Byādhitapuriso
46.‘‘ Atha
M2.20 kho , bhikkhave , bandhumassa rañño etadahosi –‘ Mā heva kho vipassī kumāro na rajjaṃ kāresi , mā heva vipassī kumāro agārasmā anagāriyaṃ pabbaji , mā heva nemittānaṃ brāhmaṇānaṃ saccaṃ assa vacanan ’ ti .
Atha kho , bhikkhave , bandhumā rājā vipassissa kumārassa bhiyyosomattāya pañca kāmaguṇāni upaṭṭhāpesi –
‘ yathā vipassī kumāro rajjaṃ kareyya , yathā vipassī kumāro na agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya , yathā nemittānaṃ brāhmaṇānaṃ micchā assa vacanan ’ ti .
‘‘ Tatra sudaṃ , bhikkhave , vipassī kumāro pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti .
Atha kho , bhikkhave , vipassī kumāro bahūnaṃ vassānaṃ … pe …
47.‘‘ Addasā
P2.24 kho , bhikkhave , vipassī kumāro uyyānabhūmiṃ niyyanto purisaṃ ābādhikaṃT2.27 dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ [ sayamānaṃ ( syā . ka .)] aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ .Disvā sārathiṃ āmantesi –
‘ ayaṃ pana , samma sārathi , puriso kiṃkato ?
Akkhīnipissa na yathā aññesaṃ , saropissa [ siropissa ( syā .)] na yathā aññesan ’ ti ?
‘ Eso kho , deva , byādhito nāmā ’ ti .
‘ Kiṃ paneso , samma sārathi , byādhito nāmā ’ ti ?
‘ Eso kho , deva , byādhito nāma appeva nāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā ’ ti .
‘ Kiṃ pana , samma sārathi , ahampi byādhidhammo , byādhiṃ anatīto ’ ti ?
‘ Tvañca , deva , mayañcamha sabbe byādhidhammā , byādhiṃ anatītā ’ ti .
‘ Tena hi , samma sārathi , alaṃ dānajja uyyānabhūmiyā , itova antepuraṃ paccaniyyāhī ’ ti .
‘ Evaṃ devā ’ ti kho , bhikkhave , sārathi vipassissa kumārassa paṭissutvā tatova antepuraṃ paccaniyyāsi .
Tatra sudaṃ , bhikkhave , vipassī kumāro antepuraṃ gato dukkhī dummano pajjhāyati –
‘ dhiratthu kira bho jāti nāma , yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati , byādhi paññāyissatī ’ ti .
48.‘‘ Atha
V2.19 kho , bhikkhave , bandhumā rājā sārathiṃ āmantāpetvā etadavoca –‘ kacci , samma sārathi , kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha , kacci , samma
M2.21 sārathi , kumāro uyyānabhūmiyā attamano ahosī ’ ti ?‘ Na kho , deva , kumāro uyyānabhūmiyā abhiramittha , na kho , deva , kumāro uyyānabhūmiyā attamano ahosī ’ ti .
‘ Kiṃ pana , samma sārathi , addasa kumāro
T2.28 uyyānabhūmiṃ niyyanto ’ ti ?‘ Addasā kho , deva , kumāro uyyānabhūmiṃ niyyanto purisaṃ ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse
P2.25 palipannaṃ semānaṃ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ .Disvā maṃ etadavoca –
‘‘ ayaṃ pana , samma sārathi , puriso kiṃkato , akkhīnipissa na yathā aññesaṃ , saropissa na yathā aññesan ’’ ti ?
‘‘ Eso kho , deva , byādhito nāmā ’’ ti .
‘‘ Kiṃ paneso , samma sārathi , byādhito nāmā ’’ ti ?
‘‘ Eso kho , deva , byādhito nāma appeva nāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , samma sārathi , ahampi byādhidhammo , byādhiṃ anatīto ’’ ti ?
‘‘ Tvañca , deva , mayañcamha sabbe byādhidhammā , byādhiṃ anatītā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , samma sārathi , alaṃ dānajja uyyānabhūmiyā , itova antepuraṃ paccaniyyāhī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , devā ’’ ti kho ahaṃ , deva , vipassissa kumārassa paṭissutvā tatova antepuraṃ paccaniyyāsiṃ .
So kho , deva , kumāro antepuraṃ gato dukkhī dummano pajjhāyati –
‘‘‘ dhiratthu kira bho jāti nāma , yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati , byādhi paññāyissatī ’’’ ti .