Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Veḷuvagāmavassūpagamanaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Veḷuvagāmavassūpagamanaṃ

163. Atha kho bhagavā ambapālivane yathābhirantaṃ viharitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ āyāmānanda , yena veḷuvagāmako [ beḷuvagāmako ( sī . pī .)] tenupasaṅkamissāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānandoT2.117 bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena veḷuvagāmako tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā veḷuvagāmake viharati .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ etha tumhe , bhikkhave , samantā vesāliṃ yathāmittaṃ yathāsandiṭṭhaṃ yathāsambhattaṃ vassaṃ upetha [ upagacchatha ( syā .)].
Ahaṃ pana idheva veḷuvagāmake vassaṃ upagacchāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā samantā vesāliṃ yathāmittaṃ yathāsandiṭṭhaṃ yathāsambhattaṃP2.99 vassaṃ upagacchiṃsu .
Bhagavā pana tattheva veḷuvagāmake vassaṃ upagacchi .
164. Atha kho bhagavato vassūpagatassa kharo ābādho uppajji , bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā .
Tā sudaṃ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno .
Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ na kho metaṃ patirūpaṃ , yvāhaṃ anāmantetvā upaṭṭhāke anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ parinibbāyeyyaṃ .
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ ābādhaṃ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṃ adhiṭṭhāya vihareyyan ’’ ti .
Atha kho bhagavā taṃ ābādhaṃ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṃ adhiṭṭhāya vihāsi .
Atha kho bhagavato so ābādho paṭipassambhi .
Atha kho bhagavā gilānā vuṭṭhito [ gilānavuṭṭhito ( saddanīti )] aciravuṭṭhito gelaññā vihārā nikkhamma vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi .
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃT2.118 nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃM2.85 etadavoca –
‘‘ diṭṭho me , bhante , bhagavato phāsu ;
diṭṭhaṃ me , bhante , bhagavato khamanīyaṃ , api ca me , bhante , madhurakajāto viya kāyo .
Disāpi me na pakkhāyanti ;
dhammāpi maṃ na paṭibhanti bhagavato gelaññena , api ca me , bhante , ahosi kācideva assāsamattāV2.78 –
‘ na tāva bhagavā parinibbāyissati , na yāva bhagavā bhikkhusaṅghaṃ ārabbha kiñcideva udāharatī ’’’ ti .
165.‘‘ KiṃP2.100 panānanda , bhikkhusaṅgho mayi paccāsīsati [ paccāsiṃsati ( sī . syā .)]?
Desito , ānanda , mayā dhammo anantaraṃ abāhiraṃ karitvā .
Natthānanda , tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhi .
Yassa nūna , ānanda , evamassa –
‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī ’ ti vā ‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho ’ ti vā , so nūna , ānanda , bhikkhusaṅghaṃ ārabbha kiñcideva udāhareyya .
Tathāgatassa kho , ānanda , na evaṃ hoti –
‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī ’ ti vā ‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho ’ ti vā .
Sakiṃ [ kiṃ ( sī . pī .)], ānanda , tathāgato bhikkhusaṅghaṃ ārabbha kiñcideva udāharissati .
Ahaṃ kho panānanda , etarahi jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto .
Āsītiko me vayo vattati .
Seyyathāpi , ānanda , jajjarasakaṭaṃ veṭhamissakena [ veḷumissakena ( syā .), veghamissakena ( pī .), vedhamissakena , vekhamissakena ( ka .)] yāpeti , evameva kho , ānanda , veṭhamissakena maññe tathāgatassa kāyo yāpeti .
Yasmiṃ , ānanda , samaye tathāgato sabbanimittānaṃ amanasikārā ekaccānaṃ vedanānaṃ nirodhā animittaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati , phāsutaro , ānanda , tasmiṃ samaye tathāgatassaT2.119 kāyo hoti .
Tasmātihānanda , attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā , dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā .
Kathañcānanda , bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo , dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo ?
Idhānanda , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati atāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Vedanāsu … pe … citte … pe … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Evaṃ kho , ānanda , bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo , dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇoM2.86 .
YeP2.101 hi keci , ānanda , etarahi vā mama vā accayena attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā , dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā , tamatagge me te , ānanda , bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā ’’ ti .
Dutiyabhāṇavāro .