Bhikkhuaparihāniyadhammā
136. Atha kho bhagavā acirapakkante vassakāre brāhmaṇe magadhamahāmatte āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ gaccha tvaṃ , ānanda , yāvatikā bhikkhū rājagahaṃ upanissāya viharanti , te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātehī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū rājagahaṃ upanissāya viharanti , te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sannipatito , bhante , bhikkhusaṅgho , yassadāni , bhante , bhagavā kālaṃ maññatī ’’ ti .
Atha
M2.65 kho bhagavā uṭṭhāyāsanā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ satta vo , bhikkhave , aparihāniye dhamme desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasikarotha , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yāvakīvañca
V2.60 , bhikkhave , bhikkhū abhiṇhaṃ sannipātā sannipātabahulā bhavissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū samaggā sannipatissanti , samaggā vuṭṭhahissanti , samaggā saṅghakaraṇīyāni
T2.91 karissantiP2.77 , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū apaññattaṃ na paññapessanti , paññattaṃ na samucchindissanti , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā , te sakkarissanti garuṃ karissanti mānessanti pūjessanti , tesañca sotabbaṃ maññissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū uppannāya taṇhāya ponobbhavikāya na vasaṃ gacchissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū āraññakesu senāsanesu sāpekkhā bhavissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū paccattaññeva satiṃ upaṭṭhapessanti –
‘ kinti anāgatā ca pesalā sabrahmacārī āgaccheyyuṃ , āgatā ca pesalā sabrahmacārī phāsu [ phāsuṃ ( sī . syā . pī .)] vihareyyun ’ ti .
Vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti , imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
137.‘‘ Aparepi
T2.92M2.66 vo , bhikkhave , satta aparihāniye dhamme desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃV2.61 manasikarotha , bhāsissāmī ’’ ti .‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na kammārāmā bhavissanti
P2.78 na kammaratā na kammārāmatamanuyuttā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na bhassārāmā bhavissanti na bhassaratā na bhassārāmatamanuyuttā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na niddārāmā bhavissanti na niddāratā na niddārāmatamanuyuttā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na saṅgaṇikārāmā bhavissanti na saṅgaṇikaratā na saṅgaṇikārāmatamanuyuttā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na pāpicchā bhavissanti na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na pāpamittā bhavissanti na pāpasahāyā na pāpasampavaṅkā , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū na oramattakena visesādhigamena antarāvosānaṃ āpajjissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu
T2.93 ṭhassanti , imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni . 138.‘‘ Aparepi vo , bhikkhave , satta aparihāniye dhamme desessāmi … pe …‘‘ yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū saddhā bhavissanti … pe … hirimanā bhavissanti … ottappī bhavissanti …
V2.62 bahussutā bhavissanti …P2.79 āraddhavīriyā bhavissanti … upaṭṭhitassatīM2.67 bhavissanti … paññavanto bhavissanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .Yāvakīvañca , bhikkhave , ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti , imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
139.‘‘ Aparepi vo , bhikkhave , satta aparihāniye dhamme desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasikarotha , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhu satisambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … pe … dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … vīriyasambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … pītisambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … samādhisambojjhaṅgaṃ bhāvessanti … upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāvessanti , vuddhiyeva
T2.94 , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti , imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā no parihāni .
140.‘‘ Aparepi vo , bhikkhave , satta aparihāniye dhamme desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasikarotha , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū aniccasaññaṃ bhāvessanti … pe … anattasaññaṃ bhāvessanti … asubhasaññaṃ bhāvessanti … ādīnavasaññaṃ bhāvessanti … pahānasaññaṃ bhāvessanti … virāgasaññaṃ bhāvessanti … nirodhasaññaṃ bhāvessanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca
P2.80 , bhikkhave , ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti , imesu caV2.63 sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni . 141.‘‘ Cha , vo bhikkhave , aparihāniye dhamme desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasikarotha , bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Yāvakīvañca
M2.68 , bhikkhave , bhikkhū mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhāpessanti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhāpessanti
T2.95 … pe … mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhāpessanti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū , ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī bhavissanti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū yāni kāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññūpasatthāni [ viññuppasatthāni ( sī .)] aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagatā viharissanti sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca , bhikkhave , bhikkhū yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā , niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya , tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagatā viharissanti sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihāni .
‘‘ Yāvakīvañca
P2.81 , bhikkhave , ime cha aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti , imesu ca chasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti , vuddhiyeva , bhikkhave , bhikkhūnaṃ pāṭikaṅkhā , no parihānī ’’ ti . 142. Tatra
V2.64 sudaṃ bhagavā rājagahe viharanto gijjhakūṭe pabbate etadeva bahulaṃ bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ karoti –‘‘ iti sīlaṃ , iti samādhi , iti paññā .
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṃso .
Samādhiparibhāvitā paññā
T2.96 mahapphalā hoti mahānisaṃsā .Paññāparibhāvitaṃ cittaṃ sammadeva āsavehi vimuccati , seyyathidaṃ – kāmāsavā , bhavāsavā , avijjāsavā ’’ ti .
143. Atha
M2.69 kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –‘‘ āyāmānanda , yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamissāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena ambalaṭṭhikā tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā ambalaṭṭhikāyaṃ viharati rājāgārake .
Tatrāpi sudaṃ bhagavā ambalaṭṭhikāyaṃ viharanto rājāgārake etadeva bahulaṃ bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ karoti –
‘‘ iti sīlaṃ iti samādhi iti paññā .
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṃso .
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṃsā .
Paññāparibhāvitaṃ cittaṃ sammadeva āsavehi vimuccati , seyyathidaṃ – kāmāsavā , bhavāsavā , avijjāsavā ’’ ti .
144. Atha kho bhagavā ambalaṭṭhikāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ āyāmānanda , yena nāḷandā tenupasaṅkamissāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena nāḷandā tadavasari , tatra sudaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane
T2.97 .