Issues
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

Ānandaparikathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Ānandaparikathā

276. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi –
‘‘ ime khoP2.202 panāpi ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā .
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi [ aṅgamāgadhikehi ( syā .)] paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi .
Te kho panāpi [ tena kho panāpi ( syā .)] ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino .
Te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā ;
tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Ayaṃ kho panāpi ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañceva jānapadānañca .
Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti –
‘ evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvāM2.164 kālaṅkato , evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu [ phāsukaṃ ( syā .)] viharimhā ’ ti .
So kho panāpi ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī .
Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu –
‘ yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato ’ ti .
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato .
Tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Bhagavato kho pana sambodhi magadhesu .
Yattha kho pana bhagavato sambodhi magadhesu , kathaṃ tatra bhagavāT2.232 māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsuV2.150 na byākareyya .
Bhagavā ce kho pana māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya , dīnamanā [ ninnamanā ( syā .), dīnamānā ( sī . pī .)] tenassu māgadhakā paricārakā ;
yena khoP2.203 panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā ’’ ti ?
277. Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha eko raho anuvicintetvā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bhante –
‘ bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu –
‘‘ asu amutra upapanno , asu amutra upapanno .
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā .
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino , sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti .
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannāT2.233 avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇāti .
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṃ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā ’’ tiM2.165 .
Ime kho panāpi , bhante , ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā .
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi .
Te kho panāpi , bhante , ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino , te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā .
Tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Ayaṃ kho panāpi , bhante , ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañcevaP2.204 jānapadānañca .
Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti –
‘ evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato .
Evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā ’ ti .
So kho panāpi , bhante , ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī .
Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu –
‘ yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato ’ ti .
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato ;
tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Bhagavato kho pana , bhante , sambodhi magadhesu .
Yattha kho panaT2.234 , bhante , bhagavato sambodhi magadhesu , kathaṃ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīteV2.151 kālaṅkate upapattīsu na byākareyya ?
Bhagavā ce kho pana , bhante , māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā ;
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā ’’ ti .
Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha bhagavato sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
278. Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya nātikaṃ piṇḍāya pāvisi .
Nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā [ aṭṭhikatvā ( sī . syā . pī .)] manasikatvā sabbaṃ cetasā [ sabbacetasā ( pī .)] samannāharitvā paññatte āsaneM2.166 nisīdi –
‘‘ gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ , yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’’ ti .
Addasā kho bhagavā māgadhake paricārake ‘‘ yaṃgatikā te bhavantoP2.205 yaṃabhisamparāyā ’’ ti .
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito giñjakāvasathā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi .
279. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnoT2.235 kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ upasantapadisso [ upasantapatiso ( ka .)] bhante bhagavā bhātiriva bhagavato mukhavaṇṇo vippasannattā indriyānaṃ .
Santena nūnajja bhante bhagavā vihārena vihāsī ’’ ti ?
‘‘ Yadeva kho me tvaṃ , ānanda , māgadhake paricārake ārabbha sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā pakkanto , tadevāhaṃ nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdiṃ –
‘ gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ , yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’ ti .
Addasaṃ kho ahaṃ , ānanda , māgadhake paricārake ‘ yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’’’ ti .