Dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇavaṇṇanā
199. Evaṃ
V3.91M3.101P3.918 me sutan ti lakkhaṇasuttaṃ .Tatrāyamanuttānapadavaṇṇanā .
Dvattiṃsimānīti dvattiṃsa imāni .
Mahāpurisalakkhaṇānīti mahāpurisabyañjanāni mahāpurisanimittāni ‘‘ ayaṃ mahāpuriso ’’ ti sañjānanakāraṇāni .
‘‘ Yehi samannāgatassa mahāpurisassā ’’ tiādi mahāpadāne vitthāritanayeneva veditabbaṃ .
‘‘ Bāhirakāpi isayo dhārenti , no ca kho jānanti ‘ imassa kammassa katattā imaṃ lakkhaṇaṃ paṭilabhatī ’ ti ’’ kasmā āha ?
Aṭṭhuppattiyā anurūpattā .
Idañhi suttaṃ saaṭṭhuppattikaṃ .
Sā panassa aṭṭhuppatti kattha samuṭṭhitā ?
Antogāme manussānaṃ antare .
Tadā kira sāvatthivāsino attano attano gehesu ca gehadvāresu ca santhāgārādīsu ca nisīditvā kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ –
‘‘ bhagavato asītianubyañjanāni byāmappabhā dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni , yehi ca bhagavato kāyo , sabbaphāliphullo viya pāricchattako , vikasitamiva kamalavanaṃ , nānāratanavicittaṃ viya suvaṇṇatoraṇaṃ , tārāmaricivirocamiva gaganatalaṃ , ito cito ca vidhāvamānā vipphandamānā chabbaṇṇarasmiyo muñcanto ativiya sobhati .
Bhagavato ca iminā nāma kammena idaṃ lakkhaṇaṃ nibbattanti kathitaṃ natthi , yāguuḷuṅkamattampi pana kaṭacchubhattamattaṃ vā pubbe dinnapaccayā evaṃ uppajjatīti bhagavatā vuttaṃ .
Kiṃ nu kho satthā kammaṃ akāsi , yenassa imāni lakkhaṇāni nibbattantī ’’ ti .
Athāyasmā ānando antogāme caranto imaṃ kathāsallāpaṃ sutvā katabhattakicco vihāraṃ āgantvā satthu vattaṃ katvā vanditvā ṭhito ‘‘ mayā , bhante , antogāme ekā kathā sutā ’’ ti āha .
Tato
P3.919 bhagavatā ‘‘ kiṃ te , ānanda , sutan ’’ ti vutte sabbaṃ ārocesi .Satthā therassa vacanaṃ
V3.92 sutvā parivāretvā nisinne bhikkhū āmantetvā ‘‘ dvattiṃsimāni , bhikkhave , mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇānī ’’ ti paṭipāṭiyā lakkhaṇāni dassetvā yena kammena yaṃ nibbattaṃ , tassa dassanatthaṃ evamāha .