Brahmacariyapariyosānādivaṇṇanā
77. Accayotiādīni
V3.24 sāmaññaphale ( dī . ni . aṭṭha .1.250) vuttāni .Ujujātikoti kāyavaṅkādivirahito ujusabhāvo .
Ahamanusāsāmīti ahaṃ tādisaṃ puggalaṃ anusāsāmi , dhammaṃ assa desemi .
Sattāhan ti sattadivasāni , idaṃ sabbampi bhagavā dandhapaññaṃ puggalaṃ sandhāyāha asaṭho pana amāyāvī ujujātiko taṃmuhutteneva arahattaṃ pattuṃ sakkhissati .
Iti bhagavā ‘‘ asaṭhan ’’ tiādivacanena saṭho hi vaṅkavaṅko , mayāpi na sakkā anusāsitunti dīpento paribbājakaṃ pādesu gahetvā mahāmerupādatale viya khipittha .
Kasmā ?
Ayañhi atisaṭho , kuṭilacitto satthari evaṃ kathentepi buddhadhammasaṅghesu nādhimuccati , adhimuccanatthāya sotaṃ na odahati , kohaññe ṭhito satthāraṃ khamāpeti .
Tasmā bhagavā tassajjhāsayaṃ viditvā ‘‘ etu viññū puriso asaṭho ’’ tiādimāha .
Saṭhaṃ panāhaṃ anusāsituṃ na sakkomīti .
78. Antevāsikamyatāti antevāsikamyatāya , amhe antevāsike icchanto .
Evamāhāti ‘‘ etu viññupuriso ’’ tiādimāha .
Yo eva vo ācariyoti yo eva tumhākaṃ pakatiyā ācariyo .
Uddesā no cāvetukāmoti attano anusāsaniṃ gāhāpetvā amhe amhākaṃ uddesato cāvetukāmo .
So
P3.843 eva vo uddeso hotūti yo tumhākaṃ pakatiyā uddeso , so tumhākaṃyeva hotuM3.27 , na mayaṃ tumhākaṃ uddesena atthikā .Ājīvāti ājīvato .
Akusalasaṅkhātāti akusalāti koṭṭhāsaṃ pattā .
Akusalā dhammāti dvādasa akusalacittuppādadhammā taṇhāyeva vā visesena .
Sā hi punabbhavakaraṇato ‘‘ ponobbhavikā ’’ ti vuttā .
Sadarathāti kilesadarathasampayuttā .
Jātijarāmaraṇiyāti jātijarāmaraṇānaṃ paccayabhūtā .
Saṃkilesikā dhammāti dvādasa akusalacittuppādā .
Vodāniyāti , samathavipassanā dhammā .
Te hi satte vodāpenti , tasmā ‘‘ vodāniyā ’’ ti vuccanti .
Paññāpāripūrin ti maggapaññāpāripūriṃ .
Vepullattañcāti phalapaññāvepullataṃ , ubhopi vā etāni aññamaññavevacanāneva .
Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘ tato tumhe maggapaññañceva phalapaññañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā ’’ ti .
Evaṃ bhagavā paribbājake ārabbha attano ovādānusāsaniyā phalaṃ dassento arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhapesi .
79. Yathā taṃ mārenāti yathā mārena pariyuṭṭhitacittā nisīdanti evameva tuṇhībhūtā … pe … appaṭibhānā nisinnā .
Māro
V3.25 kira satthā ativiya gajjanto buddhabalaṃ dīpetvā imesaṃ paribbājakānaṃ dhammaṃ deseti , kadāci dhammābhisamayo bhaveyya , handāhaṃ pariyuṭṭhāmīti so tesaṃ cittāni pariyuṭṭhāsi .Appahīnavipallāsānañhi cittaṃ mārassa yathākāmakaraṇīyaṃ hoti .
Tepi mārena pariyuṭṭhitacittā thaddhaṅgapaccaṅgā viya tuṇhī appaṭibhānā nisīdiṃsu .
Atha satthā ime paribbājakā ativiya niravā hutvā nisinnā , kiṃ nu khoti āvajjanto mārena pariyuṭṭhitabhāvaṃ aññāsi .
Sace pana tesaṃ maggaphaluppattihetu bhaveyya , māraṃ paṭibāhitvāpi bhagavā dhammaṃ deseyya , so pana tesaṃ natthi .
‘‘ Sabbepi me tucchapurisā ’’ ti aññāsi .
Tena vuttaṃ ‘‘ atha kho bhagavato etadahosi sabbepi me moghapurisā ’’ tiādi .
Tattha phuṭṭhā pāpimatāti pāpimatā mārena phuṭṭhā .
Yatra hi nāmāti yesu nāma .
Aññāṇatthampīti
P3.844 jānanatthampi .Kiṃ karissati sattāhoti samaṇena gotamena paricchinnasattāho amhākaṃ kiṃ karissati .
Idaṃ vuttaṃ hoti ‘‘ samaṇena gotamena ‘ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati sattāhan ’ ti vuttaṃ , so sattāho amhākaṃ kiṃ apphāsukaṃ karissati .
M3.28 Handa mayaṃ sattāhabbhantare etaṃ dhammaṃ sacchikātuṃ sakkā , na sakkāti aññāṇatthampi brahmacariyaṃ carissāmā ’’ ti .Atha vā jānāma tāvassa dhammanti ekadivase ekavāraṃ aññāṇatthampi etesaṃ cittaṃ nuppannaṃ , sattāho pana etesaṃ kusītānaṃ kiṃ karissati , kiṃ sakkhissanti te sattāhaṃ pūretunti ayamettha adhippāyo .
Sīhanādan ti paravādabhindanaṃ sakavādasamussāpanañca abhītanādaṃ naditvā .
Paccupaṭṭhāsīti patiṭṭhito .
Tāvadevāti tasmiññeva khaṇe .
Rājagahaṃ pāvisīti rājagahameva paviṭṭho .
Tesaṃ pana paribbājakānaṃ kiñcāpi idaṃ suttantaṃ sutvā viseso na nibbatto , āyatiṃ pana nesaṃ vāsanāya paccayo bhavissatīti .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya
Udumbarikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .