Nigrodhassapajjhāyanavaṇṇanā
75. Atha nigrodhaṃ paribbājakan ti evaṃ kirassa ahosi ‘‘ ime paribbājakā idāni bhagavato bhāsitaṃ sussūsanti , iminā ca nigrodhena bhagavato parammukhā kakkhaḷaṃ durāsadavacanaṃ vuttaṃ , idāni ayampi sotukāmo jāto , kālo dāni me imassa mānaddhajaṃ nipātetvā bhagavato sāsanaṃ ukkhipitun ’’ ti .
Atha nigrodhaṃ paribbājakaṃ etadavoca .
Aparampissa ahosi ‘‘ ayaṃ mayi akathente satthāraṃ na khamāpessati , tadassa anāgate ahitāya dukkhāya saṃvattissati , mayā pana kathite khamāpessati , tadassa bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Atha nigrodhaṃ paribbājakaṃ etadavoca .
Aparisāvacaraṃ pana naṃ karothāti ettha panāti nipāto , atha naṃ aparisāvacaraṃ karothāti attho .
‘‘ Aparisāvacaretan ’’ tipi pāṭho , aparisāvacaraṃ vā etaṃ karotha , gokāṇādīnaṃ vā aññataranti attho .
Gokāṇan ti etthāpi gokāṇaṃ pariyantacāriniṃ viya karothāti attho .
Tuṇhībhūtoti tuṇhībhāvaṃ upagato .
Maṅkubhūtoti nittejataṃ āpanno .
Pattakkhandhoti onatagīvo .
Adhomukhoti heṭṭhāmukho .
76. Buddho
M3.26P3.842 so bhagavā bodhāyāti sayaṃ buddho sattānampi catusaccabodhatthāya dhammaṃ deseti .Dantoti cakkhutopi danto … pe … manatopi danto .
Damathāyāti aññesampi damanatthāya eva , na vādatthāya .
Santoti rāgasantatāya santo , dosamohasantatāya sabba akusalasabbābhisaṅkhārasantatāya santo .
Samathāyāti mahājanassa rāgādisamanatthāya dhammaṃ deseti .
Tiṇṇoti cattāro oghe tiṇṇo .
Taraṇāyāti mahājanassa oghanittharaṇatthāya .
Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto .
Parinibbānāyāti mahājanassāpi sabbakilesaparinibbānatthāya dhammaṃ deseti .