Indriyasaṃvaro
365. Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
‘‘ Kathaṃ paṭipanno pana , mārisa , bhikkhu indriyasaṃvarāya paṭipanno hotī ’’ ti ?
‘‘ Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi .
Sotaviññeyyaṃ saddaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi .
Ghānaviññeyyaṃ gandhaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi .
Jivhāviññeyyaṃ
V2.208 rasaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi .Kāyaviññeyyaṃ phoṭṭhabbaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampi .
Manoviññeyyaṃ dhammaṃpāhaṃ , devānaminda , duvidhena vadāmi – sevitabbampi , asevitabbampī ’’ ti .
Evaṃ vutte , sakko devānamindo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Imassa kho ahaṃ , bhante , bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi .
Yathārūpaṃ , bhante , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti , evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ
M2.225 na sevitabbaṃP2.282 .Yathārūpañca kho , bhante , cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti , evarūpaṃ cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ sevitabbaṃ .
Yathārūpañca kho , bhante , sotaviññeyyaṃ
T2.317 saddaṃ sevato … pe … ghānaviññeyyaṃ gandhaṃ sevato … jivhāviññeyyaṃ rasaṃ sevato … kāyaviññeyyaṃ phoṭṭhabbaṃ sevato … manoviññeyyaṃ dhammaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti , kusalā dhammā parihāyanti , evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo .Yathārūpañca kho , bhante , manoviññeyyaṃ dhammaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti , kusalā dhammā abhivaḍḍhanti , evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo .
‘‘ Imassa kho me , bhante , bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānato tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṃkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā ’’ ti .
366. Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
‘‘ Sabbeva nu kho , mārisa , samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā ’’ ti ?
‘‘ Na kho , devānaminda , sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā ’’ ti .
‘‘ Kasmā pana , mārisa , na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā ’’ ti ?
‘‘ Anekadhātu nānādhātu kho , devānaminda , loko .
Tasmiṃ anekadhātunānādhātusmiṃ loke yaṃ yadeva sattā dhātuṃ abhinivisanti , taṃ tadeva thāmasā parāmāsā
V2.209 abhinivissa voharanti –‘ idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti .
Tasmā
T2.318 na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā ’’ ti .‘‘ Sabbeva nu kho , mārisa , samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā
P2.283 accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā ’’ ti ?‘‘ Na kho , devānaminda , sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā ’’ ti .
‘‘ Kasmā
M2.226 pana , mārisa , na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā ’’ ti ?‘‘ Ye kho , devānaminda , bhikkhū taṇhāsaṅkhayavimuttā te accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā .
Tasmā na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā ’’ ti .
Itthaṃ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṃ puṭṭho byākāsi .
Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinandi anumodi –
‘‘ evametaṃ , bhagavā , evametaṃ , sugata .
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṃkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā ’’ ti .
367. Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Ejā , bhante , rogo , ejā gaṇḍo , ejā sallaṃ , ejā imaṃ purisaṃ parikaḍḍhati tassa tasseva bhavassa abhinibbattiyā .
Tasmā ayaṃ puriso uccāvacamāpajjati
T2.319 .Yesāhaṃ , bhante , pañhānaṃ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammampi nālatthaṃ , te me bhagavatā byākatā .
Dīgharattānusayitañca pana [ dīgharattānupassatā , yañca pana ( syā .), dīgharattānusayino , yañca pana ( sī . pī .)] me vicikicchākathaṃkathāsallaṃ , tañca bhagavatā abbuḷhan ’’ ti .
‘‘ Abhijānāsi
P2.284 no tvaṃ , devānaminda , ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā ’’ ti ?‘‘ Abhijānāmahaṃ , bhante , ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā ’’ ti .
‘‘ Yathā kathaṃ pana te , devānaminda , byākaṃsu ?
Sace te agaru bhāsassū ’’ ti .
‘‘ Na kho me , bhante , garu yatthassa bhagavā nisinno bhagavantarūpo vā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , devānaminda , bhāsassū ’’ ti .
‘‘ Yesvāhaṃ [ yesāhaṃ ( sī . syā . pī .)], bhante
V2.210 , maññāmi samaṇabrāhmaṇā āraññikā pantasenāsanāti , tyāhaṃ upasaṅkamitvā ime pañhe pucchāmi , te mayā puṭṭhā na sampāyanti , asampāyantā mamaṃyeva paṭipucchanti –‘ ko nāmo āyasmā ’ ti ?
Tesāhaṃ puṭṭho byākaromi –
‘ ahaṃ kho , mārisa , sakko devānamindo ’ ti .
Te mamaṃyeva uttari paṭipucchanti –
‘ kiṃ panāyasmā , devānaminda [ devānamindo ( sī . pī .)], kammaṃ katvā imaṃ ṭhānaṃ patto ’ ti ?
Tesāhaṃ yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ desemi .
Te tāvatakeneva attamanā
M2.227 honti –‘ sakko ca no devānamindo diṭṭho , yañca no apucchimhā , tañca no byākāsī ’ ti .
Te aññadatthu mamaṃyeva sāvakā sampajjanti , na cāhaṃ tesaṃ .
Ahaṃ kho pana , bhante , bhagavato sāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’ ti
T2.320 .