Aggaññapaññattikathāvaṇṇanā
36. Iti ‘‘ bhagavā ettakena kathāmaggena pāṭihāriyaṃ na karotī ’’ ti padassa anusandhiṃ dassetvā idāni ‘‘ na aggaññaṃ paññāpetī ’’ ti imassa anusandhiṃ dassento aggaññañcāhan ti desanaṃ
V3.13 ārabhi .Tattha aggaññañcāhan ti ahaṃ , bhaggava , aggaññañca pajānāmi lokuppatticariyavaṃsañca .
Tañca pajānāmīti na kevalaṃ aggaññameva , tañca aggaññaṃ pajānāmi .
Tato ca uttaritaraṃ sīlasamādhito paṭṭhāya yāva sabbaññutaññāṇā pajānāmi .
Tañca pajānaṃ na parāmasāmīti tañca pajānantopi ahaṃ idaṃ nāma pajānāmīti taṇhādiṭṭhimānavasena na parāmasāmi .
Natthi tathāgatassa parāmāsoti dīpeti .
Paccattaññeva
P3.830 nibbuti viditāti attanāyeva attani kilesanibbānaṃ viditaṃ .Yadabhijānaṃ tathāgatoti yaṃ kilesanibbānaṃ jānanto tathāgato .
No anayaṃ āpajjatīti aviditanibbānā titthiyā viya anayaṃ dukkhaṃ byasanaṃ nāpajjati .
37. Idāni yaṃ taṃ titthiyā aggaññaṃ paññapenti , taṃ dassento santi bhaggavātiādimāha .
Tattha issarakuttaṃ brahmakuttan ti issarakataṃ brahmakataṃ , issaranimmitaṃ brahmanimmitanti attho .
Brahmā eva hi ettha ādhipaccabhāvena issaroti veditabbo .
Ācariyakan ti ācariyabhāvaṃ ācariyavādaṃ .
Tattha ācariyavādo aggaññaṃ .
Aggaññaṃ pana ettha desitanti katvā so aggaññaṃ tveva vutto .
Kathaṃ vihitakan ti kena vihitaṃ kinti vihitaṃ .
Sesaṃ brahmajāle vitthāritanayeneva veditabbaṃ .
41. Khiḍḍāpadosikan ti khiḍḍāpadosikamūlaṃ .
47. Asatāti
M3.15 avijjamānena , asaṃvijjamānaṭṭhenāti attho .Tucchāti tucchena antosāravirahitena .
Musāti musāvādena .
Abhūtenāti bhūtatthavirahitena .
Abbhācikkhantīti abhiācikkhanti .
Viparītoti viparītasañño viparītacitto .
Bhikkhavo cāti na kevalaṃ samaṇo gotamoyeva , ye ca assa anusiṭṭhiṃ karonti , te bhikkhū ca viparītā .
Atha yaṃ sandhāya viparītoti vadanti , taṃ dassetuṃ samaṇo gotamotiādi vuttaṃ .
Subhaṃ vimokkhan ti vaṇṇakasiṇaṃ .
Asubhantvevāti subhañca asubhañca sabbaṃ asubhanti evaṃ pajānāti .
Subhantveva tasmiṃ samayeti subhanti eva ca tasmiṃ samaye pajānāti , na asubhaṃ .
Bhikkhavo cāti ye te evaṃ vadanti , tesaṃ bhikkhavo ca antevāsikasamaṇā viparītā .
Pahotīti samattho paṭibalo .
48. Dukkaraṃ khoti ayaṃ paribbājako yadidaṃ ‘‘ evaṃpasanno ahaṃ , bhante ’’ tiādimāha , taṃ sāṭheyyena kohaññena āha .
Evaṃ kirassa ahosi –
‘‘ samaṇo gotamo mayhaṃ ettakaṃ
P3.831 dhammakathaṃV3.14 kathesi , tamahaṃ sutvāpi pabbajituṃ na sakkomi , mayā etassa sāsanaṃ paṭipannasadisena bhavituṃ vaṭṭatī ’’ ti .Tato so sāṭheyyena kohaññena evamāha .
Tenassa bhagavā mammaṃ ghaṭṭento viya ‘‘ dukkaraṃ kho etaṃ , bhaggava tayā aññadiṭṭhikenā ’’ tiādimāha .
Taṃ poṭṭhapādasutte vuttatthameva .
Sādhukamanurakkhāti suṭṭhu anurakkha .
Iti bhagavā pasādamattānurakkhaṇe paribbājakaṃ niyojesi .
Sopi evaṃ mahantaṃ suttantaṃ sutvāpi nāsakkhi kilesakkhayaṃ kātuṃ .
Desanā panassa āyatiṃ vāsanāya paccayo ahosi .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya
Pāthikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .