Chakkavaṇṇanā
323. Iti pañcakavasena sāmaggirasaṃ dassetvā idāni chakkavasena dassetuṃ puna desanaṃ ārabhi .
Tattha ajjhattikānīti ajjhattajjhattikāni .
Bāhirānīti
P3.1034 tato ajjhattajjhattato bahibhūtāni .Vitthārato pana āyatanakathā visuddhimagge kathitāva .
Viññāṇakāyāti viññāṇasamūhā .
Cakkhuviññāṇan ti cakkhupasādanissitaṃ kusalākusalavipākaviññāṇaṃ .
Esa nayo sabbattha .
Cakkhusamphassoti cakkhunissito samphasso .
Sotasamphassā dīsupi eseva nayo .
Manosamphassoti ime dasa samphasse ṭhapetvā seso sabbo manosamphasso nāma .
Vedanāchakkampi eteneva nayena veditabbaṃ .
Rūpasaññāti rūpaṃ
V3.198 ārammaṇaṃ katvā uppannā saññā .Etenupāyena sesāpi veditabbā .
Cetanāchakkepi eseva nayo .
Tathā taṇhāchakke .
Agāravoti
M3.217 gāravavirahito .Appatissoti appatissayo anīcavutti .
Ettha pana yo bhikkhu satthari dharamāne tīsu kālesu upaṭṭhānaṃ na yāti .
Satthari anupāhane caṅkamante saupāhano caṅkamati , nīce caṅkamante ucce caṅkamati , heṭṭhā vasante upari vasati , satthudassanaṭṭhāne ubho aṃse pārupati , chattaṃ dhāreti , upāhanaṃ dhāreti , nahāyati , uccāraṃ vā passāvaṃ vā karoti .
Parinibbute pana cetiyaṃ vandituṃ na gacchati , cetiyassa paññāyanaṭṭhāne satthudassanaṭṭhāne vuttaṃ sabbaṃ karoti , ayaṃ satthari agāravo nāma .
Yo pana dhammassavane saṃghuṭṭhe sakkaccaṃ na gacchati , sakkaccaṃ dhammaṃ na suṇāti , samullapanto nisīdati , sakkaccaṃ na gaṇhāti , na vāceti , ayaṃ dhamme agāravo nāma .
Yo pana therena bhikkhunā anajjhiṭṭho dhammaṃ deseti , nisīdati , pañhaṃ katheti , vuḍḍhe bhikkhū ghaṭṭento gacchati , tiṭṭhati , nisīdati , dussapallatthikaṃ vā hatthapallatthikaṃ vā karoti , saṅghamajjhe ubho aṃse pārupati , chattupāhanaṃ dhāreti , ayaṃ saṅghe agāravo nāma .
Ekabhikkhusmimpi hi agārave kate saṅghe agāravo katova hoti .
Tisso sikkhā pana apūrayamānova sikkhāya agāravo nāma .
Appamādalakkhaṇaṃ ananubrūhayamāno appamāde agāravo nāma .
Duvidhampi paṭisanthāraṃ akaronto paṭisanthāre agāravo nāma .
Cha gāravā vuttappaṭipakkhavasena veditabbā .
Somanassūpavicārāti
P3.1035 somanassasampayuttā vicārā .Somanassaṭṭhāniyan ti somanassakāraṇabhūtaṃ .
Upavicaratīti vitakkena vitakketvā vicārena paricchindati .
Esa nayo sabbattha .
Domanassūpavicārā pi evameva veditabbā .
Tathā upekkhūpavicārā .
Sāraṇīyadhammā heṭṭhā vitthāritā .
Diṭṭhisāmaññagatoti iminā pana padena kosambakasutte paṭhamamaggo kathito .
Idha cattāropi maggā .