Sattakavaṇṇanā
330. Iti chakkavasena sāmaggirasaṃ dassetvā idāni sattakavasena dassetuṃ puna desanaṃ ārabhi .
Tattha sampattipaṭilābhaṭṭhena saddhāva dhanaṃ saddhādhanaṃ .
Esa nayo sabbattha .
Paññādhanaṃ panettha sabbaseṭṭhaṃ .
Paññāya hi ṭhatvā tīṇi sucaritāni pañcasīlāni dasasīlāni pūretvā saggūpagā honti , sāvakapāramīñāṇaṃ , paccekabodhiñāṇaṃ , sabbaññutaññāṇañca paṭivijjhanti .
Imāsaṃ sampattīnaṃ paṭilābhakāraṇato paññā ‘‘ dhanan ’’ ti vuttā .
Sattapi cetāni lokiyalokuttaramissakāneva kathitāni .
Bojjhaṅga kathā kathitāva .
Samādhiparikkhārāti
P3.1039 samādhiparivārā .Sammādiṭṭhādīni vuttatthāneva .
Imepi satta parikkhārā lokiyalokuttarāva kathitā .
Asataṃ dhammā asantā vā dhammā lāmakā dhammāti asaddhammā .
Vipariyāyena saddhammā veditabbā .
Sesamettha uttānatthameva .
Saddhammesu pana saddhādayo sabbepi vipassakasseva kathitā .
Tesupi paññā lokiyalokuttarā .
Ayaṃ viseso .
Sappurisānaṃ dhammāti sappurisadhammā .
Tattha suttageyyādikaṃ dhammaṃ jānātīti dhammaññū .
Tassa tasseva bhāsitassa atthaṃ jānātīti atthaññū .
‘‘ Ettakomhi sīlena samādhinā paññāyā ’’ ti evaṃ attānaṃ jānātīti attaññū .
Paṭiggahaṇaparibhogesu mattaṃ jānātīti mattaññū .
Ayaṃ
M3.222 kālo uddesassa , ayaṃ kālo paripucchāya , ayaṃ kālo yogassa adhigamāyāti evaṃ kālaṃ jānātīti kālaññū .Ettha ca pañca vassāni uddesassa kālo .
Dasa
V3.203 paripucchāya .Idaṃ atisambādhaṃ .
Dasa vassāni pana uddesassa kālo .
Vīsati paripucchāya .
Tato paraṃ yoge kammaṃ kātabbaṃ .
Aṭṭhavidhaṃ parisaṃ jānātīti parisaññū .
Sevitabbāsevitabbaṃ puggalaṃ jānātīti puggalaññū .
331. Niddasavatthūnīti niddasādivatthūni .
Niddaso bhikkhu , nibbīso , nittiṃso , niccattālīso , nippaññāso bhikkhūti evaṃ vacanakāraṇāni .
Ayaṃ kira pañho titthiyasamaye uppanno .
Titthiyā hi dasavassakāle mataṃ nigaṇṭhaṃ niddasoti vadanti .
So kira puna dasavasso na hoti .
Na kevalañca dasavassova .
Navavassopi … pe … ekavassopi na hoti .
Eteneva nayena vīsativassādikālepi mataṃ nibbīso , nittiṃso , niccattālīso , nippaññāsoti vadanti .
Āyasmā ānando gāme vicaranto taṃ kathaṃ sutvā vihāraṃ gantvā bhagavato ārocesi .
Bhagavā āha –
‘‘ Na idaṃ , ānanda , titthiyānaṃ adhivacanaṃ mama sāsane khīṇāsavassetaṃ adhivacanaṃ .
Khīṇāsavo hi dasavassakāle parinibbuto puna dasavasso na hoti .
Na kevalañca dasavassova , navavassopi … pe … ekavassopi .
Na kevalañca ekavassova , dasamāsikopi … pe … ekamāsikopi .
Ekadivasikopi .
Ekamuhuttopi na hoti eva .
Kasmā ?
Puna paṭisandhiyā abhāvā .
Nibbīsādīsupi eseva nayo .
Iti bhagavā mama sāsane khīṇāsavassetaṃ adhivacanan ’’ ti
P3.1040 –Vatvā yehi kāraṇehi so niddaso hoti , tāni dassetuṃ satta niddasavatthūni deseti .
Theropi tameva desanaṃ uddharitvā satta niddasavatthūni idhāvuso , bhikkhu , sikkhāsamādānetiādimāha .
Tattha idhāti imasmiṃ sāsane .
Sikkhāsamādāne tibbacchando hotīti sikkhattayapūraṇe bahalacchando hoti .
Āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemoti
M3.223 anāgate punadivasādīsupi sikkhāpūraṇe avigatapemena samannāgato hoti .Dhammanisantiyāti dhammanisāmanāya .
Vipassanāyetaṃ adhivacanaṃ .
Icchāvinayeti taṇhāvinayane .
Paṭisallāneti ekībhāve .
Vīriyārambheti kāyikacetasikassa vīriyassa pūraṇe .
Satinepakketi satiyañceva nepakkabhāve ca .
Diṭṭhipaṭivedheti maggadassane .
Sesaṃ sabbattha vuttanayeneva veditabbaṃ .
Saññāsu asubhānupassanāñāṇe saññā asubhasaññā .
Ādīnavānupassanāñāṇe saññā ādīnavasaññā nāma .
Sesā heṭṭhā vuttā eva .
Balasattakaviññāṇaṭṭhitisattakapuggalasattakāni vuttanayāneva
V3.204 .Appahīnaṭṭhena anusayantīti anusayā .
Thāmagato kāmarāgo kāmarāgānusayo .
Esa nayo sabbattha .
Saṃyojanasattakaṃ uttānatthameva .