Ādesanavidhādesanāvaṇṇanā
148. Ādesanavidhāsūti ādesanakoṭṭhāsesu .
Idāni tā ādesanavidhā dassento catasso imātiādimāha .
Nimittena ādisatīti āgatanimittena gatanimittena ṭhitanimittena vā idaṃ nāma bhavissatīti katheti .
Tatridaṃ
V3.63 vatthu – eko rājā tisso muttā gahetvā purohitaṃ pucchi ‘‘ kiṃ me , ācariya , hatthe ’’ ti ?So ito cito ca olokesi .
Tena ca samayena ekā sarabū ‘‘ makkhikaṃ gahessāmī ’’ ti pakkhandi , gahaṇakāle makkhikā palātā , so makkhikāya muttattā ‘‘ muttā mahārājā ’’ ti āha .
Muttā tāva hotu , kati muttāti ?
So puna nimittaṃ olokesi .
Atha avidūre kukkuṭo tikkhattuṃ saddaṃ nicchāresi .
Brāhmaṇo ‘‘ tisso mahārājā ’’ ti āha .
Evaṃ ekacco āgatanimittena katheti .
Etenupāyena gataṭhitani mittehipi kathanaṃ veditabbaṃ .
Amanussānan ti yakkhapisācādīnaṃ .
Devatānan ti
P3.887 cātumahārājikādīnaṃ .Saddaṃ sutvāti aññassa cittaṃ ñatvā kathentānaṃ saddaṃ sutvā .
Vitakkavipphārasaddan ti vitakkavipphāravasena uppannaṃ vippalapantānaṃ suttapamattādīnaṃ saddaṃ .
Sutvāti taṃ saddaṃ sutvā .
Yaṃ vitakkayato tassa so saddo uppanno , tassa vasena ‘‘ evampi te mano ’’ ti ādisati .
Manosaṅkhārā paṇihitāti cittasaṅkhārā suṭṭhapitā .
Vitakkessatīti vitakkayissati pavattessatīti pajānāti .
Jānanto ca āgamanena jānāti , pubbabhāgena jānāti , antosamāpattiyaṃ cittaṃ oloketvā jānāti .
Āgamanena jānāti nāma kasiṇaparikammakāleyeva yenākārena esa kasiṇabhāvanaṃ āraddho paṭhamajjhānaṃ vā … pe … catutthajjhānaṃ vā aṭṭhasamāpattiyo vā nibbattessatīti jānāti .
Pubbabhāgena jānāti nāma samathavipassanāya āraddhāyeva jānāti , yenākārena esa vipassanaṃ āraddho sotāpattimaggaṃ vā nibbattessati , sakadāgāmimaggaṃ vā nibbattessati , anāgāmimaggaṃ vā nibbattessati , arahattamaggaṃ vā nibbattessatīti jānāti .
Antosamāpattiyaṃ cittaṃ oloketvā jānāti nāma yenākārena imassa manosaṅkhārā suṭṭhapitā , imassa nāma cittassa anantarā
M3.71 imaṃ nāma vitakkaṃ vitakkessati .Ito vuṭṭhitassa etassa hānabhāgiyo vā samādhi bhavissati , ṭhitibhāgiyo vā visesabhāgiyo vā nibbedhabhāgiyo vā abhiññāyo vā nibbattessatīti jānāti .
Tattha puthujjano cetopariyañāṇalābhī puthujjanānaṃyeva cittaṃ jānāti , na ariyānaṃ .
Ariyesupi heṭṭhimo heṭṭhimo uparimassa uparimassa cittaṃ na jānāti , uparimo pana heṭṭhimassa jānāti .
Etesu ca sotāpanno sotāpattiphalasamāpattiṃ samāpajjati .
Sakadāgāmī , anāgāmī , arahā , arahattaphalasamāpattiṃ samāpajjati .
Uparimo heṭṭhimaṃ na samāpajjati .
Tesañhi heṭṭhimā heṭṭhimā samāpatti tatrupapattiyeva hoti .
Tatheva taṃ hotīti idaṃ ekaṃsena tatheva hoti .
Cetopariyañāṇavasena ñātañhi aññathābhāvī nāma natthi .
Sesaṃ purimanayeneva yojetabbaṃ .