Satta viññāṇaṭṭhiti
127.‘‘ Satta kho , ānanda [ satta kho imā ānanda ( ka . sī . syā .)], viññāṇaṭṭhitiyo , dve āyatanāni .
Katamā satta ?
Santānanda , sattā nānattakāyā
P2.69 nānattasaññino , seyyathāpi manussāM2.59 , ekacce ca devā , ekacce caV2.54 vinipātikā .Ayaṃ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti .
Santānanda , sattā nānattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā .
Ayaṃ dutiyā viññāṇaṭṭhiti .
Santānanda , sattā ekattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi devā ābhassarā .
Ayaṃ tatiyā viññāṇaṭṭhiti .
Santānanda , sattā ekattakāyā ekattasaññino , seyyathāpi devā subhakiṇhā .
Ayaṃ catutthī viññāṇaṭṭhiti .
Santānanda , sattā sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanūpagā .
Ayaṃ pañcamī viññāṇaṭṭhiti
T2.82 .Santānanda , sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ ti viññāṇañcāyatanūpagā .
Ayaṃ chaṭṭhī viññāṇaṭṭhiti .
Santānanda , sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanūpagā .
Ayaṃ sattamī viññāṇaṭṭhiti .
Asaññasattāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanameva dutiyaṃ .
128.‘‘ Tatrānanda , yāyaṃ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti nānattakāyā nānattasaññino , seyyathāpi manussā , ekacce ca devā , ekacce ca vinipātikā .
Yo nu kho , ānanda , tañca pajānāti , tassā ca samudayaṃ pajānāti , tassā ca atthaṅgamaṃ pajānāti , tassā ca assādaṃ pajānāti , tassā ca ādīnavaṃ pajānāti , tassā ca nissaraṇaṃ pajānāti , kallaṃ nu tena tadabhinanditun ’’ ti ?
‘‘ No
P2.70 hetaṃ , bhante ’’… pe …‘‘ tatrānanda , yamidaṃ asaññasattāyatanaṃ .Yo nu kho , ānanda , tañca pajānāti , tassa ca samudayaṃ pajānāti , tassa ca atthaṅgamaṃ pajānāti , tassa ca assādaṃ pajānāti , tassa ca ādīnavaṃ pajānāti , tassa ca nissaraṇaṃ pajānāti , kallaṃ nu tena tadabhinanditun ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Tatrānanda , yamidaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ .
Yo nu kho , ānanda , tañca pajānāti , tassa ca samudayaṃ pajānāti , tassa ca atthaṅgamaṃ pajānāti ,
T2.83 tassa ca assādaṃ pajānāti , tassa ca ādīnavaṃ pajānāti , tassa ca nissaraṇaṃ pajānāti , kallaṃ nu tena tadabhinanditun ’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
Yato kho , ānanda , bhikkhu imāsañca sattannaṃ viññāṇaṭṭhitīnaṃ imesañca dvinnaṃ āyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādā vimutto hoti , ayaṃ vuccatānanda , bhikkhu paññāvimutto .