Gūthakūpapurisaupamā
415.‘‘ Tena
M2.259 hi , rājañña , upamaṃ te karissāmi .Upamāya midhekacce [ upamāyapidhekacce ( sī . syā .), upamāyapiidhekacce ( pī .)] viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti .
Seyyathāpi , rājañña , puriso gūthakūpe sasīsakaṃ [ sasīsako ( syā .)] nimuggo assa .
Atha tvaṃ purise āṇāpeyyāsi –
‘ tena hi , bho , taṃ purisaṃ tamhā gūthakūpā uddharathā ’ ti .
Te ‘ sādhū ’ ti paṭissutvā taṃ purisaṃ tamhā gūthakūpā uddhareyyuṃ .
Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , tassa purisassa kāyā
T2.361 veḷupesikāhi gūthaṃ sunimmajjitaṃ nimmajjathā ’ ti .Te ‘ sādhū ’ ti paṭissutvā tassa purisassa kāyā veḷupesikāhi gūthaṃ sunimmajjitaṃ nimmajjeyyuṃ .
Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , tassa purisassa kāyaṃ paṇḍumattikāya tikkhattuṃ subbaṭṭitaṃ ubbaṭṭethā ’ ti [ suppaṭṭitaṃ uppaṭṭethāti ( ka .)].
Te tassa purisassa kāyaṃ paṇḍumattikāya tikkhattuṃ subbaṭṭitaṃ ubbaṭṭeyyuṃ .
Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , taṃ purisaṃ telena abbhañjitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṃ suppadhotaṃ karothā ’ ti .
Te taṃ purisaṃ telena abbhañjitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṃ suppadhotaṃ kareyyuṃ .
Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , tassa purisassa kesamassuṃ kappethā ’ ti .
Te tassa purisassa kesamassuṃ kappeyyuṃ .
Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , tassa purisassa mahagghañca mālaṃ mahagghañca vilepanaṃ mahagghāni ca vatthāni upaharathā ’ ti .
Te tassa purisassa mahagghañca mālaṃ mahagghañca vilepanaṃ
P2.325 mahagghāni ca vatthāni upahareyyuṃ .Te tvaṃ evaṃ vadeyyāsi –
‘ tena hi , bho , taṃ purisaṃ pāsādaṃ āropetvā pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpethā ’ ti .
Te taṃ purisaṃ pāsādaṃ āropetvā pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpeyyuṃ .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , rājañña , api nu tassa purisassa sunhātassa suvilittassa sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa odātavatthavasanassa uparipāsādavaragatassa pañcahi
V2.243 kāmaguṇehi samappitassa samaṅgībhūtassaT2.362 paricārayamānassa punadeva tasmiṃ gūthakūpe nimujjitukāmatā [ nimujjitukāmyatā ( syā . ka .)] assā ’’ ti ?‘‘ No hidaṃ , bho kassapa ’’.
‘‘ Taṃ kissa hetu ’’?
‘‘ Asuci , bho kassapa , gūthakūpo asuci ceva asucisaṅkhāto ca duggandho ca duggandhasaṅkhāto ca jeguccho ca jegucchasaṅkhāto
M2.260 ca paṭikūlo ca paṭikūlasaṅkhāto cā ’’ ti .‘‘ Evameva kho , rājañña , manussā devānaṃ asucī ceva asucisaṅkhātā ca , duggandhā ca duggandhasaṅkhātā ca , jegucchā ca jegucchasaṅkhātā ca , paṭikūlā ca paṭikūlasaṅkhātā ca .
Yojanasataṃ kho , rājañña , manussagandho deve ubbādhati .
Kiṃ pana te mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā te āgantvā ārocessanti –
‘ itipi atthi paro loko , atthi sattā opapātikā , atthi sukatadukkaṭānaṃ
P2.326 kammānaṃ phalaṃ vipāko ’ ti ?Imināpi kho te , rājañña , pariyāyena evaṃ hotu –
‘ itipi atthi paro loko , atthi sattā opapātikā , atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko ’’’ ti .
416.‘‘ Kiñcāpi bhavaṃ kassapo evamāha , atha kho evaṃ me ettha hoti –
‘ itipi natthi paro loko , natthi sattā opapātikā , natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko ’’’ ti .
‘‘ Atthi pana , rājañña , pariyāyo
T2.363 … pe …‘‘ atthi , bho kassapa , pariyāyo … pe …`` yathā kathaṃ viya , rājaññāti ?‘‘ Idha me , bho kassapa , mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā , te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā .
Yadāhaṃ jānāmi –
‘ na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantī ’ ti tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi –
‘ santi kho , bho , eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ye te pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā , te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyatanti .
Bhavanto kho pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā .
Sace tesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ , bhavanto kāyassa bhedā paraṃ
M2.261 maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissanti , devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ .Sace , bho , kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyātha
V2.244 devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ , yena me āgantvā āroceyyātha –` itipi atthi paro loko , atthi sattā opapātikā , atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti .Bhavanto kho
T2.364 pana me saddhāyikā paccayikā , yaṃ bhavantehi diṭṭhaṃ , yathā sāmaṃP2.327 diṭṭhaṃ evametaṃ bhavissatīti .Te me ‘ sādhū ’ ti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti , na pana dūtaṃ pahiṇanti .
Ayampi kho , bho kassapa , pariyāyo , yena me pariyāyena evaṃ hoti –
‘ itipi natthi paro loko , natthi sattā opapātikā , natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko ’’’ ti .