Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Dhammādāsadhammapariyāyā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Dhammādāsadhammapariyāyā

158.‘‘ Anacchariyaṃ kho panetaṃ , ānanda , yaṃ manussabhūto kālaṅkareyya .
Tasmiṃyeva [ tasmiṃ tasmiṃ ce ( sī . pī .), tasmiṃ tasmiṃ kho ( syā .)] kālaṅkate tathāgataṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ pucchissatha , vihesā hesā , ānanda , tathāgatassa .
Tasmātihānanda , dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi , yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –
‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoniT2.111 khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto , sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’ ti .
159.‘‘ Katamo ca so , ānanda , dhammādāso dhammapariyāyo , yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –
‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto , sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’ ti ?
‘‘ IdhānandaM2.80 , ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’ ti .
‘‘ Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī ’ ti .
‘‘ Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti –
‘ suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho , ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho , ñāyappaṭipannoP2.94 bhagavato sāvakasaṅgho , sāmīcippaṭipanno bhagavatoV2.74 sāvakasaṅgho yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā , esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā ’ ti .
‘‘ Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññūpasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi .
‘‘ Ayaṃ kho so , ānanda , dhammādāso dhammapariyāyo , yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya –
‘ khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto , sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ’’’ ti .
TatrapiT2.112 sudaṃ bhagavā nātike viharanto giñjakāvasathe etadeva bahulaṃ bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ karoti –
‘‘ Iti sīlaṃ iti samādhi iti paññā .
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṃso .
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṃsā .
Paññāparibhāvitaṃ cittaṃ sammadeva āsavehi vimuccati , seyyathidaṃ – kāmāsavā , bhavāsavā , avijjāsavā ’’ ti .
160. AthaM2.81 kho bhagavā nātike yathābhirantaṃ viharitvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ āyāmānanda , yena vesālī tenupasaṅkamissāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena vesālī tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati ambapālivane .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ Sato , bhikkhave , bhikkhu vihareyya sampajāno , ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī .
Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sato hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimāP2.95 vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Vedanāsu vedanānupassī … pe … citte cittānupassī … pe … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sato hoti .
‘‘ KathañcaV2.75 , bhikkhave , bhikkhu sampajāno hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti , ālokite vilokite sampajānakārī hoti , samiñjiteT2.113 pasārite sampajānakārī hoti , saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti , asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti , uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti , gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sampajāno hoti .
Sato , bhikkhave , bhikkhu vihareyya sampajāno , ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī ’’ ti .