Aggikajaṭilaupamā
428.‘‘ Tena hi , rājañña , upamaṃ te karissāmi .
Upamāya midhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti .
Bhūtapubbaṃ , rājañña , aññataro aggiko jaṭilo araññāyatane
V2.252 paṇṇakuṭiyā sammati [ vasati ( sī . pī .)].Atha kho , rājañña , aññataro janapade sattho [ sattho janapadapadesā ( sī .), janapado satthavāso ( syā .), janapadapadeso ( pī .)] vuṭṭhāsi .
Atha kho so sattho [ satthavāso ( syā .)] tassa aggikassa jaṭilassa assamassa sāmantā ekarattiṃ vasitvā pakkāmi .
Atha kho , rājañña , tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi
P2.340 –‘ yaṃnūnāhaṃ yena so satthavāso tenupasaṅkameyyaṃ , appeva nāmettha kiñci upakaraṇaṃ adhigaccheyyan ’ ti .
Atha kho so aggiko jaṭilo kālasseva vuṭṭhāya yena so satthavāso tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā addasa tasmiṃ satthavāse daharaṃ kumāraṃ mandaṃ
T2.378 uttānaseyyakaṃ chaḍḍitaṃ .Disvānassa etadahosi –
‘ na kho me taṃ patirūpaṃ yaṃ me pekkhamānassa manussabhūto kālaṅkareyya ;
yaṃnūnāhaṃ imaṃ dārakaṃ assamaṃ netvā āpādeyyaṃ poseyyaṃ vaḍḍheyyan ’ ti .
Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ assamaṃ netvā āpādesi posesi vaḍḍhesi .
Yadā so dārako dasavassuddesiko vā hoti [ ahosi (?)] dvādasavassuddesiko vā , atha kho tassa aggikassa jaṭilassa janapade kañcideva karaṇīyaṃ uppajji .
Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ etadavoca –
‘ icchāmahaṃ , tāta , janapadaṃ [ nagaraṃ ( ka .)] gantuṃ ;
aggiṃ , tāta , paricareyyāsi .
Mā ca te aggi nibbāyi .
Sace ca te aggi nibbāyeyya , ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ , aggiṃ nibbattetvā aggiṃ
M2.271 paricareyyāsī ’ ti .Atha kho so aggiko jaṭilo taṃ dārakaṃ evaṃ anusāsitvā janapadaṃ agamāsi .
Tassa khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi .
‘‘ Atha kho tassa dārakassa etadahosi –
‘ pitā kho maṃ evaṃ avaca –
‘‘ aggiṃ , tāta , paricareyyāsi .
Mā ca te aggi nibbāyi .
Sace ca te aggi nibbāyeyya , ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ , aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyāsī ’’ ti .
Yaṃnūnāhaṃ aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyan ’ ti .
Atha
P2.341 kho so dārako araṇisahitaṃ vāsiyā tacchi –‘ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyan ’ ti .
Neva so aggiṃ adhigacchi .
Araṇisahitaṃ dvidhā phālesi , tidhā phālesi , catudhā phālesi , pañcadhā phālesi , dasadhā phālesi , satadhā [ vīsatidhā ( syā .)] phālesi , sakalikaṃ sakalikaṃ akāsi , sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā udukkhale koṭṭesi , udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuni [ ophuni ( syā . ka .)]–
‘ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyan ’ ti .
Neva so aggiṃ adhigacchi .
‘‘ Atha kho so aggiko jaṭilo janapade taṃ karaṇīyaṃ tīretvā yena sako assamo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃ dārakaṃ etadavoca –
‘ kacci te , tāta , aggi na nibbuto ’ ti ?
‘ Idha me , tāta , khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi .
Tassa me etadahosi –
‘‘ pitā kho maṃ evaṃ avaca aggiṃ , tāta , paricareyyāsi .
Mā ca te , tāta , aggi nibbāyi .
Sace
V2.253 ca te aggi nibbāyeyya , ayaṃ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṃ araṇisahitaṃ , aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyāsīti .Yaṃnūnāhaṃ aggiṃ nibbattetvā aggiṃ paricareyyan ’’ ti .
Atha khvāhaṃ , tāta , araṇisahitaṃ vāsiyā tacchiṃ –
‘‘ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyan ’’ ti .
Nevāhaṃ aggiṃ adhigacchiṃ .
Araṇisahitaṃ dvidhā phālesiṃ , tidhā phālesiṃ , catudhā phālesiṃ , pañcadhā phālesiṃ , dasadhā phālesiṃ
T2.379 , satadhā phālesiṃ , sakalikaṃ sakalikaṃ akāsiṃ , sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā udukkhale koṭṭesiṃ , udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuniṃ –‘‘ appeva nāma aggiṃ adhigaccheyyan ’’ ti .
Nevāhaṃ aggiṃ adhigacchin ’’’ ti .
Atha kho tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi –
‘ yāva bālo ayaṃ dārako abyatto , kathañhi nāma ayoniso aggiṃ gavesissatī ’ ti .
Tassa pekkhamānassa araṇisahitaṃ gahetvā
T2.380 aggiṃ nibbattetvā taṃ dārakaṃ etadavocaM2.272 –‘ evaṃ kho , tāta , aggi
P2.342 nibbattetabbo .Na tveva yathā tvaṃ bālo abyatto ayoniso aggiṃ gavesī ’ ti .
Evameva kho tvaṃ , rājañña , bālo abyatto ayoniso paralokaṃ gavesissasi .
Paṭinissajjetaṃ , rājañña , pāpakaṃ diṭṭhigataṃ , paṭinissajjetaṃ , rājañña , pāpakaṃ diṭṭhigataṃ , mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā ’’ ti .
429.‘‘ Kiñcāpi bhavaṃ kassapo evamāha , atha kho nevāhaṃ sakkomi idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjituṃ .
Rājāpi maṃ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi –
‘ pāyāsi rājañño evaṃvādī evaṃdiṭṭhī –
‘‘ itipi natthi paro loko , natthi sattā opapātikā , natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko ’’ ti .
Sacāhaṃ , bho kassapa , idaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ paṭinissajjissāmi , bhavissanti me vattāro –
‘ yāva bālo pāyāsi rājañño abyatto duggahitagāhī ’ ti .
Kopenapi naṃ harissāmi , makkhenapi naṃ harissāmi , palāsenapi naṃ harissāmī ’’ ti .