဗာနာဘိရတော၊ နိဗ္ဗာန်၌ပျော်မွေ့သူဟူ၍။ သမ္မာ၊ ဖြင့်။ ဒုက္ခဿ၊ ၏။ အန္တကိရိယာယ၊ ငှာ။ သက္ကာယံ၊ ကို။ ပဇဟာသိ၊ ပယ်စွန့်ပြီးဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ပပဉ္စ၊ ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကိုချဲ့ထွင်တတ်သောကိလေသာကို။ ဝါ၊ တဏှာ, မာန, ဒိဋ္ဌိတို့၏အလိုကျမာန်ယစ်မူးရူးခြင်း သဘောဖြင့်ရပ်တည်သောကိလေသာတည်းဟူသောဝဋ်ဒုက္ခနယ်ချဲ့တရားကို။ အနုယုတ္တော၊ သည်။ ပပဉ္စာဘိရတော၊ ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကိုချဲ့ထွင်တတ်သောကိလေသာ၌ပျော်မွေ့သည်။ မဂေါ၊ သားကောင်နှင့်တူသည်။ (ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ ယောဂက္ခေမံ၊ ယောဂလေးဖြာ ဘေးကုန်ရာဖြစ်သော။ အနုတ္တရံ၊ ယင်းတရားထက်ထူးမြတ်သောတရားမရှိသော။ ဝါ၊ အထူးမြတ်ဆုံး တရားဖြစ်သော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ ဝိရာဓယီ၊ လွဲချော်စေပြီ။
ယော စ၊ အကြင်ရဟန်းသည်ကား။ ပပဉ္စံ၊ ကို။ ဟိတွာန၊ ပယ်စွန့်ပြီး၍။ နိပ္ပပဉ္စပဒေ၊ ကိလေသာပပဉ္စမရှိသောနိဗ္ဗာန်၌။ [ပဒ၊ နိဗ္ဗာန်] ရတော၊ ပျော်မွေ့၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ပ။ အာရာဓယီ၊ ပြီးစီးစေပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
စတုတ္ထံ။