Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Aṭṭha vimokkhā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Aṭṭha vimokkhā

174.‘‘ Aṭṭha kho ime , ānanda , vimokkhā .
Katame aṭṭha ?
Rūpī rūpāni passati , ayaṃ paṭhamo vimokkho .
AjjhattaṃP2.112 arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati , ayaṃ dutiyo vimokkho .
Subhanteva adhimutto hoti , ayaṃ tatiyo vimokkho .
Sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati , ayaṃ catuttho vimokkho .
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati , ayaṃ pañcamo vimokkho .
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati , ayaṃ chaṭṭho vimokkho .
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati .
Ayaṃ sattamo vimokkho .
Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati , ayaṃ aṭṭhamo vimokkho .
Ime kho , ānanda , aṭṭha vimokkhā .
175.‘‘ EkamidāhaṃV2.87 , ānanda , samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho .
Atha kho , ānanda , māro pāpimā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho , ānanda , māro pāpimā maṃT2.132 etadavoca –
‘ parinibbātudāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato , parinibbānakālodāni , bhante , bhagavato ’ ti .
Evaṃ vutte ahaṃ , ānanda , māraṃ pāpimantaṃ etadavocaṃ –
‘‘‘ Na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi , yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannāM2.95 sāmīcippaṭipannā anudhammacārino , sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessantiP2.113 vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti , uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessanti .
‘‘‘ Na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi , yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo , sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti , uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammenaT2.133 suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessanti .
‘‘‘ Na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi , yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino , sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti , uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessanti .
‘‘‘ Na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi , yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo , sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti , uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessanti .
‘‘‘ NaV2.88 tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi , yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitan ’ ti .
176.‘‘ Idāneva kho , ānanda , ajja cāpāle cetiye māro pāpimā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho , ānanda , māro pāpimā maṃ etadavoca –
‘ parinibbātudāni , bhante , bhagavā , parinibbātu sugato , parinibbānakālodāni , bhante , bhagavato .
Bhāsitā kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –
‘‘ na tāvāhaṃ , pāpimaM2.96 , parinibbāyissāmiP2.114 , yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti … pe … yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti … pe … yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti … pe … yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti … pe … yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ , yāva devamanussehi suppakāsitan ’’ ti .
Etarahi kho pana , bhante , bhagavato brahmacariyaṃT2.134 iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ , yāva devamanussehi suppakāsitaṃ .
Parinibbātudāni , bhante , bhagavā , parinibbātu sugato , parinibbānakālodāni , bhante , bhagavato ’ ti .
177.‘‘ Evaṃ vutte , ahaṃ , ānanda , māraṃ pāpimantaṃ etadavocaṃ –
‘ appossukko tvaṃ , pāpima , hohi , naciraṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati .
Ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena tathāgato parinibbāyissatī ’ ti .
Idāneva kho , ānanda , ajja cāpāle cetiye tathāgatena satena sampajānena āyusaṅkhāro ossaṭṭho ’’ ti .