Dasakavaṇṇanā
345. Iti
V3.210 navakavasena sāmaggirasaṃ dassetvā idāni dasakavasena dassetuṃ puna desanaṃ ārabhi .Tattha nāthakaraṇāti ‘‘ sanāthā , bhikkhave , viharatha mā anāthā , dasa ime , bhikkhave , dhammā nāthakaraṇā ’’ ti ( a . ni .10.18) evaṃ akkhātā attano patiṭṭhākarā dhammā .
Kalyāṇamittotiādīsu sīlādiguṇasampannā kalyāṇā assa mittāti kalyāṇamitto .
Te cassa ṭhānanisajjādīsu saha ayanato sahāyāti kalyāṇasahāyo .
Cittena ceva kāyena ca kalyāṇamittesu eva sampavaṅko onatoti kalyāṇasampavaṅko .
Suvaco
P3.1047 hotīti sukhena vattabbo hoti sukhena anusāsitabbo .Khamoti gāḷhena pharusena kakkhaḷena vuccamāno khamati , na kuppati .
Padakkhiṇaggāhī anusāsanin ti yathā ekacco ovadiyamāno vāmato gaṇhāti , paṭippharati vā asuṇanto vā gacchati , evaṃ akatvā ‘‘ ovadatha , bhante
M3.230 , anusāsatha , tumhesu anovadantesu ko añño ovadissatī ’’ ti padakkhiṇaṃ gaṇhāti .Uccāvacānīti uccāni ca avacāni ca .
Kiṃ karaṇīyānīti kiṃ karomīti evaṃ vatvā kattabbakammāni .
Tattha uccakammāni nāma cīvarassa karaṇaṃ rajanaṃ cetiye sudhākammaṃ uposathāgāracetiyagharabodhiyagharesu kattabbanti evamādi .
Avacakammaṃ nāma pādadhovanamakkhanādikhuddakakammaṃ .
Tatrupāyāyāti tatrupagamanīyā .
Alaṃ kātun ti kātuṃ samattho hoti .
Alaṃ saṃvidhātun ti vicāretuṃ samattho .
Dhamme assa kāmo sinehoti dhammakāmo , tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ piyāyatīti attho .
Piyasamudāhāroti parasmiṃ kathente sakkaccaṃ suṇāti , sayañca paresaṃ desetukāmo hotīti attho .
‘‘ Abhidhamme abhivinaye ’’ ti ettha dhammo abhidhammo , vinayo abhivinayoti catukkaṃ veditabbaṃ .
Tattha dhammoti suttantapiṭakaṃ .
Abhidhammoti satta pakaraṇāni .
Vinayoti ubhatovibhaṅgā .
Abhivinayoti khandhakaparivārā .
Atha vā suttantapiṭakampi abhidhammapiṭakampi dhammo eva .
Maggaphalāni abhidhammo .
Sakalaṃ vinayapiṭakaṃ vinayo .
Kilesavūpasamakāraṇaṃ abhivinayo .
Iti sabbasmimpi ettha dhamme abhidhamme vinaye abhivinaye ca .
Uḷārapāmojjoti bahulapāmojjo hotīti attho .
Kusalesu
V3.211 dhammesūti kāraṇatthe bhummaṃ , catubhūmakakusaladhammakāraṇā , tesaṃ adhigamatthāya anikkhittadhuro hotīti attho . 346. Kasiṇadasake sakalaṭṭhena kasiṇāni .
Tadārammaṇānaṃ dhammānaṃ khettaṭṭhena vā adhiṭṭhānaṭṭhena vā āyatanāni .
Uddhan ti upari gaganatalābhimukhaṃ .
Adhoti
P3.1048 heṭṭhā bhūmitalābhimukhaṃ .Tiriyan ti khettamaṇḍalamiva samantā paricchinditvā .
Ekacco hi uddhameva kasiṇaṃ vaḍḍheti , ekacco adho , ekacco samantato .
Tena tena vā kāraṇena evaṃ pasāreti ālokamiva rūpadassanakāmo .
Tena vuttaṃ ‘‘ pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyan ’’ ti .
Advayan ti idaṃ pana ekassa aññabhāvānupagamanatthaṃ vuttaṃ .
Yathā hi udakaṃ paviṭṭhassa sabbadisāsu udakameva hoti , na aññaṃ , evameva pathavīkasiṇaṃ pathavīkasiṇameva hoti
M3.231 , natthi tassa añño kasiṇasambhedoti .Esa nayo sabbattha .
Appamāṇan ti idaṃ tassa tassa pharaṇaappamāṇavasena vuttaṃ .
Tañhi cetasā pharanto sakalameva pharati , na ‘‘ ayamassa ādi , idaṃ majjhan ’’ ti pamāṇaṃ gaṇhātīti .
Viññāṇakasiṇan ti cettha kasiṇugghāṭimākāse pavattaviññāṇaṃ .
Tattha kasiṇavasena kasiṇugghāṭimākāse kasiṇugghāṭimākāsavasena tattha pavattaviññāṇe uddhaṃ adho tiriyatā veditabbā .
Ayamettha saṅkhepo .
Kammaṭṭhānabhāvanānayena panetāni pathavīkasiṇādīni vitthārato visuddhimagge vuttāneva .