问题
选择版本
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Pukkusamallaputtavatthu

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pukkusamallaputtavatthu

192. TenaM2.108V2.99P2.130 rokho pana samayena pukkuso mallaputto āḷārassa kālāmassa sāvako kusinārāya pāvaṃ addhānamaggappaṭippanno hoti .
Addasā kho pukkuso mallaputto bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ .
Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho pukkuso mallaputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante , santena vata , bhante , pabbajitā vihārena viharanti .
Bhūtapubbaṃ , bhanteT2.152 , āḷāro kālāmo addhānamaggappaṭippanno maggā okkamma avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi .
Atha kho , bhante , pañcamattāni sakaṭasatāni āḷāraṃ kālāmaṃ nissāya nissāya atikkamiṃsu .
Atha kho , bhante , aññataro puriso tassa sakaṭasatthassa [ sakaṭasatassa ( ka .)] piṭṭhito piṭṭhito āgacchanto yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavoca –
‘ api , bhante , pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni addasā ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , addasan ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , saddaṃ assosī ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , saddaṃ assosin ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , sutto ahosī ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , sutto ahosin ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , saññī ahosī ’ ti ?
‘ Evamāvuso ’ ti .
‘ So tvaṃ , bhante , saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa , na pana saddaṃ assosi ;
apisu [ api hi ( sī . syā . pī .)] te , bhante , saṅghāṭi rajena okiṇṇā ’ ti ?
‘ Evamāvuso ’ ti .
Atha kho , bhante , tassa purisassa etadahosi –
‘ acchariyaṃ vata bho , abbhutaṃ vata bho , santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti .
Yatra hi nāma saññī samānoP2.131 jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva dakkhati , na pana saddaṃ sossatī ’ ti !
Āḷāre kālāme uḷāraṃ pasādaṃ pavedetvā pakkāmī ’’ ti .
193.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , pukkusa , katamaṃ nu kho dukkarataraṃ vā durabhisambhavataraṃ vā – yo vā saññī samāno jāgaro pañcamattāniT2.153 sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva passeyya , na pana saddaṃM2.109 suṇeyya ;
yo vā saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu [ vijjutāsu ( sī . syā . pī .)] niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya , na pana saddaṃ suṇeyyā ’’ ti ?
‘‘ Kiñhi , bhante , karissanti pañca vā sakaṭasatāni cha vā sakaṭasatāni satta vā sakaṭasatāni aṭṭha vā sakaṭasatāni nava vā sakaṭasatāni [ nava vā sakaṭasatāni dasa vā sakaṭasatāni ( sī .)], sakaṭasahassaṃ vā sakaṭasatasahassaṃ vā .
Atha kho etadeva dukkarataraṃ ceva durabhisambhavatarañca yoV2.100 saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya , na pana saddaṃ suṇeyyā ’’ ti .
‘‘ Ekamidāhaṃ , pukkusa , samayaṃ ātumāyaṃ viharāmi bhusāgāre .
Tena kho pana samayena deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā avidūre bhusāgārassa dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā [ balibaddā ( sī . pī .)].
Atha kho , pukkusa , ātumāya mahājanakāyo nikkhamitvā yena te dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā tenupasaṅkami .
Tena kho panāhaṃ , pukkusa , samayena bhusāgārā nikkhamitvā bhusāgāradvāre abbhokāse caṅkamāmi .
Atha kho , pukkusa , aññataro puriso tamhā mahājanakāyā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
EkamantaṃT2.154 ṭhitaṃ kho ahaṃ , pukkusa , taṃ purisaṃ etadavocaṃ –
‘ kiṃ nu kho eso , āvuso , mahājanakāyo sannipatito ’ ti ?
‘ IdāniP2.132 , bhante , deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā .
Ettheso mahājanakāyo sannipatito .
Tvaṃ pana , bhante , kva ahosī ’ ti ?
‘ Idheva kho ahaṃ , āvuso , ahosin ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , addasā ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , addasan ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , saddaṃ assosī ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , saddaṃ assosin ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , sutto ahosī ’ ti ?
‘ Na kho ahaṃ , āvuso , sutto ahosin ’ ti .
‘ Kiṃ pana , bhante , saññī ahosī ’ ti ?
‘ Evamāvuso ’ ti .
‘ So tvaṃ , bhante , saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyanteM2.110 vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva addasa , na pana saddaṃ assosī ’ ti ?
‘‘ Evamāvuso ’’ ti ?
‘‘ Atha kho , pukkusa , purisassa etadahosi –
‘ acchariyaṃ vata bho , abbhutaṃ vata bho , santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti .
Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva dakkhati , na pana saddaṃ sossatī ’ ti [ suṇissati ( syā .)].
Mayi uḷāraṃ pasādaṃ pavedetvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmī ’’ ti .
Evaṃ vutte pukkuso mallaputto bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ esāhaṃ , bhante , yo me āḷāre kālāme pasādo taṃ mahāvāte vā ophuṇāmi sīghasotāyaT2.155 [ siṅghasotāya ( ka .)] vā nadiyā pavāhemi .
Abhikkantaṃ , bhante , abhikkantaṃ , bhante !
Seyyathāpi , bhante , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃV2.101 vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ‘ cakkhumanto rūpāni dakkhantī ’ ti ;
evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañcaP2.133 bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
194. Atha kho pukkuso mallaputto aññataraṃ purisaṃ āmantesi –
‘‘ iṅgha me tvaṃ , bhaṇe , siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ āharā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho so puriso pukkusassa mallaputtassa paṭissutvā taṃ siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ āhari [ āharasi ( ka .)].
Atha kho pukkuso mallaputto taṃ siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ bhagavato upanāmesi –
‘‘ idaṃ , bhante , siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ , taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , pukkusa , ekena maṃ acchādehi , ekena ānandan ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho pukkuso mallaputto bhagavato paṭissutvā ekena bhagavantaṃ acchādeti , ekena āyasmantaṃ ānandaṃ .
Atha kho bhagavā pukkusaṃ mallaputtaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho pukkuso mallaputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
195. AthaT2.156M2.111 kho āyasmā ānando acirapakkante pukkuse mallaputte taṃ siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ bhagavato kāyaṃ upanāmesi .
Taṃ bhagavato kāyaṃ upanāmitaṃ hataccikaṃ viya [ vītaccikaṃviya ( sī . pī .)] khāyati .
Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante , yāva parisuddho , bhante , tathāgatassa chavivaṇṇo pariyodāto .
Idaṃ , bhante , siṅgīvaṇṇaṃ yugamaṭṭhaṃ dhāraṇīyaṃ bhagavatoP2.134 kāyaṃ upanāmitaṃ hataccikaṃ viya khāyatī ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ , ānanda , evametaṃ , ānanda dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto .
Katamesu dvīsu ?
Yañca , ānanda , rattiṃ tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati , yañca rattiṃ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati .
Imesu kho , ānanda , dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto .
‘‘ Ajja kho , panānanda , rattiyā pacchime yāme kusinārāyaṃ upavattane mallānaṃ sālavane antarena [ antare ( syā .)] yamakasālānaṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati [ bhavissatīti ( ka .)].
Āyāmānanda , yena kakudhā nadī tenupasaṅkamissāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
SiṅgīvaṇṇaṃV2.102 yugamaṭṭhaṃ , pukkuso abhihārayi ;
Tena acchādito satthā , hemavaṇṇo asobhathāti .
196. Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena kakudhā nadī tenupasaṅkamiT2.157 ;
upasaṅkamitvā kakudhaṃ nadiṃ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṃ tenupasaṅkami .
Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ cundakaṃ āmantesi –
‘‘ iṅgha me tvaṃ , cundaka , catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññapehi , kilantosmi , cundaka , nipajjissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññapesi .
Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃP2.135 manasikaritvā .
Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi .
GantvānaM2.112 buddho nadikaṃ kakudhaṃ ,
Acchodakaṃ sātudakaṃ vippasannaṃ ;
Ogāhi satthā akilantarūpo [ sukilantarūpo ( sī . pī .)],
Tathāgato appaṭimo ca [ appaṭimodha ( pī .)] loke .
Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā [ pivitvā cundakena , pivitvā ca uttari ( ka .)],
Purakkhato bhikkhugaṇassa majjhe ;
Vattā [ satthā ( sī . syā . pī .)] pavattā bhagavā idha dhamme ,
Upāgami ambavanaṃ mahesi .
Āmantayi cundakaṃ nāma bhikkhuṃ ,
CatugguṇaṃT2.158 santhara me nipajjaṃ ;
So codito bhāvitattena cundo ,
Catugguṇaṃ santhari khippameva .
Nipajji satthā akilantarūpo ,
Cundopi tattha pamukhe [ samukhe ( ka .)] nisīdīti .
197. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ siyā kho [ yo kho ( ka .)], panānanda , cundassaV2.103 kammāraputtassa koci vippaṭisāraṃ uppādeyya –
‘ tassa te , āvuso cunda , alābhā tassa te dulladdhaṃ , yassa te tathāgato pacchimaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā parinibbuto ’ ti .
Cundassa , ānanda , kammāraputtassa evaṃ vippaṭisāro paṭivinetabbo –
‘ tassa te , āvuso cunda , lābhā tassa te suladdhaṃ , yassa te tathāgato pacchimaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā parinibbuto .
Sammukhā metaṃ , āvuso cunda , bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – dve me piṇḍapātā samasamaphalāP2.136 [ samā samaphalā ( ka .)] samavipākā [ samasamavipākā ( sī . syā . pī .)], ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca .
Katame dve ?
Yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambujjhati , yañca piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati .
Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākāM2.113 , ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā ca .
Āyusaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ , vaṇṇasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ , sukhasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ , yasasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ , saggasaṃvattanikaṃT2.159 āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitaṃ , ādhipateyyasaṃvattanikaṃ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṃ upacitan ’ ti .
Cundassa , ānanda , kammāraputtassa evaṃ vippaṭisāro paṭivinetabbo ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Dadato puññaṃ pavaḍḍhati ,
Saṃyamato veraṃ na cīyati ;
Kusalo ca jahāti pāpakaṃ ,
Rāgadosamohakkhayā sanibbuto ’’ ti .
Catuttho bhāṇavāro .