Mahābhūmicālahetu
170. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi –
‘‘ acchariyaṃ vata bho , abbhutaṃ vata bho , mahā vatāyaṃ bhūmicālo ;
sumahā vatāyaṃ bhūmicālo bhiṃsanako salomahaṃso ;
devadundubhiyo ca phaliṃsu .
Ko nu kho hetu ko paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāyā ’’ ti ?
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi , ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante , mahā vatāyaṃ , bhante , bhūmicālo ;
sumahā vatāyaṃ
V2.83 , bhante , bhūmicālo bhiṃsanako salomahaṃso ;devadundubhiyo ca phaliṃsu .
Ko nu kho , bhante
T2.126 , hetu ko paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāyā ’’ ti ? 171.‘‘ Aṭṭha kho ime , ānanda , hetū , aṭṭha paccayā mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
Katame aṭṭha ?
Ayaṃ , ānanda , mahāpathavī udake patiṭṭhitā , udakaṃ vāte patiṭṭhitaṃ , vāto ākāsaṭṭho .
Hoti kho so , ānanda , samayo , yaṃ mahāvātā vāyanti .
Mahāvātā vāyantā udakaṃ kampenti .
Udakaṃ kampitaṃ pathaviṃ kampeti .
Ayaṃ paṭhamo
P2.108 hetu paṭhamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , samaṇo vā hoti brāhmaṇo vā iddhimā cetovasippatto , devo vā mahiddhiko mahānubhāvo , tassa parittā pathavīsaññā bhāvitā hoti , appamāṇā āposaññā .
So imaṃ pathaviṃ kampeti saṅkampeti sampakampeti sampavedheti .
Ayaṃ dutiyo hetu dutiyo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna
M2.91 caparaṃ , ānanda , yadā bodhisatto tusitakāyā cavitvā sato sampajāno mātukucchiṃ okkamati , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .Ayaṃ tatiyo hetu tatiyo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , yadā bodhisatto sato sampajāno mātukucchismā nikkhamati , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .
Ayaṃ catuttho hetu catuttho paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , yadā
T2.127 tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .Ayaṃ pañcamo hetu pañcamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , yadā tathāgato anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .
Ayaṃ chaṭṭho hetu chaṭṭho paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna
V2.84 caparaṃ , ānanda , yadā tathāgato sato sampajāno āyusaṅkhāraṃ ossajjati , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .Ayaṃ sattamo hetu sattamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
‘‘ Puna caparaṃ , ānanda , yadā tathāgato anupādisesāya
P2.109 nibbānadhātuyā parinibbāyati , tadāyaṃ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati .Ayaṃ aṭṭhamo hetu aṭṭhamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya .
Ime kho , ānanda , aṭṭha hetū , aṭṭha paccayā mahato bhūmicālassa pātubhāvāyā ’’ ti .