Aṭṭhakavaṇṇanā
333. Iti
V3.207 sattakavasena sāmaggirasaṃ dassetvā idāni aṭṭhakavasena dassetuṃ puna desanaṃ ārabhi .Tattha micchattāti ayāthāvā micchāsabhāvā .
Sammattāti yāthāvā sammāsabhāvā .
334. Kusītavatthūnīti kusītassa alasassa vatthūni patiṭṭhā kosajjakāraṇānīti attho .
Kammaṃ kattabbaṃ hotīti cīvaravicāraṇādikammaṃ kātabbaṃ hoti .
Na vīriyaṃ ārabhatīti duvidhampi vīriyaṃ nārabhati .
Appattassāti jhānavipassanāmaggaphaladhammassa appattassa pattiyā .
Anadhigatassāti
P3.1044 tasseva anadhigatassa adhigamatthāya .Asacchikatassāti tasseva apaccakkhakatassa sacchikaraṇatthāya .
Idaṃ paṭhaman ti idaṃ handāhaṃ nipajjāmīti evaṃ osīdanaṃ paṭhamaṃ kusītavatthu .
Iminā nayena sabbattha attho veditabbo .
‘‘ Māsācitaṃ maññe ’’ ti ettha pana māsācitaṃ nāma tintamāso .
Yathā tintamāso garuko hoti , evaṃ garukoti adhippāyo .
Gilānā vuṭṭhito hotīti gilāno hutvā pacchā vuṭṭhito hoti .
335. Ārambhavatthūnīti vīriyakāraṇāni .
Tesampi imināva nayena attho veditabbo .
336. Dānavatthūnīti
M3.227 dānakāraṇāni .Āsajja dānaṃ detīti patvā dānaṃ deti .
Āgataṃ disvāva muhuttaṃyeva nisīdāpetvā sakkāraṃ katvā dānaṃ deti , dassāmi dassāmīti na kilameti .
Iti ettha āsādanaṃ dānakāraṇaṃ nāma hoti .
Bhayā dānaṃ detītiādīsupi bhayādīni dānakāraṇānīti veditabbāni .
Tattha bhayaṃ nāma ayaṃ adāyako akārakoti garahābhayaṃ vā apāyabhayaṃ vā .
Adāsi meti mayhaṃ pubbe esa idaṃ nāma adāsīti deti .
Dassati meti anāgate idaṃ nāma dassatīti deti .
Sāhu dānan ti dānaṃ nāma sādhu sundaraṃ , buddhādīhi paṇḍitehi pasatthanti deti .
Cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ detīti samathavipassanācittassa alaṅkāratthañceva parivāratthañca deti .
Dānañhi cittaṃ mudukaṃ karoti .
Yena laddhaṃ hoti , sopi laddhaṃ meti muducitto hoti , yena dinnaṃ , sopi dinnaṃ mayāti muducitto hoti , iti ubhinnampi cittaṃ mudukaṃ karoti , teneva ‘‘ adantadamanaṃ dānan ’’ ti vuccati .
Yathāha –
‘‘ Adantadamanaṃ dānaṃ , adānaṃ dantadūsakaṃ ;
Dānena piyavācāya , unnamanti namanti cā ’’ ti .
Imesu
V3.208P3.1045 pana aṭṭhasu dānesu cittālaṅkāradānameva uttamaṃ . 337. Dānūpapattiyoti dānapaccayā upapattiyo .
Dahatīti ṭhapeti .
Adhiṭṭhātīti tasseva vevacanaṃ .
Bhāvetīti vaḍḍheti .
Hīne vimuttan ti hīnesu pañcakāmaguṇesu vimuttaṃ .
Uttari abhāvitan ti tato uttari maggaphalatthāya abhāvitaṃ .
Tatrūpapattiyā saṃvattatīti yaṃ patthetvā kusalaṃ kataṃ , tattha tattha nibbattanatthāya saṃvattati .
Vītarāgassāti maggena vā samucchinnarāgassa samāpattiyā vā vikkhambhitarāgassa .
Dānamatteneva hi brahmaloke nibbattituṃ na sakkā .
Dānaṃ pana samādhivipassanācittassa alaṅkāro parivāro hoti .
Tato dānena muducitto brahmavihāre bhāvetvā brahmaloke nibbattati .
Tena vuttaṃ ‘‘ vītarāgassa no sarāgassā ’’ ti .
Khattiyānaṃ parisā khattiyaparisā , samūhoti attho .
Esa nayo sabbattha .
Lokassa
M3.228 dhammā lokadhammā .Etehi mutto nāma natthi , buddhānampi hontiyeva .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ aṭṭhime , bhikkhave , lokadhammā lokaṃ anuparivattanti , loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattatī ’’ ti ( a . ni .8.5).
Lābho alābhoti lābhe āgate alābho āgato evāti veditabbo .
Yasā dīsupi eseva nayo .
338. Abhibhāyatanavimokkhakathā heṭṭhā kathitā eva .
‘‘ Ime kho , āvuso ’’ tiādi vuttanayeneva yojetabbaṃ .
Iti ekādasannaṃ aṭṭhakānaṃ vasena aṭṭhāsīti pañhe kathento thero sāmaggirasaṃ dassesīti .
Aṭṭhakavaṇṇanā niṭṭhitā .