Ānandaparikathā
276. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi –
‘‘ ime kho
P2.202 panāpi ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā .Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi [ aṅgamāgadhikehi ( syā .)] paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi .
Te kho panāpi [ tena kho panāpi ( syā .)] ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino .
Te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā ;
tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Ayaṃ kho panāpi ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañceva jānapadānañca .
Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti –
‘ evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā
M2.164 kālaṅkato , evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu [ phāsukaṃ ( syā .)] viharimhā ’ ti .So kho panāpi ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī .
Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu –
‘ yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato ’ ti .
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato .
Tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Bhagavato kho pana sambodhi magadhesu .
Yattha kho pana bhagavato sambodhi magadhesu , kathaṃ tatra bhagavā
T2.232 māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsuV2.150 na byākareyya .Bhagavā ce kho pana māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya , dīnamanā [ ninnamanā ( syā .), dīnamānā ( sī . pī .)] tenassu māgadhakā paricārakā ;
yena kho
P2.203 panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā ’’ ti ? 277. Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha eko raho anuvicintetvā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bhante –
‘ bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṃsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu –
‘‘ asu amutra upapanno , asu amutra upapanno .
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā .
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino , sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti .
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā
T2.233 avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇāti .Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṃ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā ’’ ti
M2.165 .Ime kho panāpi , bhante , ahesuṃ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā .
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi .
Te kho panāpi , bhante , ahesuṃ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino , te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā .
Tesampissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Ayaṃ kho panāpi , bhante , ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṃ negamānañceva
P2.204 jānapadānañca .Apissudaṃ manussā kittayamānarūpā viharanti –
‘ evaṃ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato .
Evaṃ mayaṃ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā ’ ti .
So kho panāpi , bhante , ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī .
Apissudaṃ manussā evamāhaṃsu –
‘ yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṃ kittayamānarūpo kālaṅkato ’ ti .
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato ;
tassapissa sādhu veyyākaraṇaṃ , bahujano pasīdeyya , tato gaccheyya sugatiṃ .
Bhagavato kho pana , bhante , sambodhi magadhesu .
Yattha kho pana
T2.234 , bhante , bhagavato sambodhi magadhesu , kathaṃ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīteV2.151 kālaṅkate upapattīsu na byākareyya ?Bhagavā ce kho pana , bhante , māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā ;
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṃ te bhagavā na byākareyyā ’’ ti .
Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha bhagavato sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
278. Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya nātikaṃ piṇḍāya pāvisi .
Nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā [ aṭṭhikatvā ( sī . syā . pī .)] manasikatvā sabbaṃ cetasā [ sabbacetasā ( pī .)] samannāharitvā paññatte āsane
M2.166 nisīdi –‘‘ gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ , yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’’ ti .
Addasā kho bhagavā māgadhake paricārake ‘‘ yaṃgatikā te bhavanto
P2.205 yaṃabhisamparāyā ’’ ti .Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito giñjakāvasathā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi .
279. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno
T2.235 kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ upasantapadisso [ upasantapatiso ( ka .)] bhante bhagavā bhātiriva bhagavato mukhavaṇṇo vippasannattā indriyānaṃ .
Santena nūnajja bhante bhagavā vihārena vihāsī ’’ ti ?
‘‘ Yadeva kho me tvaṃ , ānanda , māgadhake paricārake ārabbha sammukhā parikathaṃ katvā uṭṭhāyāsanā pakkanto , tadevāhaṃ nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṃ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdiṃ –
‘ gatiṃ nesaṃ jānissāmi abhisamparāyaṃ , yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’ ti .
Addasaṃ kho ahaṃ , ānanda , māgadhake paricārake ‘ yaṃgatikā te bhavanto yaṃabhisamparāyā ’’’ ti .